Site Rengi

BilgiliUsta.com | Aradığınız Her Bilginin Adresi.

Tek Hücreli Hayat Nedir?

  • 29 Nisan 2021
  • Tek Hücreli Hayat Nedir? için yorumlar kapalı
  • 116 kez görüntülendi.

Dünyadaki hayatı sınıflandırmak için beş evren sisteminde Protistler kâinatı, aslen nebatlar, hayvanlar, mantar ve prokaryotlar bakteriler olarak değerlendirilmeyen bu organizmaları kapsar. Bir Hayliyi tek hücreli. Fakat kamçılılar ve kırmızı kahverengi su algları gibi bazı gruplar çok hücreli. Koloniler halinde yaşarlar.

4562_tek_hucrelilierDünyadaki hayatı sınıflandırmak için beş evren sisteminde Protistler kâinatı, aslen nebatlar, hayvanlar, mantar ve prokaryotlar bakteriler olarak değerlendirilmeyen bu organizmaları kapsar. Bir Hayliyi tek hücreli. Fakat kamçılılar ve kırmızı kahverengi su algları gibi bazı gruplar çok hücreli. Koloniler halinde yaşarlar. Su algları gibi kimileri nebatımsıyken, küf mantarı gibi kimileri mantarımsı.

Hayvanı Anımsayan

Burada bahsedilen organizmalar, protozoalar diye adlandırılan hayvanımsı tek hücreliler, Protistler evreninin tek hücreli azası. Heterotrof olduklarından hayvanımsı diye belirlenebilirler. En azından gıdalarının bir kısmını öbür organik maddeleri yiyerek karşılarlar. Hiçbir yerde nebat ve hayvan hayatı arasındaki ayrım kamçılılarda olduğu kadar bilinmeyen değil. Misalin, tatlı su azalarından Öglena’nın genelde su likeni olduğu düşünülür. Kloroplast denilen yeşil pigmentli yapıya sahip ve gıdalarının bir haylisini fotosentez yaparak elde eder. Etkin olarak yüzerler ve organik materyallerin parçacıklarını yerler ki bu tavır genelde hayvanlarla ilişkilendirilir.

4562_tek_hucreliler_1

Tek hücreliler, afallatıcı derecede karmaşık olabilir. Formlarının spektrumuna bakıldığında, her bir bedenin tek bir hücreden oluştuğunu unutmak oldukça basit. Hücreler bazı deliklilerde 2 mikrondan 2,5 santimetreye kadar uzanır. Daha minik bir hayli Protist, koloniler halinde yaşar ve üryan gözle görülebilir. Tek hücreli hayvanlar karışık yapılar. Hücre içeriği çoğu zaman çok hücreli organizmalarınkinden daha karmaşık. Tek hücreli organizmalar, yemek bulmak, hareket etmek’, güçlüklerle baş etmek, su balanslarını sürdürmek ve üremek gibi, daha büyük hayvanların karşılaştığı bir hayli güçlükle karşılaşmakta. Bu işlerin her biri için uzuvlarını ayırmak yerine, Protistlerde her işlev tek bir hücre tarafından karşılanır.

Alakalı hücresel yapıları örgencikler diye öğrenilir. Öbür tam hücreler gibi tek hücreliler de lipid yağlı çeperle bağlanır. Protozoanın tek hücreliler içi “protoplazma” isminde bir maddeyle kaplı. Sadece kolay bir “peltemsi” olmanın ötesinde hücrenin zinde bir parçası. Ektoplazma diye adlandırılan, hücre çeperine en yakın katman çok yapışık olabilir. Fakat bu tabakanın içi başka bir deyişle endoplazma daha akıcı. Endoplazma’nın ektoplazmaya oranı değişmez değil. Protoplazma biçim ve hücre eforunu değiştirmek için bir vaziyetten ötekisine geçebilir.

Minik Başlangıçlar

4562_amip1

Tek hücreli organizmalar, ilk olarak 17. asırda Alman bilim insanı Antonie Van Leeuwenhoek tarafından incelendi. Genelde mikroskobun babası olarak öğrenilen Antonie Van Leewenhoek, gerçeğinde mikroskobu buluş etmedi. Fakat bulguya müteveccih merakı, ince lensleri yapmaktaki galibiyeti, muhteşem görme beceriyi ve ışığı usluca kullanışı, onun kan hücreleri, insan spermi, yuvarlak solucanlar, bakteri ve protistlerı kapsayan geniş bir yelpazedeki mikroskobik yapıları anlatan ve gören ilk insan olduğu anlamına kazanç. İçeriğini araştırılmak üzere ilk defa mercek kullandığında, “çok minik hayvancıklar” diye adlandırdığı hayvanlarla dolu şeyi bulduğunda, çok afallamış ve memnun olmuştu. “Mikroskobik hayvanlar. Bu mahlukatlardan kimileri, şimdiye kadar gördüklerimden takribî bin kat daha minik.” demişti. Formları ve tavırları hakkında anlattıkları öyle ayrıntılıydı kı gördüğü organizmaların aralarında, öglena ve çan hayvanları gibi tatlı su cinslerinin de olduğuna kuşku yok. Van Leevvenhoek ilk araştırmalarını 1674’de yaptı. Ama Protistler ancak 18. asırda resmen belirlendi ve adlandırıldı. Bu sayede, tekhücreliler bilimi isminde bir bilim dalı heyetti. Fakat elektron mikroskopi ve moleküler biyoloji dallarındaki ilerlemeler kaydolunduğunda, başka bir deyişle 20. asırda, biyologların bu muhteşem hayat formlarının ekolojisini ve yapısını bilebildi.

Balansı Doğru Tutmak

İster tatlı suda ister tuzlu su da ister bir hayvanın beden akışkanında yaşasınlar, Tek hücreliler ozmatik baskı denilen bir operasyona maruz kalır. Hücre yapıları etraflarından daha az veya fazla yoğunsa -deniz suyu gibi- suyun hücrenin içine girme ya da çıkma meyli var. İdeal iç su balanslarını sürdürebilmeleri için organizmalar suyu etkin olarak içine alarak ya da çıkararak bu akışı ayarlamak zorunda. Minik bir örgencik usulca bedene giren suyu emerek ve daha sonra “bedendeki” bir boşluk yoluyla suyu atarak kasılabilen vaküol isminde bir örgencik böbrek ve mesane vazifeyi görür. Etrafta seyahat faktörün bir avantajı var. Bazı tek hücreli örgencikler değişmez bir yerde dururken, bir hayliyi çevrede dolanabilir.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ