Site Rengi

BilgiliUsta.com | Aradığınız Her Bilginin Adresi.

Pireler ve Özelikleri

  • 19 Nisan 2021
  • Pireler ve Özelikleri için yorumlar kapalı
  • 150 kez görüntülendi.

Pireler Pire; sözcüğünü dinler dinlemez otomatik olarak kolunun üstüne bakar herkes. Yüzyıllardır yalnızca insanlığın değil, tüm canlıların istenmeyen yoldaşları olan bu küçük canlılar; gerçekten istenmeyecek kadar makûs mu? Ya da varsayılanın aksine onlardan bileceklerimiz mevcut mu? Gelin! Bu deli zıplama ustalarının meçhullerine bir pencere açalım. Bilimsel adıyla “Siphonaptera” Yunanca “sifon” sözcüğü ile boru sözcüğü “aptera” […]

Pireler

Pire; sözcüğünü dinler dinlemez otomatik olarak kolunun üstüne bakar herkes. Yüzyıllardır yalnızca insanlığın değil, tüm canlıların istenmeyen yoldaşları olan bu küçük canlılar; gerçekten istenmeyecek kadar makûs mu? Ya da varsayılanın aksine onlardan bileceklerimiz mevcut mu? Gelin! Bu deli zıplama ustalarının meçhullerine bir pencere açalım.
Bilimsel adıyla “Siphonaptera” Yunanca “sifon” sözcüğü ile boru sözcüğü “aptera” nın birleşmesinden türetilmiştir. Bu ad; kan emmeye planlanmış ağız yapısından dolayı verilmiştir. Erişkin bir pire 0.1- 1 cm boyunda uçamayan ufak kanatlı böceklerdir. Çok rakamda sert kıllara sahip olan pirelerin takribî 2000 alt cinsi vardır. İnsanlar dahil olmak kaydıyla memelilerin ve kuşların kanı ile beslenir.

Dünyanın En İyi Zıplama Ustaları

Pire zıplaması; biyolog ve bilim adamları tarafından Araştırıldığında, bu hareketin, kolay bir zıplama hareketinin çok ötesinde, resmen show havasında olduğunu fark ettiler. Pireler; tek bir sıçrayışta 33 cm kadar zıplayabiliyorlardı. Bu, kendi beden boyunun 130 katından fazladır ve afallatıcı tek özelliği bu değildi. Her bir atlamaları, onları bayağı yerçekiminin 100 katı olan bir çekim gücüne maruz vazgeçebilirdi. Ve pireler yorulmak öğrenmeden üç gün süresince devamlı zıplayabilirlerdi.
Cazip olan nokta ise; bilimin bu sıçrayışı nasıl yaptığını hala bütün olarak çözememiş olmasıdır. Bu sıçrayışın nedeni dizlerinin özel bir özelliği miydi yoksa ayakları mıydı? Ya da henüz bulunamayan farklı bir asıl mı vardı? Bu suallerin yanıtlarını bulmak için çalışmalarına devam eden bilim adamları, pirelerin gözlemlenebilmesini ancak yüksek süratli kameranın gelişinden sonra yapabilmişlerdir. Pirelerin, dizleri süper bir çekiş eforuna sahiptir ve ayakları büyülüymüş gibi her zaman tabana basmaz. Ayakları sıçramak için gereken enerjiyi ayak parmaklarına depoladıkları için kolları olarak vazife görürler. Pirelerin nasıl bu kadar zıpladıklarını çözmeye çalışan bilim adamları eğer bir gün bütün anlamıyla bunu çözebilirlerse; arazi üzerinde zıplayan bir robot buluş edebilirler. Bu da devrim kalitesinde bir buluş olur.

Pireler ve ÖzelikleriDinozorların da Piresi Vardı.
Kayıtlardaki en daha önceki fosil pire 125-165 milyon sene evveline aittir. O zamanlar olan pireler şimdiki pireler gibi uzun zıplayamıyorlardı. Zıplamak yerine, bir nevi süzülerek gayesine erişiyorlardı. Tarih evveli yaşayan bu pireler, o yarıyılın av hayvanları gibi süper büyük yapılara sahiplerdi. Bugünün pire yapısına kıyasla boyları sekiz santim ortamındaydı. Ağız yapıları dinozorların kanını emebilmek için daha sert ve kalın planlanmıştı.

Pire Sirkleri

Pireler ve Özelikleri
1500’lü senelerin sonlarında; çoğunlukla saat imalinde, tüm ufak dişlileri yerinde yakalamak için mucizevi ince koordinasyon gerektiren el sanatları vardı. İnce motor yeteneklerini göstermek için saat imalcileri pire çalıştırmaya başladılar. Bunun için ilk evvel bir tane pire tutulması ve ince iplikle bağlanması gerekiyordu. Bu bağlanma operasyonunun hassasiyeti çok ehemmiyetliydi. Zira gevşek bağlanan bir pire o pirenin kaçmasına sebebiyet verirken, sıkı bağlanmış bir pire muhtemel başsız bir pire demekti. Bu küçük saat dişlilerinde pire çalıştırma fikrinin kimden ve nasıl çıktığı öğrenilmese de 1900 lü senelerde pire sirklerinde şov yapmaya zorlanan pireler için bir fikir vermiş olabilir.
Pire sirki; canı bunalan insanın hayal eforunu zorlayan bir şovdu. 1939’lerde 2. Dünya savaşının başladığı senelerde şov yapmaya zorlanan 300 pire, soğuktan donarak can verdi. Yapılacak şovun bitirilebilmesi için 2 gün i içerisinde 300 pire yetiştirilse de aynı yarar alınamadı.

Pireler ve ÖzelikleriPirelerin Yaşam Döngüsü

Yeni yumurtadan çıkmış bir pire, yemeksiz iki haftaya kadar yaşayabildiği gibi erişkin bir pire de on sekiz ay kadar aç yaşayabilir. Bu pirelere özel özelliktir. Ayrıca bol yiyeceklerinin olduğu zamanlarda dahi ömrü, yalnızca iki ya da üç aydır. Pire görüldükten sonra, yumurta vazgeçme süresi yalnızca 1-2 gün olup yaşamının geri kalanı için günde 20-50 arası yumurta yapar. Bu yumurtalar, neme ve değişik birkaç etmene bağlı olarak 1-10 gün içinde yumurtadan çıkar ve larva düzeyini bitirip yavru aşamasına girerler. Yavru düzeyi 5-11 gün sürer. Genellikle iki hafta içinde erişkin olarak kozalarından çıkarlar ve hemen avına yönelirler.

Pireler Eforlu Biyolojik Silahlardır.

Veba genellikle farelere mülk edilen bir hastalık olsa bile, reel öyle değildir. Kara vefat olarak öğrenilen veba; farelerden değil de farelerin taşıdığı pirelerdeki bakterilerden bulaşır. Bu hastalık, 1300’lü senelerde beş sene süresince Avrupa’nın 20 milyona yakın popülasyonunun üçte bir oranında yok olmasına neden oldu. Vebaya neyin neden olduğuna gelince; bunun yanıtı senede iki defa Amerika Birleşik Devletleri’nde, genellikle böcek öldüren kedilere sahip olan bireylerden rapor edilmektedir. Veba vefat oranı; senede popülasyonun üçte biriyken nasıl oldu da iki bireye düştü? Genetikçiler hastalığa tutulmaya yetecek kadar eforlu bir bakterinin artık olmadığını ya da insanların genetik bir bağışıklığa sahip olduklarına inanırlar.
Yeniden de bu hastalığın tamamen ortadan kalkmadığını, pirenin “kedi tırmığı ateşi” gibi bir hastalığa yol açmasını kavrayabiliriz. Kedi tırmığı ateşi; kedilerin %40’ının yaşamlarının bir noktasında taşıdığı bir bakteridir. Pire tarafından onlara verilir ve kedi bir insanı ısırdığında, yaladığında veya tırmık attığında insanlara bulaşır. Düşük bağışıklık sistemine sahip olanlar bu hastalık için korunmasızdır. Kedilerin kendileri de pençeleri yoluyla bu bakteriyi alabilir. Ve kedi lösemisi ve solucanı hastalıklarını tutulabilir. Köpekler ayrıca bu hastalığı pire yoluyla kapabileceği gibi bir başka cins solucandan tenyalar alabilirler.
Pire alerjisi özellikle pire ‘tükürüklerine karşı duyarlı olan canlılarda görülür. Bu gidişattan etkilenen köpek ve kediler kendilerini tırmalayabilir hatta cildini yırtılabilir. Tavşanların pirelerin getirdiği bakterilere karşı bağışık sistemi düşüktür. Myxomatosis ciddi bir hastalıktır ve kümes hayvanlarının belasıdır. Bu hastalığın bakterisini taşıyan pireler tarafından ısırılan tavşanlar, genellikle 48 saat içine can verir, daha mukavemetli olanların vefatı da 2 haftayı geçmez. İyileşme son derece enderdir ve hastalığın dağılması o kadar süratlidir ki, hayvan sahiplerinin ya da baytarların çözüm bulmaya zamanı kalmaz. Her şeyden evvel pire, rastgele bir hayvanı çok ağır bir biçimde, istila edince, hayvanın vefatına neden olabilir. Kansızlık, tıbbi müdahale yapılmadığı takdirde bu hayvanlarda oluşacak ve onları öldürecektir.

Pire Çıkarma Usulleri

Orta çağlardaki zenginlerin, pireden kurtulmak için birkaç alternatifi vardı. Bu alternatiflerden biri, yatağına beyaz bir çarşaf koyarak, pirenin sıçramasını bekler ve erkek hizmetçilerin her biri, bir pire tutmak için ayrı ayrı görevlendirilirdi. Ya da bir kucak köpeği ile pire tutmayı seçim ederlerdi. Bu orta çağ kucak köpek ırklarının çoğu yalnızca bu emel için bakılırdı. Sonrasında pireden mustarip olan insanlar, zehirli ot kullanımını seçim etti. Zehirli otlarla pire tutmanın yanı gizeme tutkal kapanları da pire tutmak için yapılan buluşlar arasındadır.
Bugün pire öldürme usullerimiz değişti. Pireler; sert pestisitleri ile zehirlenerek onlardan kurtulmak olasıdır. Köpekler için ise banyo evvelinde çay ağacı yağı ile pireden temizletiliyor. Bu ilaçlar pireleri saniyeler içinde öldürür, ancak kedilerde kullanım için tehlikesiz değildir. Bunun yanı gizeme pireler de rutubete karşı alıngandır ve nem oranı %52’nin altında ise pire yumurtaları genellikle yumurtadan çıkmaz. Tabana serpilen tuz, nemi emeceği için o yeri pirelerin hayata alanı olmaktan çıkarır. Ayrıca silisli toprak çok iyi natürel bir mahsuldür. Daha Önceki deniz canlılarının fosilleşmiş viraneleridir ve reelinde FDA’ ya göre yenildiği takdirde rastgele bir hasarı yoktur. Silisli toprak dökülen bir etraf; alıngan bir mikroskop ile araştırıldığında, pire ve değişik böceklerin eklemlerine girerek, eklemleri dağıldığı görülmüştür. Buda; pireden kurtulmak için silisli toprağın tesirli olduğunu gösterir.
Pireler ve Özelikleri
Netice olarak; çok uzun vakittir yaşamımızda olan pireden kurtulmak için bir sürü teknikler geliştirildi, hatta buluşlar yapıldı. Muhtemelen pireden asla kurtulamayacağız. Gidişat böyle olunca; bu eşsiz küçük canlıların keşfetmeye çalışarak oluşumundaki mucizeleri görmeye çalışabiliriz.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ