Site Rengi

BilgiliUsta.com | Aradığınız Her Bilginin Adresi.

Onkoserkiazis Nehir Âmâlığı Nedir?

  • 07 Mayıs 2021
  • Onkoserkiazis Nehir Âmâlığı Nedir? için yorumlar kapalı
  • 208 kez görüntülendi.

Görme yetisini bozabilecek parazitik bir enfeksiyon olan onkoserkiazis, önemsememe edilmiş bir tropikal hastalık olarak kabul edilmektedir. Onkoserkiazis veya nehir âmâlığı, başta Latin Amerika ve Afrika’nın bazı bölgelerinde, karasineklerin ilettiği asalak bir solucanın neden olduğu bir hastalıktır. Hastalık cildi ve gözleri etkilemektedir, önlenebilir veya önlenebilir âmâlığın önde gelen sebeplerinden biridir. Dünya Sağlık Teşkilatı WHO trahom ile […]

Görme yetisini bozabilecek parazitik bir enfeksiyon olan onkoserkiazis, önemsememe edilmiş bir tropikal hastalık olarak kabul edilmektedir. Onkoserkiazis veya nehir âmâlığı, başta Latin Amerika ve Afrika’nın bazı bölgelerinde, karasineklerin ilettiği asalak bir solucanın neden olduğu bir hastalıktır. Hastalık cildi ve gözleri etkilemektedir, önlenebilir veya önlenebilir âmâlığın önde gelen sebeplerinden biridir. Dünya Sağlık Teşkilatı WHO trahom ile beraber onkoserkiazis 20 önemsememe edilmiş tropikal hastalıktan biri olarak listelemektedir. Onkoserkiazis karşı gözetici ilaç veya aşı bulunmamaktadır, ancak Carter Vakfına göre, bireylerde faal hastalığı rehabilitasyon etmek için kullanılan anti-parazitik ilaçlar, birden fazla ülke ve bölgeden nehir âmâlığının ortadan kaldırılmasına takviyeci olmuştur.

Onkoserkiazis Nehir Âmâlığı Nedir?

Onkoserkiazis Nehir Körlüğü Nedir?Nehir âmâlığı, enfekte bir Simulium karasinek ısırığı tarafından yayılan nematod Onchocerca volvulusundan kaynaklanmaktadır. Karasinek tipik olarak intertropikal bölgelerde süratli akan akarsuların ve nehirlerin yakınında bulunmaktadır. Karasinek zati onkoserkiazis olan birini ısırdığında, mikrofilarya denilen mikroskobik Onchocerca solucan larvalarını almaktadır. Bu larvalar iki hafta süresince birden büyümektedir ve bu noktada bireylere bulaşıcı olma aşamasındadırlar.

Onkoserkiazis Nasıl İletilir ve Yayılır?

Enfekte sinek bir şahsı ısırırsa, genellikle bedene ısırık yarasından giren solucan larvalarının artta kalmaktadır. Larvalar ten altı dokuda cildin altında gelişmektedir ve filaria ismi verilen erişkinlere dönüşmektedir. Filarialar, insan konakçılarının subkutan dokularında nodüllerde yuvalarda yaşamaktadırlar nodüllerin bazen 50’ye kadar solucanı olmaktadır, ancak bu yuvaların çoğunda yalnızca üç ila beş solucan bulunmaktadır. Erişkin solucanlar nodüllerde 10 ila 15 sene yaşamaktadırlar, dişiler bir günde 1000 mikrofilarya ve başka bir deyişle yaşamları süresince milyonlarca üretmektedirler. Bu larvalar bireylerde iki seneye kadar yaşamaktadır ve subkütan tenden bedenin öteki bölgelerine geçmektedir, burada kuşkusuz karasineklerle emilebilirler. Mikrofilariler karasinekler tarafından alınmazsa, can verirler ve bakterileri salarlar, bu da can verdikleri bölgede inflamatuar tepkine ve ilişkili semptomlara neden olmaktadırlar.

Onkoserkiazis Bulguları Nelerdir?

O. volvulus sadece insanlarda üretebilse de, yalnızca yavrular büyümektedir ve zamanla karasinek bulaşıcı hale gelmektedir. Bu yaşam döngüsü sebebiyle, şahsın enfeksiyonunun yoğunluğu veya ciddiyeti başka bir deyişle şahısta erişkin solucanların sayısı şahsın karasinek ısırıkları yoluyla nematodlarla kaç kere enfekte olduğu ile alakalıdır. Nehir âmâlığı olan şahıslar en azından ilk 24 ay süresince mikrofilariler büyürken asemptomatik olmaktadır. İlk bulgular tipik olarak muhtelif cilt farklılıklarına neden olmaktadır ve bunlar alttaki gibidir:
• Cildin altında 1 inçten büyük olabilen şişlikler bu şişlikler nodüllerdir
• İlk başta lokalize olabilen ve daha sonra tüm bedene yayılabilen cilt tahrişi ve kaşıntı
• Tende şişen alanlar
• Cildin incelmesi
• Geliştirilmiş kasık
• Pigment veya renk başkalaşımlı cilt kirleri
Zamanla, cilt boşalmaktadır ve elastikiyetini kaybetmektedir ve lenfadenit ile sonuçlanmaktadır. Yukarıyada belirtilen pigmentasyon meseleleri, özellikle alt bacaklarda, pars teni olarak öğrenilen bir vaziyete de neden olmaktadır.

Onkoserkiazis Gözleri Nasıl Tesirler?

Onkoserkiazis, hastalığın gözler üzerindeki tesirleri sebebiyle nehir âmâlığı olarak öğrenilmektedir. Mikrofilarya gözün dokularına girmektedir. Larvalar, göz kapağı, konjonktivadan kornea, sklera ve ötesine kadar her türlü oküler dokuyu etkilemektedir. Mikrofilariler can verdiğinde, kurtlarla simbiyotik olarak yaşayan ve gerçeğinde erişkin dişilerin üremesi için lüzumlu olan Wolbachia bakterilerini özgür vazgeçmektedir. Wolbachia bakteri kaşıntı, ışık hassasiyeti, göz kızarıklığına onkoserkiazis ile ilişkili bağışıklık tepkisine ve inflamasyona katarakt gözün ön yüzeyinin flulaşmasına neden olmaktadır. Daha ciddi olaylarda, solucanlar ve bakteriler lezyonlara, optik atrofiye optik asapların bozulmasından kaynaklanan görme bozukluğuna ve glokomlara neden olmaktadır. Ayrıca hastalık sonunda görme bozukluğuna ve âmâlığa neden olmaktadır.

Onkoserkiazis Nasıl Teşhis Edilir?

Onkoserkiazis teşhis etmek için uzman bir hekim veya göz hekimi muhtemelen bir dermatolog ve bulaşıcı hastalık uzmanı ile beraber evvel hastanın cildini ve göz semptomlarını gözden geçirmektedirler.

Ten Parçacığı Biyopsisi Nedir?

Şahsın semptomlarına göre bu hastalığa sahip olabileceği anlaşılıyorsa, hekim snip ismi verilen bir cins cilt biyopsisi uygulamaktadır. Bu biyopsi ciltte mikrofilarya varsa, tuzlu su çözeltisine yerleştirildiğinde pasajlardan ortaya çıkmaktadırlar. Seçenek olarak, hekim asalak için antikor aramak için kan testleri yapmaktadır. Bununla beraber CDC’ye göre, her iki test de onkoserkiazis tanısı yüzde 100 doğru göstermemektedir. Zira parçacıklar her zaman asalakları sarihe çıkarmamaktadır ve pozitif bir kan testi, asalağa hala bulaştığı anlamına gelmemektedir. Afrika’da, hekimler cilt yaması testinin onkoserkiazis tanısı için tesirli bir seçenek olduğunu bulmuşlardır. Test, cildin üzerine onkoserkiazis öldürebilen ve hastalığı ortaya çıkaran bir cins fazla duyarlılık tepkinine neden olabilen dietilkarbamazin ilacı ile bir yama yerleştirmeyi kapsamaktadır.

Onkoserkiazis Nasıl Rehabilitasyon Edilir?

Onkoserkiazis Nehir Körlüğü Nedir?Onkoserkiazis bir zamanlar O. volvulus microfilariae’yi tesirli bir biçimde öldüren dietilkarbamazin ile rehabilitasyon edilmiştir. Bununla beraber mikrofilaranın bedende yaygın vefatı, döküntüler, ateş, beden sızıları, üveit gözün bir kısmının irini, hatta anafilaksi dâhil sistemik ve potansiyel olarak ciddi yan tesirler geliştirmiştir. Günümüzde, onkoserkiazis, Mectizan ivermectin ilacı ile rehabilitasyon edilmektedir. Mikrofilariaları veya erişkin solucanları öldürmektense, ivermectin bedendeki erişkin solucanlar için bir doğum hakimiyet aygıtı olarak hizmet etmektedir. İlaç, dişi solucanlarının altı aya kadar sterilizasyonuna neden olarak, bedene daha fazla mikrofilaria vazgeçmesini önlemektedir. İlaç on sene veya daha uzun bir müddet süresince, erişkin kurtçukların sonuncusu natürel olarak can verinceye kadar her 6 ila 12 ayda bir tek bir doz olarak verilmektedir. Ancak rehabilitasyon edilen birey daha sonra karasinek ısırıklarıyla yine enfekte olursa rehabilitasyon daha uzun devam ettir.
Araştırmalar ivermektinin, hastalık ilerlemesinde erken başlandığında optik atrofiyi önlemenin yanı gizeme görme alanı kaybını ve kornea irinini azaltmaya takviyeci olabileceğini göstermektedir. Bununla beraber 2015 senesinde William C. Campbell ve Satoshi Omura, onkoserkiazis için ivermektin bulgusundan dolayı Nobel Fizyoloji veya Tıp Mükâfatı’nü kazanmıştır. Hastalık gözleri etkileme noktasına ilerlediyse operasyon gerekmektedir. Onkoserkiazis ile alakalı meseleler için muhtemel cerrahi teknikler bulunmaktadır ve bunlar alttaki gibidir:
• Yaralı korneayı sağlıklı donör kornea ile değiştirmek için kornea nakli
• Göz tazyikini düşürmek için Glokom cerrahisi,
• Katarakt giderimi
• Ağ Tabaka operasyonları

Onkoserkiazis İçin Yeni Rehabilitasyonlar

Bilim adamlarının hala çalışmakta olduğu onkoserkiazis için yeni rehabilitasyonlar, parazitik solucanlar yerine simbiyotik Wolbachia bakterilerini hedef almaktadır. Özellikle doksisiklin Wolbachia’yı öldüren, erişkin solucanların hem uzun süreli hem de muhtemelen kalıcı olarak sterilizasyonuna ve erken solucan vefatına neden olduğu görülmektedir. Muayenehane çalışmalar, altı hafta süresince günlük doksisiklin rehabilitasyonu ile beraber tek bir doz ivermektin dozunun onkoserkiazis için seçim edilen rehabilitasyon olabileceğini düşündürmektedir. Ayrıca tahlilciler Rifadin rifampin veya rifampisin dâhil olmak üzere öteki antibiyotiklerin faalliğini de incelemektedirler. Ve asalaklar içinde Wolbachia bakterilerini öldürmek için Zithromax azitromisin, Amerikan Oftalmoloji Yüksekokulu tarafından anekdot olarak düşülmüştür.

Onkoserkiazis Prevalansı Nehir Âmâlığı

Onkoserkiazis Nehir Körlüğü Nedir?Dünya Sağlık Teşkilatı, onkoserkiazis 2017 seneyi itibariyle küresel olarak takribî 17 milyon şahsı etkilediğini hipotez etmektedir, ancak bu tesir umursanmıyor olabilir. Ayrıca, 198 milyon birey daha enfeksiyon tehlikeyi taşıyan bölgelerde yaşamlarını sürdürmektedir. Onkoserkiazis ile enfekte şahısların yüzde 99’undan aşırısı Kamerun, Demokratik Kongo Cumhuriyeti, Etiyopya, Gana, Kenya, Malavi, Nijerya, Uganda, Tanzanya Birleşik Cumhuriyeti ve ötekileri dâhil Sahra altı Afrika’da 31 ülkede yaşamaktadır. Ayrıca onkoserkiazis ile enfekte olan şahısların geri kalanı Brezilya, Bolivarcı Venezuela Cumhuriyeti ve Yemen’de yaşamaktadır.

Onkoserkiazis Ortadan Kaldırılması İçin Gayretler

Onkoserkiazis, dünyadaki tropikal bölgelerde görülmektedir. Bir zamanlar Sahra altı Afrika’da ve Latin Amerika’daki altı ülkede, özellikle Brezilya, Kolombiya, Ekvador, Guatemala, Meksika ve Venezuela’da 13 bölgesel bölgede endemiktir. 1974-2002 seneleri arasında DSÖ, Dünya Bankası, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı UNDP ve Besin ve Tarım Teşkilatı ile beraber Afrika’daki 11 seçilmiş ülkede hastalığın devam eden bulaşmasını durdurmak için Onkoserkiazis Hakimiyet Programı OCP kurmuşlardır. Uzun seneler süresince OCP, hastalığın vektörlerini karasinekleri hakimiyet etmeye odaklanmıştır. Program, sineklerin larvalarını öldürmek için helikopter ve uçaklardan böcek öldürücüleri karasinek faize alanlarına püskürtülmüştür.
1987 senesinde, Mectizan üreten ilaç işletmeyi Merck, işletmenin ilacı gereksinim dinlediği sürece ilacı lüzumu olan herkese bağışlayacağı Mectizan Bağış Programını başlatmıştır. Bu kombine gayretler sayesinde DSÖ ve ortakları, 600.000 âmâlık olayını önlemiştir, bu Afrika ülkelerinde mesken ve tarımsal yapım için 25 milyon hektarlık terk edilebilir ekilebilir araziyi geri almıştır. 1995-2015 seneleri arasında yürütülen Afrika Onkoserkiazis Hakimiyeti Programı, OCP’nin kapsamına girmeyen endemik Afrika ülkelerini hedef alarak OCP’nin mücadelelerini temel almıştır. DSÖ daha sonra 2016 senesinde Afrika’da önemsememe edilen Tropikal Hastalıkların Ortadan Kaldırılmasına Ait Genişletilmiş Özel Projeyi başlatmıştır ve Afrika’da onkoserkiazis de dâhil olmak üzere bir dizi önemsememe edilmiş tropikal hastalıkla çaba etmiştir.
Atlantik Ummanı’nun öteki tarafında, 1992 senesinde başlatılan Amerika Onkoserkiazis Eliminasyon Programı OEPA, altı orijinal endemik Latin Amerika ülkesinin ikisinde ve 2’sinin hepsinde hastalığın bulaşmasını galibiyetle durdurmuştur. 2013 senesinde Columbia, Amerika’da nehir âmâlığını ortadan kaldıran ilk ülke olmuştur. Ekvador, Meksika ve Guatemala sırasıyla 2014, 2015 ve 2016 senelerinde bu yolu izlemiştir. Bolivarcı Venezuela Cumhuriyeti ve Brezilya, onkoseriyazis mesajımının hala reelleştiği Amerika’da kalan yalnızca iki alandır. 2017 senesinde bu ülkeler takribî 23 bin şahsa Mectizan’ı rehabilitasyon etmiştir.

Onkoserkiazis Almayı İhtiyata

Onkoserkiazis bulaşmasını önleyebilecek bir ilaç veya aşı bulunmamaktadır. Bunun yerine hastalığın önlenmesi, özellikle karasineklerin ısırmanın en muhtemel olduğu gün süresince, süratli akan akarsu ve nehirlere sahip intertropikal alanlardan sakınmak gibi, O. volvulus taşıyan karasineklerden korunmayı kapsamaktadır.

Böcek Isırmasını İhtiyata ve Karasineklerden Koruma

Onkoserkiazis Nehir Körlüğü Nedir?Latin Amerika’da veya Sahra altı Afrika’da yaşayan veya seyahat eden bireylere, Beynelmilel Seyahat Edenlere Tıbbi Dayanak Derneği IAMAT tekliflerde bulunmaktadır ve bu teklifler alttaki gibidir:
• Üreticinin direktiflerine göre maruz kalan cilde yüzde 20 ila 30 DEET veya yüzde 20 Picaridin kapsayan bir sprey, losyon, havlu veya akışkan itici uygulamak
• Gözeticiden evvel tercihen en az 20 dakika evvel cilde güneş kremi sürmek
• Dış giyim, ayakkabı, bot ile, temas halinde böcekleri öldüren permetrin ile evvelden tedbir almak
• Bacakları ve kolları kaplayan nötr renkli giysilerin yanı gizeme surat ve boynu örten ağa sahip şapka takmak
• Kapılardan ve pencerelerden böceklerin içeri girmemesi için düzgün bir biçimde kapandığından emin olmak
Ayrıca IAMAT, böcek kaynaklı hastalıkları önlemek için ispatlanmış aktifliği çok az olan veya hiç aktifliği olmayan usullere güvenmekten sakınmanın ehemmiyetli olduğunu da anekdot etmektedir ve bunlar alttaki gibidir:
• B1 Vitamini Destekleri
• Sarımsak
• Sitronella nebatları ve mumlar dâhil sitronella bazlı mahsuller
• Ultrasonik ve elektro kesim aygıtları ve koku infüzyon tuzakları gibi seçenek kovucu aygıtlar
• Böcek kovucu kapsayan bileklikler, ayak bileği bantları ve boyun bantları
• Güneş gözetici ve böcek kovucuları kombine eden mahsuller

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ