Site Rengi

BilgiliUsta.com | Aradığınız Her Bilginin Adresi.

Sahte Haber Avcısı Bilgisayarlar Nasıl Geliştiriliyor?

  • 03 Aralık 2021
  • Sahte Haber Avcısı Bilgisayarlar Nasıl Geliştiriliyor? için yorumlar kapalı
  • 85 kez görüntülendi.
Sahte Haber Avcısı Bilgisayarlar Nasıl Geliştiriliyor?

Kurgunun reele karıştığı yanlış bilgilendirmenin altın çağında yaşıyoruz. Bu surattan, medyadaki veya internetteki haber ve bilgiler arasında dolaşan herkes basitçe aldatılabiliyor. Yapılan araştırmalar, misalin Twitter’da, palavraların asıllara göre daha süratli dağıldığını gösteriyor. Çevrimiçi botlar bu palavra yanlış bilgileri yaymakla yargılansa da, aynı araştırmalar insanların web botlarından daha fazla sahte haber paylaştığını da gösterdi. Ancak geliştirilmekte […]

Kurgunun reele karıştığı yanlış bilgilendirmenin altın çağında yaşıyoruz. Bu surattan, medyadaki veya internetteki haber ve bilgiler arasında dolaşan herkes basitçe aldatılabiliyor. Yapılan araştırmalar, misalin Twitter’da, palavraların asıllara göre daha süratli dağıldığını gösteriyor. Çevrimiçi botlar bu palavra yanlış bilgileri yaymakla yargılansa da, aynı araştırmalar insanların web botlarından daha fazla sahte haber paylaştığını da gösterdi. Ancak geliştirilmekte olan sahte haber avcısı bilgisayarlar sahte bilgileri ayıklamakta insanları geride vazgeçmek üzere.

Süzgeçler Ve İfadenin BileşenleriSahte Haber Avcısı Bilgisayarlar Nasıl Geliştiriliyor?

Kaliforniya Üniversitesi’nden Luca de Alfaro, “Daha Öncekinden, bir çatı katında oturup kitlesel ölçekte komplo kuramları üretenlere çok az tesadüfülebilirdi. Şimdi, internet ve sosyal medya var. Kendini saklamak ve palavra söylemek, kilolunun cılız, cılızın güçlü görünebilmesi çok basitleşti. Ayrıca, çoğu web kullanıcısı öğrenerek sahte bilgi yolluyor. Muhtemelen, yoğun işleri arasında çok rakamdaki bilgileri hakimiyet etmek için yeterli zaman bulamadıklarından gelen bu gönderileri paylaşıyorlar.” diyor. Venedik Foscari Üniversitesi’nden Fabiana Zollo, “onaylama önyargısı” kavramına dikkat toplayarak, “Bireylerin kendi düşüncelerine uygun olanı seçmeleri muhtemel. Bu bilgi yanlış olsa dahi.” diyor. Sahte haberleri reel olanlardan ayırmak için, bilim insanları yeni bilgisayar programları oluşturmaya başladılar.

Haber sitelerini ziyaret edenler bu sitelere misalin Google veya Bing gibi arama motorlarını ulaşmaktadırlar. Sahte haber siteleri, web trafiğinden, sosyal medyadaki iletişimleri aracılığıyla daha yüksek bir hisse almaktadır. Bir haberi incelerken, sahte gibi görünüp görünmediğini söylemenin iki “süzgeci” vardır: Yazarın ne söylediği ve nasıl söylediği başka bir deyişle “üslubu”. Indiana Üniversitesi’nden Giovanni Luca Ciampaglia ve dostları bu süzgeçleri otomatikleştirmek için bir sistem geliştirdiler. Sistem, bir ifadenin mevzusu ile nesnesinin ne miktarda yakından ilişkili olduğunu hakimiyet etmekte. Bunu yapmak için, bilgisayar, ifadenin bileşenlerini geniş bir ağ taramasından araştırma veritabanları gibi geçirmekte. Bilgisayar o ifadenin mevzusu ile nesnesinin bu ağlar içinde ne kadar iletişimli olduğunu ölçerek, doğru veya yanlış olarak etiketlemektedir.

Sahte Haber Avcısı Bilgisayarlar Nasıl Geliştiriliyor?
Sahte Haber Dedektörleri

Yazı tarzı da asıllara işaret edebilmektedir. Rensselaer Politeknik Enstitüsü’nden Benjamin Horne ve Sibel Adalı, “çok güvenilir” kabul edilen haber kaynaklarından 75 yazıyı çözümleydiler. Ayrıca, “güvenilmez” kabul edilen web sitelerinden 75 haberi araştırdılar. Doğru haberlerle karşılaştırıldığında, sahte haberler daha kısa olma meylindeydi. Ayrıca daha fazla tekerrür ve daha fazla göstergeç oldukça, her zaman, asla, fantastik, netlikle gibi kapsıyorlardı. Sahte haberlerde daha az kaynağı emin alıntı, daha az teknik kelime ve daha az ad vardı. Tahlilciler bu gözlemleri haberlerdeki adların, alıntıların, aşırılıkların ve kelimelerin rakamına odaklanan bir sahte haber detektörü yapmak için kullandılar. Dedektör sahte haberlerin yüzde 71’ini galibiyetle tespit etti.

Çalışmalar, reel haberlerin daha az, sahte haberlerin daha çok netlik taşıyan kelimeler kullandığını da göstermekte. Reel haberlerde içyüzünü kavramaya müteveccih “düşünmek, öğrenmek, göz önünde bulundurmak” gibi kavramlar öne çıkarken, sahte haberlerde netlik vurgulayan “her zaman, asla, ispatlanmış” gibi kavramlar ağırlık taşımakta. Riverside Üniversitesi’nden bilgisayar bilimcisi ve mühendis Vagelis Papalexakis ve takımının planladığı uygulamanın kullanıldığı bir testte, Twitter’da paylaşılan ve yarısı sahte haberlerden oluşan takribî 64.000 haber incelendi. Tahlilciler, haberlerin sadece yüzde beşinin doğru – yanlış bilgilerini girdikleri bilgisayarı bu haberleri eşliklerine katlanarak gruplar halinde sıralaması için yönlendirdiler. Programın doğru ve sahte haberleri ayırmadaki zaferi her on haberde yedi oranında oldu.

Sosyal Medya TahlilleriSahte Haber Avcısı Bilgisayarlar Nasıl Geliştiriliyor?

Bilgisayarlar, sahte haber ya da bilgileri, süratle geliştirilmekte olan yardımıyla da tespit etmede giderek daha iyi olsalar dahi, sahte haber yaratıcılarının oyunu vazgeçecekleri mevzusunda hiçbir garanti yok. Sahte haberciler palavralarını geliştirilen programlara geçimli planlamayı usanmadan sınayacaklardır. Pekin’deki Beihang Üniversitesi’nden Daqing Li, “Virüsler gibi sahte haberler de kendilerini geliştirip aktüelleyebilir” diyor. Bu sebeple, metinlerin tahlili dışında değişik hakimiyet usulleri de geliştiriliyor. Misalin haberin sosyal medyada nasıl gezdiği de araştırılıyor. Daqing Li ve takımı sosyal medyadaki haberlerin dağılma biçimini inceledi. Li’nin takımı, çoğu bireyin reel haberleri belli tek bir kaynaktan tekerrür yollama meylinde olduğunu buldu. Bu sahte haberler için geçerli değildi. Sahte haberler, “tekerrür yollayıcı”ler reposter aracılığıyla dağılma meylindeydi. Li, doğru haberlerin tipik ağının “bir yıldız ve ışınları gibi” göründüğünü söylüyor. Sahte haberler ise daha çok bir ağacın dalları gibi dağılıyor.

Sosyal medya ağlarındaki palavralarla başa çıkmanın en iyi yolu nedir? Henüz bütün olarak öğrenilmiyor. Sahte haberleri haber akışlarından silmek muhtemelen uygun bir yol değil. Bu cins bir hakimiyet “sansür” olarak görülebilir. İnternet siteleri, hakikatliğinden şüphelendikleri yazılara ihtar işaretleri koyabilir. Ancak bu cins bir etiketleme ters bir tesire, başka bir deyişle geri kalan etiketlenmemiş tüm yazılanların tamamen doğru olduğunun düşünülmesine neden olabilir. Sahte haberleri güvenilir bir şekilde tespit etmeyi bilgisayarlara ve kullanıcılara öğretmek uzun zaman alacak. Bir atasözü, “Reel kunduralarını giymeden palavra dünyanın yarısını gezer.” der. Ama “apaçık gözlü” bilgisayar programları sahte haberleri eksiltecek ya da en azından yavaşlatabilecek.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ