Site Rengi

BilgiliUsta.com | Aradığınız Her Bilginin Adresi.

Psikofarmakolojinin Etik Meseleleri

  • 17 Nisan 2021
  • Psikofarmakolojinin Etik Meseleleri için yorumlar kapalı
  • 190 kez görüntülendi.

Nöropsikoloji alanındaki son teknolojiler beyin görüntülemesi, psikolojik gidişat ve beyin işlevlerinde tesirli ilaçlar, beynin yapısı ve çalışma kumpası ile alakalı taşıtlar tartışılan çok rakamda etik meseleye yol açmaktadır. Bu etik meselelerin en ehemmiyetlisi, mevzubahisi teknolojilerin rastgele bir rehabilitasyon lüzumunun dışında, şahısların beyin ve zekâlarının beceri ve kapasitesinin geliştirilmesi için kullanılmasıdır. Ferdin becerilerinin ya da […]

Psikofarmakolojinin Etik SorunlarıNöropsikoloji alanındaki son teknolojiler beyin görüntülemesi, psikolojik gidişat ve beyin işlevlerinde tesirli ilaçlar, beynin yapısı ve çalışma kumpası ile alakalı taşıtlar tartışılan çok rakamda etik meseleye yol açmaktadır. Bu etik meselelerin en ehemmiyetlisi, mevzubahisi teknolojilerin rastgele bir rehabilitasyon lüzumunun dışında, şahısların beyin ve zekâlarının beceri ve kapasitesinin geliştirilmesi için kullanılmasıdır. Ferdin becerilerinin ya da beyin kapasitesinin geliştirilmesi, ilaçların rehabilitasyon vazifelerinden değişik maksatlar olduğundan, etik açısından bazı evhamlar alana getirir.

Tesirli Madde Araştırmalarının Niyetleri

Psikofarmakoloji alanında sürdürülen tesirli madde araştırmaları iki grupta ele alınabilir. Birinci grupta, şuurun kuvvetlendirilmesini kasteden ilaçların, ikinci grupta ise psikolojik ve duygusal gidişatın kuvvetlendirilmesini kasteden ilaçların incelenmesi yer almaktadır. Tesirli madde araştırmalarına misal olarak, bitkinliğe ve uykusuzluğa karşı mukavemeti yükselten ilaçları, fobiyi ve gerilimi en aza indiren ilaçları psikostimülanlar sayabiliriz.

Psikofarmakolojinin Etik SorunlarıNöropsikolojik bozukluklar için üretilen ve misalin şuur bozukluğu bulunan insanların şuurla alakalı meselelerini düzenleyen bir ilacın, basmakalıp bireylerde nasıl bir tesiri olacağının incelenmesi ve sınanması ehemmiyetli bir etik problemdir. Dikkati ve belleği etkileyen ilaçlar, hiperaktivitesi olan şahısların rehabilitasyonlarında kullanıldığı gibi, basmakalıp şahısların dikkatini de kuvvetlendirmektedir. Bu ilaçların dünyadaki satış ölçüleri, çok yaygın bir kullanımlarının olduğunu göstermektedir. Özellikle talebelerin, mevzubahisi ilaçları muhtelif yollarla elde ederek kullandığı istikametinde bilgiler bulunmaktadır. Gene, demansın rehabilitasyonuna müteveccih hafıza geliştiren ilaçların araştırmalarıyla alakalı da çok büyük yatırımların yapıldığı öğrenilmektedir. Çoğu sınama safhasındaki bu ilaçların da, “hafıza kuvvetlendirici” olarak kullanılabileceği anlaşılmaktadır.

Psikofarmakolojik müdahalelerle, basmakalıp şahısların da kuvvetlendirilmesi, bunalım rehabilitasyonunda tesirli bazı ilaçların, yaygın kullanıma dönüşmesi ile gündeme geldi. Bunalım rehabilitasyonu için ilaç kullananların bir kısmı, rehabilitasyon sonrasında da ilacı kullanmayı sürdürmektedir. Hakikatinde, bu ilaçları kullanan depressif bireyler bayağıya dönmekte, ancak aynı ilaçlar basmakalıp bireylerde evvel mutluluk hissi uyandırsa da, giderek negatif bir tesir sezmelerinde de faktör olmaktadır. Misalin, bu cins bir ilacı kullanan basmakalıp bireylerde, sosyal ilişkilerinin pozitif etkilenmesinin yanı gizeme, hayat devingenleri ile alakalı subjektif bir düşüş kollanmaktadır.

Psikofarmakoloji alanında geliştirilen bazı ilaçlar da vejetatif işlevlere müteveccihtir. Geçime, beslenme ve cinsellik gibi vejetatif işlevler genellikle psikolojik bozukluklardan etkilenmektedir. Psikolojik bozuklukların rehabilitasyonuyla bu hayatsal işlevlerde oluşan iyileşmeler, sıhhatli şahısların da alakasını sürüklemektedir. Misalin uyku bozuklukları için üretilmiş ve kurnazlığı çoğaldıran ve onaylanmış “modafinil” bazı şahıslarca daha çok çalışabilmek ve uzun müddetlerle emeliyle de kullanılmaktadır. Ancak, bağımlılık yapma riskiyle beraber, psikoz oluşturma tehlikeyi de bulunmaktadır.

Psikofarmakolojinin Etik SorunlarıYemek yeme isteğini baskılayan bir bileşimin öldürücü yan tesiri sebebiyle piyasadan çekilmesine karşın arzın sürmesi, cinsel bozukluklarda kullanılmak üzere geliştirilmiş, erkeklerde ve bayanlarda libidoyu çoğaldıran “sildenafil”in, cinsel açıdan sıhhatli şahıslarca de aranması, kitlelerin bu cins ilaçların kullanımına meyilli olduğunu ispatlamaktadır.

Güvenlik Evhamlarından Kaynaklanan Etik Meseleler

Yan tesirlerin ve istenmeyen neticelerin oluşturduğu güvenlik evhamları esas kavga mevzularının başında gelmektedir. Beyinle alakalı müdahaleler çok karışık hayatsal sistemlerle alakalı olduğundan büyük evhamlara yol açmaktadır. Rastgele bir kozmetik mahsulün bedende oluşturabileceği misalin kızarıklık ya da kaşıntı istenmeyen negatif bir neticeyle, belleği veya dikkati etkileyen bir ilacın oluşturacağı negatif netice, tehlikeleri açısından çok değişiktir. Hayatsal sistemlerde tehlikenin kabul edilemez olduğu sarihtir. Ayrıca, rehabilitasyon emelli maddelerin sıhhatli fertler üzerindeki tesirlerine ve uzun süreli kullanımının neticelerine müteveccih detaylı araştırmalarla çok sık karşılaşılmamaktadır.

Sosyal Endişelerden Kaynaklanan Etik Meseleler

Psikofarmakolojinin Etik SorunlarıBeynin işlevlerini etkileyen ilaçların cemiyetteki muhtemel tesirleri de başka bir kavga kaynağıdır. Daha çok hatta can veresiye çalışmayı sağlayan, uyku lüzumunu baskılayan ve sahte mutluluk veren ilaçların kullanılmasıyla, şahısların cemiyette ve iş etraflarında baskı altında kalma tehlikeyi yüksektir. Fertlerin psikolojilerini ve motivasyonlarını kuvvetlendiren ilaçların, rehabilitasyon dışında kullanılmalarının, bir sosyal hakimiyet vasıtasına dönüşebileceği çok ehemmiyetli bir etik meseledir. Yaygın kullanım vaziyetinde, kullanmayanlarla aralıksız kullananların cemiyetteki vaziyetlerinin geleceği, rekabet üzerinde nasıl bir tesir yapabileceği öğrenilmemektedir. Eğitimde ve iş yaşamında, giderek fertlerin bu ilaçları kullanmama serbestliklerinin de ortadan kalkacağı düşünülmektedir. Ayrıca, düşük ekonomik şartlarda yaşayanların bu ilaçlara erişmesindeki parasal güçlükler sebebiyle, gerek eğitim gerekse iş yaşamında daha da acımasız bir rekabetin manileriyle karşılaşmaları mümkündür.

Felsefi Endişelerden Kaynaklanan Etik Meseleler

İnsanların şahsi gelişimleri, insanlığa yararlı emeller güzergahında hareket etmeleri, tehlike alabilmeleri ve meseleleri çözmek istikametinde çalışmalarıyla yapılanmaktadır. Bu süreçte şahısların becerilerinin tehlikelerle denenmesinin neticeleri, şahsiyetlerinin esas özelliklerine dönüşmektedir. İnsanlar zamanlarını ve emeklerini değer kattıkları işlerde yoğunlaştırırlar. Ancak ilaçlarla daha bereketli olunması ve bazı hasılatların daha basit elde edilmesi, şahsın şerefiyle çalışmasının ve hünerlerinin büyümesinin önemsenmeyeceğini düşündürmektedir. Dolayısıyla, tüm insan faaliyetlerinin tıbbi süreçler olarak idrak edilmesi ve giderek basmakalıp tavırların patolojik tavırlar olarak görülmesi de muhtemeldir. Bir başka etik mesele de, ferdin psikolojik gidişatının ilaçlarla etkilenmesiyle oluşabilecek şahsiyet ve “benlik” algısı problemleridir. Misalin, bu cins ilaçları kullanan şahısla evlenen bir insanın evlendiği birey kimdir?

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ