Site Rengi

BilgiliUsta.com | Aradığınız Her Bilginin Adresi.

Stanley Milgram Deneyi Nedir?

  • 05 Temmuz 2021
  • Stanley Milgram Deneyi Nedir? için yorumlar kapalı
  • 135 kez görüntülendi.
Stanley Milgram Deneyi Nedir?

Yale Üniversitesi Psikoloğu Stanley Milgram tarafından uygulanmış ve oldukça sansasyonel neticeler doğurmuş bir deneydir. Milgram’ı bu araştırmaya iten hadise Nazi Almanyası’nda vazife yapmış Adolf Eichmann’ın vazife ismi altında nitelendirerek savaş kabahatlisi olmasıdır.

mil

Yale Üniversitesi Psikoloğu Stanley Milgram tarafından uygulanmış ve oldukça sansasyonel neticeler doğurmuş bir deneydir. Milgram’ı bu araştırmaya iten hadise Nazi Almanyası’nda vazife yapmış Adolf Eichmann’ın vazife ismi altında nitelendirerek savaş kabahatlisi olmasıdır.

Şahsın emin bir eylemi yanlış olduğunun idrakında olsa bile, vazife şuuruyla yerine getirmesi psikolojik açıdan oldukça dikkat toplayan bir mevzudur. Deney ilk defa Milgram’ın ‘ İtaat üzerine tavırsal tahlil ‘ isimli yazısında yayımlanmıştır. Deneyde emel; fertlerin itaat hududunu ve itaat edilen eylemlerin kalitesinin şahsın o eylemi yapmasında ne derece tesirli olduğunun tespit etilmesiydi.

Deney sırasında elde edilen bilgiler ise bir hayli güzergahtan afallatıcı ve bir o kadar da sansasyoneldir. Zira azıcıktan detaylı bir biçimde açıklamasına yer vereceğim deney sırasında kobayların etik dışı bir tutumu, başkasına şuurlu hasar verme gibi itaatkar psikolojisi altında uzun vakit uyguladığı kollandı.

Milgram deneyi, değişik yaş ve iş gruplarından insanların katılımıyla asıllaştırdı. Kobaylara, hoca ve talebe olmak üzere iki gruba ufalayacakları ve deneyin ‘cezanın bilme üzerindeki tesiri’ni ölçeceği söylendi. Kobaylar ayrı odalara yerleştirildi. Hoca ile talebe arasındaki ilitişim yalnızca ses yoluyla sağlandı. Hocanın önüne talebe üzerine elektrik uygulayabileceği bir tertibat yerleştirildi. Hocanın talebeye yönelttiği her sualde, yanlış yanıt verildiği takdirde talebeye hoca tarafından 15 volttan başlamak üzere elektrik verildi. Yanlış rakamı çoğaldıkça verilen şokun enerjisi de çoğaldırıldı.

mil2

Deney sırasında hocaya ses bandı dinletildi ancak bu söylenmedi. Verilen elektrik şokunun artırıldıkça banttan talebenin evvel haykırma sesi daha sonra ise ağlama sesi dinletildi. Buna karşın kobaylar şok vermeye devam etti. Deneyi vazgeçmek isteyenler ya da vaziyetten rahatsız olanlar olduysa da yanlarında bulunan gözlemcinin devam etmelerini söylemesi üzerine deneyi vazgeçmediler. İşin eksantrik yanı gözlemcilerin kobaylar üzerine tehdit oluşturmamasıydı. Deneye devam etmeleri söyleniyor ancak, etmedikleri takdirde uygulanacak rastgele bir yaptırımdan bahsetmiyorlardı. Buna karşın kobaylar deneye devam etti.

Artan elektrik şokuyla beraber talebenin dilenme sesi dinletildi. Buna karşın devam eden kobaylara bir sonraki safhada aniden kesilen talebe sesi dinletildi. Ses kesildikten sonra dahi şiddetini çoğaldırarak şok vermeye devam edenler oldu. Deneylere katılan insanların hepsi sıradan insanlardı. Hiç birinde sadistlik ve eşi psikolojik rahatsızlıklar ya da şahsiyet bozukluğu bulunmuyordu.

Milgram deney neticelerini şöyle değerlendirdi; “Yalnızca misyonlarını yapan, kendi başlarına kaba işlere kalkışmayan sıradan insanlar, vahim bir yok etme harekâtının bir parçası olabilmekteler. Ek olarak, yaptıkları işin devirici neticelerini belirgin görmelerine karşın, temel ahlaki kıymetleriyle çelişen bu vazifelerde pek az şahsın otoriteyi yalanlama potansiyeli olduğu görüldü.” Ortaya çıkan netice gerçekten korku verici. Fertler şahsiyetlerine tamamen ters düşen eylemleri otorite karşısında hiç düşünmeden yapabiliyorlar.

İnsan karakterinin , içindeki boyun eğme duygusundan cılız olması afallatıcı olmasının yanında tarih süresince yaşanmış bir çok vahşetin temel noktasını oluşturuyor.

Yazar:Hepşen Soylu

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ