Site Rengi

BilgiliUsta.com | Aradığınız Her Bilginin Adresi.

Oymacılık Sanatı Nedir? Nasıl Yapılır?

  • 19 Temmuz 2021
  • Oymacılık Sanatı Nedir? Nasıl Yapılır? için yorumlar kapalı
  • 159 kez görüntülendi.
Oymacılık Sanatı Nedir? Nasıl Yapılır?

Tarihi çok daha önceki zamanlara direnen ve Anadolu Selçuklu devrinde ortaya çıkan oymacılık, Osmanlı tarihin en iddialı sanat dalıdır. Günümüzde de ananesel miktarlarından bir şey kaybetmeden devam eden sanat, ince emekçilik gerektirmektedir.

4141_3

Tarihi çok daha önceki zamanlara direnen ve Anadolu Selçuklu devrinde ortaya çıkan oymacılık, Osmanlı tarihin en iddialı sanat dalıdır. Günümüzde de ananesel miktarlarından bir şey kaybetmeden devam eden sanat, ince emekçilik gerektirmektedir. Geçmişten günümüze kadar bir hayli eser servet olarak müzelerde yerini almıştır. Bir Hayli maniye karşın, özünden bir şey kaybetmeden büyümeye başlayan oymacılık, gün geçtikçe değişik teknikler ile zenginleştirilmiştir. Genellikle ağaç materyaller üzerine uygulanan sanat dalı, taş ve mermer üzerine de yapılabilmektedir. Bu sanatı yapan ustada oymacı denmektedir. Osmanlı devrinde büyüyen oymacılık, zamanla öbür uygarlıkları da tesiri altına almış ve değişik devletlere ait bir hayli eser yapılan kazılar neticesinde ortaya çıkmıştır. Kabartma sanatı olarak da adlandırılmaktadır.

4141_cigdempb5

Türklerde; İslamiyet kabul edildikten sonra heykel, fotoğraf gibi put sayılacak sanatlar son bulmuştur. Heykelciliğin son bulmasıyla büyümeye başlayan sanat dalı, ilk olarak Türkistan tarafından uygulanmaya başlanmıştır. Sonrasında Anadolu Selçuklu devleti, daha değişik teknikler ile geliştirmeye ve yaygınlaştırmaya başlamıştır. Ve cami, medrese, saray gibi mekanlar, bu sanat dalı ile süslenmeye başlamıştır. Son olarak Osmanlı devletinin uğraş alanına girerek duvarlara, sırça kenarlarına yapılarak, daha çok dağılmıştır. Daha Önceki çağlarda Mimari ve şehircilik alanında sıkça uygulanan oymacılık, çeşmelere, camilere, hamamlara, hanların duvarlarını ve muhtelif bölgeleri süslemiştir. Muhtelif üslup ve teknikler ile daha fazla içerik kazandırılarak, daha seçkin motiflere yer verilmiştir. Tophane, Üçüncü Ahmet Çeşmesi, Azapkapı çeşmesi, oymacılık sanatının ince emekçilik misallerini barındırmaktadır. Diyarbakır, Kayseri, Erzurum, Konya bölgelerinin muhtelif mekanları da yeniden bu sanat dalının eserlerini yansıtmaktadır. Mısır piramitleri de bu sanat dalının teknikleri ile bezenmiştir.

4141_agac-heykeller-galerisi-geleneksel-oyma-sanati-yontu-guzel-sanatlar

Oymacılık sanatı, her devletin kendine has teknikleri ile değişiklik kazanmıştır. Anadolu Selçuklu devleti ifşa ettikleri eserlerinde geometrik ve Rumi biçimleri uygulanmaktaydı. Osmanlı devlerinde ise daha çok sulüs yazı tekniği, çiçek motifleri, bağa, fildişi, sedef kakması teknikleri ile sanata can vermişlerdir.

Oymacılık sanatı, pespaye kabartma usulü ve yüksek kabartma usulleri ile yapılmaktadır. Pespaye kabartma usulünde, şekil ya da biçimler, sert bir alet ile verilmektedir. Yüksek kabartma usulünde ise, ağ ve geçme üslupları kullanılmaktadır. Genellikle bir tarafı oyularak biçim verilmektedir. Bu uygulamaya “heykelcilik” de denmektedir. Ağ üslubunda motifler oyularak cisimden çıkartılması ile oluşur. Bu üslupta en ehemmiyetli koşul, ağaçların çok sert yapısı olması gerekmektedir. Geçme üslubunda ise, geçme motifler ile cisimler oluşturulmaktadır. Genellikle geometrik biçimler uygulanmaktadır.

4141_forumdanet

Oymacılık sanatı, oymacının zevkine ve el maharetine göre form kazanmaktadır. Çok ince ayrıntılar ile işlenen motifler büyük bir titizlik gerektirmektedir. Bu sanatı yapan birey üzerine oyma yapılacak materyali çok iyi seçmelidir. Ağacın sert ve pürüzsüz bir yüzeye sahip olması daha hoş neticeler elde etmeyi sağlar. Ağaç damarlarının simetrik tanımlanması, bükülebilir ve esneyen bir yapıdan oluşan ağaç, kolay kesilebilen, boyanabilen ağaç, renk değişikliklerine ve büyüklük ufaklık ayarlamaları, muhteşem eserlere zemin oluşturabilmektedir.

Oymacılık sanatı için zorunlu olan testere aleti ile cisimlere daha rahat hareketler verebilmek için delikler açılır. El delgiyi ile de bu operasyon hakikatleştirilebilmektedir. Bu operasyondan sonra kakma usulü ile cisimler netleştirilir. Testere kullanımında bazı hareketlere dikkat etmek koşuldur. Sağa, sola, arkaya ve öne yatık olmamalı, kol ya da omuz ile temas etmemelidir. Bu zorunlu ayrıntılar ile oymacılık sanatı yapılabilir. Tırnak bıçağı, Ufak ağızlı yan bıçak, geniş ağızlı bıçak, değişik boyutlardan ve biçimlerden oluşan oluklu ıskarpela, kargaburnu, tırnak seti, arınma aleti, el delgiyi, kıl testeresi, balon, pırpır, kalıp çıkarmak için mukavva ve muhtelif ebatlardan alana gelen zımpara malzemeleri kullanılarak eserler oluşturulur.

Yazar:Elif Cingöz

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ