Site Rengi

BilgiliUsta.com | Aradığınız Her Bilginin Adresi.

Yüzdüğünüz Sular Sizi Hasta Edebilir

  • 18 Haziran 2021
  • Yüzdüğünüz Sular Sizi Hasta Edebilir için yorumlar kapalı
  • 94 kez görüntülendi.
Yüzdüğünüz Sular Sizi Hasta Edebilir

İnsanlar yüzdükleri ve reyin oynadıkları sulardan kıyı plajları, havuzlar, jakuziler/kaplıcalar, su reyin alanları veya ummanlar, göller, akarsular ve su birikintileri gibi şayet su mikroplarla kirlenmişse bazı hastalıklara yakalanabilir. Yaz aylarında yüzme sebebiyle ölümcül mikrop kapan insanlarla alakalı vahim bazı hikâyeler dinlenmektedir. Misalin geçen yıl Meksika Körfezi’nde et yiyen bakteri olarak bilinen Vibrio vulnificus ile karşılaşan Floridalı bir adamın ve gölde yüzerken beyin yiyen bir çeşit amiple karşılaşan Minesota’da yaşayan bir gencin can verdiği ile alakalı haberler yapılmıştır ama yüzmeyi beğenenlerin panik yapmasına gerek yoktur. Bunun gibi hadiseler her yıl görülebilse de rakamları çok azdır. Şahıslar suyu yutmaktan sakınırsa ve tehlikesiz olmayan göllerde yüzmüyorsa, büyük ihtimalle bir sağlık meseleyi yaşamayacaktır fakat ağır olmayan bazı su hastalıkları çok yaygındır.

Sulardan Berişen Hastalıkların SebepleriYüzdüğünüz Sular Sizi Hasta Edebilir

Ummanlar, akarsular, göller ve göletler hayvanlardan, kanalizasyon sızıntılarından, yağmur kasırgalarından gelen akıntılardan, kentsel akıştan ve lekelilikten kaynaklanan bakteriler, kimyeviler, patojenler ve değişik pisleyicilerle kirlenebilir veya değişik yüzücülerden bazı hastalık faktörleri suya karışabilir. Bireylerin vasati olarak, göl veya sahil gibi natürel bir su kaynağında yüzdükten sonra, tahminen %3-8 oranında hasta olma ihtimali vardır. Hasta Olma tehlikeyi yaş, bağışıklık sisteminin sıhhati, sudaki lekeleyicilerin konsantrasyonu ve suyla temas ölçüyü gibi bir dizi etmene bağlıdır.

En Sık Görülen Belirtiler Nelerdir?

Havuzlara girmekten kaynaklanan hastalıkların ana sebebi bedenden suya taşınan mikroplardır. Sudaki virüsler, bakteriler ve asalaklar gibi patojenler, mide-bağırsak enfeksiyonları, döküntüler, solunum yolu hastalıkları ve hatta hayatı tehdit eden nörolojik vaziyetler gibi hastalıklara neden olabilir. Havuzlarda, jakuzilerde ve su reyin alanlarında mikropları öldürmek için kullanılan kimyeviler klor veya brom doğru seviyede tutulmazsa, bu mikroplar çoğalabilir ve yüzücüleri hasta edebilir.
Sulardan kaynaklanan hastalıkların sebep olduğu en yaygın semptomlar ishal, ten döküntüleri, kulak ağrısı, öksürük veya tıkanıklık ve göz ağrısıdır.

Su Hastalıkları Nasıl Dağılır?

Hastalıklar deniz, havuz ya da değişik yüzülen suları yutma, buğu, sis ya da aerosollerin solunması ya da kontamine su ile temas yoluyla dağılan mikroplardan kaynaklanır. Ayrıca suda bulunan veya sudan buharlaşıp gaza dönüşen kimyevilerle temas edilerek de alınabilir.

Su Kaynaklı Yaygın Hastalıklar Nelerdir?Yüzdüğünüz Sular Sizi Hasta Edebilir

Kirlenmiş sulardan muhtelif yollarla insanlara berişen mikropların sebep olduğu yaygın hastalıklar şunlardır:
İshal: En sık bildirilen ve sudan berişen hastalık ishaldir. Yüzerken nerede olursa olsun büyük ihtimalle ishal gibi sindirim meseleleri yaşanabilir. İshalli hastalıklara Cryptosporidium, Giardia, Shigella, norovirus ve E. coli gibi mikroplar neden olur. Bu mikroplar ishal olan veya son iki hafta içinde hastalanan bkocaman suya her girdiğinde bulaşabilir. İshal olan şahıslar netlikle yüzmeye gitmemelidir. Gerçeğinde insanların rastgele bir zamanda bedenlerinde, makat çevresinde tipik olarak takribî olarak 0.14 gram birkaç kum tanesine benzer dışkı bulunabilir. İshal olan bir şahıs suya girdiğinde bedenindeki o minik ölçüdeki dışkı, çevresindeki suya karışarak mikropları bulaştırabilir. Bir başkası kontamine berişmiş, kirlenmiş suyu çok az ölçüde yutsa bile enfekte olabilir.
Havuzlardan ve değişik sulardan kaynaklanan ishal salgınlarının çoğunun sebebi olan Cryptosporidum kısa ismi Crypto, klor ile ve değişik kimyevilerle uygun biçimde arıtılan havuzlarda günlerce canlı kalabilir. Bu sebeple millete sarih olan havuzlara girilmeden evvel duş alınmalıdır. Havuza giren herkesin güvende tutulabilmesi için mide ağrısı,ishal, bulantı yaşayan şahıslar suya girmemelidir. 2004 ile 2008 arasında bildirilen Crypto olaylarındaki çoğalış yüzde 200’şan üzerindedir. Havuzlardan başka güvenlik bakımından iyi izlenmeyen akarsularda veya göllerde yüzerken de bir ishal olayı oluşabilir. Uzmanlar bilindik olunmayan yerlerde yüzmeyi özellikle de çocuklara nasihat etmemektedir.
Su taşıtıyla berişmiş olan ishaller iki ya da üç hafta devam edebilir ve bazen ciddi, yaşamı tehdit edici dehidrasyona su kaybına neden olabilir. Kanlı ya da 5 gün ve daha fazla süren ishali olan, titreyen veya ateşi olan şahıslar hekime gitmelidir. Ağızda kuruluk, dudaklarda çatlama, cilt kızarıklığı, kafa karmaşıklığı, baş ağrısı ya da bir günde dört kereden daha az idrara çıkmak da müddet kaybetmeden tıbbi takviye alınması gerektiğini gösteren işaretlerdir.
Yüzücü kulağı: Bu hastalığın tıptaki ismi otitis eksterna’dır. Rastgele bir suda çok fazla zaman geçirildiğinde kapılabilecek yaygın bir dış kulak yolu enfeksiyonudur. Cilt nemli olduğunda daha kolay bozulur ve bakteriler içeri girebilir. Kulağa giren su, kulak yolunda sıkışır ve bakteri ya da mantarların üremesine sebep olur. Çocuklarda daha sık görülür ve ağrı, kaşıntı, şişme gibi meseleler oluşturabilir hatta kulaktan dışarı cerahat de akabilir. Reçetesiz kulak damlaları bunu önlemeye destekçi olabilir. Yüzücü kulağı olduğu düşünülüyorsa bir hekime gitmek gerekir zira rehabilitasyon edilmesi için antibiyotiklere gereksinim duyulabilir.
Korunmak için sudan çıktıktan sonra bir havlu ile kulaklar kurulanmalıdır. Suyun dışarı çıkmasını kolaylaştırmaya destekçi olması için baş bir taraftan değişik tarafa eğilebilir, kulak memesi hafifçe çekilebilir veya kulaklardan birkaç santimetre uzakta düşük ısıda bir saç kurutma aygıtı çalıştırılabilir.
Lejyoner hastalığı: Havuzlarda ve jakuzilerde yaşayabilen mikroplar, sudan çıkan buharı veya buğuyu soluyan şahıslara bulaşabilir. Akciğerde enfeksiyon oluşturan bir bakteri olan Legionella bazen soluma yoluyla dağılır ve Lejyoner hastalığının ortaya çıkmasına neden olur. Bu bakteri solunursa şahıslar lejyonelloz olarak da adlandırılan bu cins zatürreeye yakalanabilir. Legionella suda, özellikle ılık suda natürel olarak bulunur. Enfeksiyon kapma tehlikenizi eksiltmek için bir havuzun veya jakuzinin uygun biçimde arınıldığından ve dezenfekte edildiğinden emin olmak gerekir. ABD’de en yaygın su kaynaklı hastalıklardan bkocamandır. Lejyoner hastalığında öksürük, göğüs ağrısı, soluk darlığı, titreme, ateş ve adale ağrıları görülebilir. Erken teşhis edildiğinde genellikle antibiyotiklerle rehabilitasyon edilebilir ancak bazen ölümcül olabilir. 50 yaş ve üstü, sigara içen veya kronik akciğer hastalığı bulunan veya bağışıklık sistemi cılız olan şahıslar için çok risklidir. Rastgele bir şahıs buna maruz kaldığından şüpheleniyorsa bir hekime görünmelidir.
Jakuzi döküntüsü: Jakuzide veya sıcak bir kaplıca küvetinde uzun süre kalmak kaşıntılı, kabarık, kırmızı kirler yaradılışına neden olabilir. Sebebi genellikle Pseudomonas aeruginosa ismi verilen bir mikroptur. Kaplıcaları pak yakalamak havuzlardan daha güçtür zira yüksek sıcaklıklar klor gibi kimyevileri daha süratli dağılmaktadır. Bu, bakteriler için iyi bir civar sağlar. Bu sebeple jakuzilerdeki dezenfektan seviyeleri havuzlara göre daha kumpaslı hakimiyet edilmelidir. Kullanılan jakuzinin uygun dezenfektan ve pH seviyeleri için günde en az iki kere hakimiyet edilip edilmediği sorulabilir veya havuz ve jakuzi test şeritlerini kullanılarak şahıslar suyu kendisi hakimiyet edebilir. Jakuzi döküntüsü yapan mikroplar ummanlarda, akarsularda veya göl sularında ve iyi dezenfekte edilmeyen havuzlarda da yayılabilir. Döküntüler genellikle 1-2 gün içinde kendiliğindene geçer. Döküntü daha uzun devam ederse hekime gidilmelidir. Bir jakuziye girdikten hemen sonra her zaman sabunla duş alınmalı, mayo da yıkanmalıdır.
Zehirli likenler Algler: Bazen ummanlarda ve tatlı sularda yaşayan bu basit bitkiler hakimiyetten çıkıp riskli zehirler üretebilir. Buna hasarlı liken patlaması denir. Siyanobakteriler olarak bilinen bir cins, o sularda yüzen şahıslarda ishal ve kızarıklıklar oluşturabilir, akciğerlerde meselelere neden olabilir. Pis veya köpüklü görünen alanlarda yüzülmemeli ve liken patlamaları hakkında yayınlanan ihtarlara dikkat edilmelidir.Yüzdüğünüz Sular Sizi Hasta Edebilir
Yüzücü kaşıntısı: Cercarial dermatit olarak da adlandırılan bu döküntü tatlı veya tuzlu sudan bulaşabilir. Cilde giren minik bir asalağa karşı verilen alerjik bir tepkidir. Tende karıncalanma, yanma veya kaşıntı, minik kırmızımsı sivilceler ve minik kabarcıklar mümkün semptomlardır. Enfekte salyangozlarla başlar ve kıyıya yakın sığ alanlarda onlara tesadüfülme ihtimali daha yüksektir. Bundan sakınmanın en iyi yolu salyangozların yaşadığı bhamlelik yerlerden uzak durmaktır. Yüzdükten sonra her zaman duş alınmalı ya da bir havluyla bedenin nemi alınmalıdır.
Leptospiroz: Bu hastalığa neden olan bakterilere göllerde ve akarsularda rastlanabilir. Bakteriler bu sulara enfekte hayvanların idrarıyla erişirler. Mikroplar bedene gözler, btümörün, ağız veya bir kesik yoluyla girer. Belirtiler arasında ishal, kırmızı gözler, baş ağrısı, ateş ve sarılık karaciğerdeki bir meseleden kaynaklanan sarımsı cilt veya gözler bulunur. Daha sıcak abuhavalarda daha sık görülür ve son zamanlardaki şiddetli yağmurlar ve su baskın, bunu daha mümkün hale getirir.
Naegleria fowleri: Göller, akarsular ve kaplıcalar gibi ılık tatlı su noktalarında bulunan bu minik organizmaya bazen “beyin yiyen amip” denir. Lekeli suda yüzerken bireylerin burnuna girebilir. Bir kere bedene girdiğinde dokuları yok eder ve neredeyse her zaman ölümcüldür. Tehlikeyi eksiltmek için btümörün kapalı yakalanmalı, btümörün klipsi kullanılmalı veya baş suyun üzerinde yakalanmalıdır.
Vibriyoz: Kesik, sıyrık veya bedende yeni yapılmış bir hırpalama olduğunda ummanda yüzülürse ılık kıyı sularında yaşayan bazı organizmalar yaralara girebilir ve enfeksiyona neden olabilir. Vibrio vulnificus isimli mikroorganizma cinsi bazen “et yiyen bakteri” olarak adlandırılır. Çok enderdir ancak özellikle bağışıklık sistemi cılızsa cilt ülserlerine neden olabilir ve ciddi meselelere yol açabilir.
Konjonktivit: Mikroplardan kaynaklandığı zaman çok berişicidir ve ona sahip bkocamanla aynı havuzda yüzerek kapılabilir. Pembe göz olarak da bilinen bu gidişat gözlerin şişmesine, kızarmasına ve sulu sarı bir akışkan sızdırmasına neden olur. Kimyevilerden de kaynaklanabilir ve havuzlardaki klor bazen konjonktivitin hafif bir versiyonuna yol açabilir.
Kimyeviler
Havuzda yüzdükten sonra gözlerde kırmızılık, tahriş olmuş bir boğaz veya öksürük varsa, bunun sebebi muhtemelen kloramin ismi verilen bir maddedir. Bunlar, havuzu dezenfekte etmek için kullanılan bir kimyevinin insanların havuza bıraktığı idrar, dışkı, ter ve ölü ten gibi şeylerle karışmasıyla oluşur. Suya girmeden evvel duş almak ve suya çiş yapmamak bunların yaradılışını önlemeye destekçi olabilir.

En Çok Kimler Tehlike Altındadır?

Çocuklar suyu çok beğenir fakat bağışıklık sistemleri erişkinler kadar büyümediğinden daha fazla tehlike altındadırlar, daha fazla su yutarlar, suda daha uzun süre kalırlar ve genellikle kumsalların en lekeli bölgelerinde sığ su ve kumda oynarlar. En fazla tehlike altındaki değişik gruplar yaşlılar, hamile bayanlar ve sağlık meseleleri olan veya bedenlerinin mikrop ve hastalıklarla savaşma marifetini eksilten kanser, uzuv nakli veya HIV sebebiyle ilaçlar alan bireylerdir.
Zayıflamış bağışıklık sistemine sahip şahıslar, cümbüş emelli suların Cryptosporidium veya kısaca Crypto ile kirlenmiş olabileceğinin farkında olmalıdır. Crypto, bağışıklık sistemi cılız olan şahıslarda yaşamı tehdit eden semptomlara sebep olabilir. Bağışıklık sistemi zayıflamış olan şahıslar yüzme gibi cümbüş emelli su etkinliklerine katılmak istiyorsa evvel bir tıp uzmanına danışmalıdır. Bazı etkinlikler bireyleri hastalık ve enfeksiyon tehlikesine daha fazla maruz bırakabilir. Kirlenmiş suda yüzmek ve sörf yapmak gibi birincil temas aktifliklerine katılmak bireyleri bir su hastalığına tutulma tehlikeyi altına sokar. Balık yakalama veya yelken gibi su ile temasın düşük olduğu ikincil temas aktifliklerine katıldıktan sonra bile hasta olunabilir.

Tehlike En Çok Ne Zaman Çoğalır?Yüzdüğünüz Sular Sizi Hasta Edebilir

Yağıştan sonra: Yoğun yağışların ardından olduğu gibi, sudaki lekelilik seviyesi yükseldiğinde cümbüş emelli su etkinliklerinden kaynaklanan hastalık tehlikeyi çoğalır. Şiddetli yağışlar birçok lekeleyiciyi suya karıştırır ve bu süre zarfında birleşik kanalizasyon taşmaları, kanalizasyon baypasları daha mümkündür. Bu sebeple yağmurdan en az 48 saat sonra cümbüş emelli su etkinliklerinden sakınılması önerilir.
Kalabalık plajlarda, yüzme mevsiminin en yoğun olduğu yarıyıllarda: Yaz ve yüzme o kadar iç içedir ki bkocaman olmadan ötekiyi düşünülemez. Yüzme mevsiminin en yoğun olduğu yaz aylarında su hastalıklarının daha sık alana gelmesi donakaltıcı olmamalıdır. İnsanlar yüzmek için suya girdiklerinde dışkı atıkları ve mikroplar gibi birçok lekeleyiciyi yanlarında taşıyabilirler. Hastalıkların değişik yüzücülere berişmesini önlemek için bir plajda bile suya girmeden evvel kesinlikle duş alınmalı, şahıs hasta ise suya girmemeli ve asla suya işememeli veya suya giren bir bebek kaka yapmamalıdır. Sudan çıktıktan sonra da duş alınması önerilir.
Meseleli olduğu duyuru edilmiş bir plajda yüzmek: Plajda yüksek bakteri rakamı veya mavi yeşil liken patlaması gibi su niteliği meseleleri olan bir yer varsa su temasından sakınılmalıdır. Sudaki bakteri seviyesi ne kadar yüksek olursa, hasta olma ihtimali o kadar yüksek olur.
Kanalizasyon çıkışlarının, atık su arıtma kuruluşlarının, derelerin ve akarsu ağızlarının yakınında yüzmek: Bu noktalar genellikle suda yüksek kirlenme seviyelerine sahiptir, bu sebeple bu sularda yüzülürse hasta olma ihtimali daha yüksektir.

Su Hastalıkları Nasıl Önlenebilir?

Su hastalıklarının dağılmasını önlemenin en iyi yolu, mikropları ilk etapta sudan uzak yakalamaktır. Altta belirtilen bazı genel kaideler su kaynaklı hastalıklardan korunmaya destekçi olabilir:
*İshali olan şahıslar sudan uzak durmalıdır.
*Su geçirmez bir bandajla kapatamadıkça sarih bir yara ile yüzülmemelidir.
*Yüzmeden evvel ve sonra duş alınmalıdır.
*Güçlü bir kimyevi kokusu olan, rengi atmış, bulanık veya pis görünen sulardan uzak durulmalıdır.
*Suya çiş yapılmamalı veya bebeklerin kaka yapmamasına dikkat edilmelidir.
*Su yutulmamalı, yüzerken su ağızdan uzak yakalanmalıdır.
*Yüzdükten sonra kulaklar kurulanmalıdır.
*Bebek bezleri hakimiyet edilmeli ve bezler mikropların havuzdan ya da sudan uzak yakalanması için bir banyoda ya da bu iş için parçalayan alanlarda değiştirilmelidir.
*Girilecek sudaki serbest klor ve pH seviyesi hakimiyet edilmelidir.
Bazı süpermarketler, ekipman mağazalarının ve havuz malzemeleri satan mağazaların çoğu havuz hakimiyet şeritleri satmaktadır.
Hastalıklardan korunmak kadar güneşderi de korunmak gerekir. Güneş kremi olağanda iki saat arayla, terleme varsa veya yüzmeden sonra iki saati bilave etmeden, duş alıp cilt kurulanarak yenilenmelidir. Sarih havada, güneş altındayken bol ölçüde akışkan harcanmalıdır.

Suların Dezenfeksiyonu Ehemmiyetlidir?

Havuzlarda, jakuzilerde/kaplıcalarda ve su reyin alanlarında sudan berişen hastalıklara neden olan mikroplara karşı klor veya brom ve pH ile dezenfeksiyon ilk korunmadır. Sudaki serbest klor seviyesinin 1-3 mg/L ya da milyonda bir birim ppm, pH’ın ise 7,2 ile7,8 arasında olması havuzlardaki mikropları öldürme eforunu maksimum seviyeye çıkarır. Dezenfektan seviyesinin mesela klorun milyonda 2-4 parça veya ppm veya bromun 4-6 ppm ve pH’ın 7,2 ile 7,8Yüzdüğünüz Sular Sizi Hasta Edebilir arasında olması jakuziler ve spa’lardaki mikropları öldürme eforunu maksimuma çıkarır. Klor, doğru dezenfektan ve pH seviyelerine sahip jakuzilerde ve havuzlarda mikropların çoğunu bir saatten daha kısa bir zamanda öldürebilir fakat klorun Cryptosporidium gibi mikropları öldürmesi için gereken süre daha fazladır. Dolayısıyla bu mikroplar uygun biçimde dezenfekte edilen bir havuzda günlerce yaşamda kalabilir. Bu tip mikropları bulunduran suların çok az ölçüde yutulması bile bireylerin hasta olmasına neden olabilir. Bu sebeple öncelikle mikropların suya berişmesi yasaklanmalıdır.

Bibliyografi:
https://www.webmd.com/a-to-z-guides/ss/slideshow-swimming-illness
https://www.medicinenet.com/recreational_water_illnesses_rwis/article.htm#where_are_recreational_water_illnesses_rwis_found
https://www.health.com/family/recreational-water-illness
https://www.theswimguide.org/2016/08/05/recreational-water-illnesses/

Yazar: Müşerref Özdaş

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ