Site Rengi

BilgiliUsta.com | Aradığınız Her Bilginin Adresi.

Sera Gazları ve Küresel Isınma Üzerindeki Tesirleri

  • 21 Nisan 2021
  • Sera Gazları ve Küresel Isınma Üzerindeki Tesirleri için yorumlar kapalı
  • 99 kez görüntülendi.

Natürel sera tesirini sağlayan sera gazları, Dünya tarafından dağılan kızılötesi ışınımı emen ve yayan gazlardır. Atmosferin %1’ini oluşturan sera gazları güneş ışınlarının uzaya geri yansımasını maniler, sıcaklığın yeryüzüne dağılımına takviyeci olur. Sanayi Devrimi evveli sera gazları ölçüsündeki natürel denge sayesinde yeryüzünün ehemmiyetli bir kısmı fazla soğuklardan korunmuştur. Öyle ki, mevcut 15°C olan yerküre vasati sıcaklığı, […]

Natürel sera tesirini sağlayan sera gazları, Dünya tarafından dağılan kızılötesi ışınımı emen ve yayan gazlardır. Atmosferin %1’ini oluşturan sera gazları güneş ışınlarının uzaya geri yansımasını maniler, sıcaklığın yeryüzüne dağılımına takviyeci olur. Sanayi Devrimi evveli sera gazları ölçüsündeki natürel denge sayesinde yeryüzünün ehemmiyetli bir kısmı fazla soğuklardan korunmuştur. Öyle ki, mevcut 15°C olan yerküre vasati sıcaklığı, sera gazlarının yokluğunda -18°C’larda izleyecekti.

Sera Gazları ve Küresel Isınma Üzerindeki EtkileriAbuhava farklılığı açısından mesele, sera gazlarının atmosferde bulunması değil, daha çok fabrika stili imal şeklinin büyümesi, sanayileşme, fosil yakıtların tüketiminin çoğalması gibi, insan kaynaklı atmosfere salınan sera gazı ölçüsünün çoğalmasıdır.

Dünya atmosferinde en çok bulunan sera gazları şunlardır:
• Su buğuyu
• Karbondioksit
• Metan
• Azot oksit
• Ozon
• Klorofloro karbonlar
• Hidroflorür karbonlar

1997 senesinde küresel ısınma ve abuhava farklılığı hakkında çabayı sağlamaya müteveccih beynelmilel en ehemmiyetli çerçeve olan Birleşmiş Halklar Abuhava Farklılığı Çerçeve Kontratı sonrası yapılan mülakatlarla imzaya açılan ve karbondioksit ve sera tesirine yol açan değişik gazların salımını eksiltmeyi amaçlayan Kyoto Protokolü Ek-A kısmında altı sera gazı ve salım kaynakları listelenmiştir. Bu sera gazları şunlardır:
• Karbondioksit
• Metan
• Nitröz Oksit
• Hidroflorür karbonlar
• Perfloro karbonlar
• Sülfürhekza florid

Sera gazlarının atmosferdeki oranları seneden seneye negatif istikamette çoğalmakta ve küresel ısınmanın yaşanmasına neden olmaktadır. Karbondioksit, metan ve diazotmonoksit gazlarının atmosfer birikimleri, son 800.000 senelik yarıyılda rekor seviyelere erişmiştir IPCC 5. Değerlendirme Raporu, 2014. Bu raporda “Sistemi ısınmaya zorlayan en ehemmiyetli etmen atmosferdeki karbondioksit gazının çoğalışıdır… Bu çoğalış insan kaynaklıdır,” tespiti yapılmıştır. Karbondioksitin atmosferdeki birikimi sanayi evveli yarıyılda 280 ppm’den 2019 senesinde 412,43 ppm’e yükselmiştir NASA,2020.

Karbondioksit

Fosil yakıtların petrol, kömür, natürel gaz sanayide kullanılmasıyla karbondioksit atmosfere karışır. Bu oran toplam karbondioksit salınımının %80-85’ini oluşturur. Fosil yakıtların kullanımının çoğalması, ormanların yıkım edilmesiyle atmosferdeki karbondioksit ölçüyü süratle artmıştır. Sera gazları arasında karbondioksitin küresel ısınmaya tesiri %50 ortamındadır. Bu hem salınım ölçüsüne hem de moleküllerinin uzun ömürlü olmasına 50-100 sene bağlıdır. Küresel ısınmaya karşı alınan temkinlerin başında karbondioksit salınımının eksiltilmesi bulunur.

Metan

Metan gazı organik artıkların oksijensiz civarda ayrışmasıyla oluşur. Yaradılışında pirinç tarlaları, çiftlik gübreleri, çöpler ve bataklıklar kaynaklık eder. Molekül ömrü kısa olan Metan gazının küresel ısınmada tesir hisseyi % 13 ortamındadır. İnsan kaynaklı metan gazı yaradılışında pirinç hasadı, depolama sahaları, fosil yakıt entraksiyonu ve çiftlik hayvancılığı faaliyetleri yer alır. Bu natürel metan gazı yaradılışından oldukça fazladır.

Azot Oksitleri

Azot Oksitleri topraktan kaynaklanan emisyonlardır. Dünya yüzeyinde natürel olarak veya insan faaliyetleri neticeyi oluşan gübre azotun her tonu için 10-15 kilogram Azot Oksit salınır. Azot oksitlerinin kaynakları fosil yakıtlar, egzoz gazları, organik maddelerdir. Küresel ısınma hisseyi %5’tir.

Su BuharıSera Gazları ve Küresel Isınma Üzerindeki Etkileri

Su buğusunun sera tesiri yoğundur, fakat yeryüzüne yakın atmosferde ender bulunur. Genelde bulutların oluştuğu yüksek atmosfer katmanlarındadır. Daha çok güneş ışınlarını yakalamada ve yansıtmada tesirlidir. Su buğusunun küresel ısınmaya katkısı %50’lere erişir. Ölçüyü ve atmosferde bulunma süresi çok fazladır.

Kloroflorokarbonlar

Kloroflorokarbonlar natürel kaynaklardan üretilmez. Soğutucu aletlerde buzdolabı, klima, yangın söndürücü bulunan gazlar, sprey püskürtücüleri, bilgisayar arınıcıları ve plastik imalinde kullanılan gazlar başlıca suni kaynaklarıdır. Küresel ısınmaya %22 oranında katkıda bulunurlar. Bu gazlar; DDT, Dioksin, Cıva, Mermi, Viniklorid, PCB’ler, Kükürtdioksit, Sodyumnitrat ve Polimer’dir.

Ozon

Ozonun başlıca kaynağı azot oksitlerin ultraviyole ışınları ile tepkinidir. Bu gazın yaradılışı egzoz gazlarına ve güneş ışınlarına bağlıdır. Sera tesiri %7 oranındadır TUBİTAK,2008. Yeryüzü yakınlarında zehirli pisleyici olan ozon, daha yüksek katmanlarda hayatsal ehemmiyete sahiptir. Güneşderi gelen ultraviyole ışınlarını emer ve yakıcı tesirlerini yok eder.

Diazotoksit Gazı

Diazotoksit salımının çoğu tarım topraklarının kullanımı, kimya sektörü yanı gizeme büyükbaş hayvan yemleri yapımı sırasında hakikatleşmektedir. Sanayileşmeden bu yana % 17 oranında çoğalış göstermiştir ve bu çoğalış devam etmektedir.

Halokarbon Gazları

Parfüm yapımındaki spreylerde ve genel soğutucularda kullanılırlar. Bu gazlar ozon katmanındaki ozonu oksijen ve türevlerine dönüştürür, ozon katmanını inceltir. Ozon katmanı inceldiğinde ultraviyole ışınlar dünyaya daha fazla erişir ve negatif bir tesir oluşur. Halokarbonlar atmosfere yansıyan güneş ışınlarını tutarak da küresel ısınmaya neden olur.

İnsan kaynaklı sera gazlarının kaynakları ve emisyon hacimleri

İnsan kaynaklı sera gazlarının esas kaynakları şunlardır:
• Fosil yakıtlarla elektrik enerjisi yapımı, erişim, sanayi ve konutlarda kullanılmak üzere bu yakıtların yakılması
• Tarımla ve ormansızlaşma ile arazi kullanımı farklılıkları
• Atıkların araziye doldurulması
• Sanayi sektöründe florlu gazların kullanımı Avrupa Etraf Ajansı-2017

Sera gazı azaltım mitigasyon çalışmaları sera gazına neden olan tüm sektörlerde yapılmaktadır. Bu sektörler ve küresel sera gazı emisyonları:
• Elektrik ve Isı Yapımı % 0.25
• Tarım, Ormancılık ve Arazi Kullanımı % 0.24
• Sanayi % 0.21
• Erişim % 0.14
• Değişik Enerji % 0.10
• Binalar % 0.06 IPCC,2014

Küresel ısınmada ehemmiyetli tesiri olan sera gazlarının salınımının eksiltilmesi küresel ısınma ile gayrette en ehemmiyetli önlemler arasındadır. Dünya Meteoroloji Teşkilatı WMO liderliğinde abuhava farklılığı buluşmaları tertip edilmiştir.

1992 senesinde Brezilya, Rio’da Birleşmiş Halklar Etraf ve Kalkınma Konferansı en ehemmiyetli buluşmalardan bir tanesidir. Bu konferansta Birleşmiş Halklar Abuhava Farklılığı Çerçeve Kontratı BMİDÇS imzaya açılmıştır. BMİDÇS’nin ana emeli sera gazlarının salınımının eksiltilmesi, araştırma ve teknolojik işbirliği ve sera yutaklarının korunmasıdır.

Kyoto Protokolü imzaya açılma 1997, yürürlük 2005, BMİDÇS çerçevesinde sera gazlarının tanımlanan gayeler altına düşürülmesini emeller. Ek-B Listesinde yer alan ülkeler, 1. Vaat yarıyılında 2008-2012, sera gazları salınımının 1990 seviyesinin %5 altına düşürülmesini amaçlamıştır.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ