Site Rengi

BilgiliUsta.com | Aradığınız Her Bilginin Adresi.

Olumsuz Deneycilik Nedir?

  • 22 Nisan 2021
  • Olumsuz Deneycilik Nedir? için yorumlar kapalı
  • 64 kez görüntülendi.

Bu teoriyi ortaya atan ilk ad Victor Bochard’ dır. 1878 senesinde ortaya attığı teorinin reel gelişimi Karl Popper ile sağlanmıştır. Bochard’ a göre bazı gidişatları açıklayan birden fazla doğru kanıt onun hakkında kesin yargıya varmak için noksandır. Hatta yanlıştır. Reele erişilmek isteniyorsa, asıl üzerine doğrular değil yanlışlar konuşulmalıdır.

Negatif Deneycilik Nedir?Bu teoriyi ortaya atan ilk ad Victor Bochard’ dır. 1878 senesinde ortaya attığı teorinin reel gelişimi Karl Popper ile sağlanmıştır. Bochard’ a göre bazı gidişatları açıklayan birden fazla doğru kanıt onun hakkında kesin yargıya varmak için noksandır. Hatta yanlıştır. Reele erişilmek isteniyorsa, asıl üzerine doğrular değil yanlışlar konuşulmalıdır. Dolayısıyla reele dair pozitif yaklaşımlı ispatlar noksandır. Kesin yargı için olumsuz delillerin bulunması gerekir. Popper ise ” yanlışlanabilir özellik ” ile bu teorinin büyümesinde tesirli olmuştur. Gerçeğinde bu teoriyi çok daha sağlam esaslara sabrettirmiştir. O da konuyu teoriler üstüne getirmiş ve vaziyeti şöyle açıklamıştır:

Bir teorinin geçerli olabilmesi ve ispatlanabilmesi için, onu doğrulayan olgular yanıltıcıdır. Zira doğrulayan olgulara odaklanılır ve genellemeler yapılır. Oysa tanımlayıcı olan teoriyi yanlışlayan olgulardır. İşte yanlışlayan olguları emin olan bu teoriler bilimseldir. Ona göre deney yapmak basittir. Deney neticesinde teoriyi takviyeler doğru olgular da bulunması çok güç değildir. Ancak yanlışlayan olgular öğrenilmedikçe netlik bir bilimsellikten laf edilemez. En kolay biçimde şöyle açıklayalım ve Taleb’ den bir misal verelim: Şayet bir teori yanlışlanabiliyorsa işte o zaman bilimsel kıymete erişmiş demektir. Nicholas Taleb ise Siyah Kuğu adlı kitabında bu vakayı şöyle açıklıyor:

Negatif Deneycilik Nedir?” Beyaz Kuğuları görmek, Siyah Kuğuların olmadığını ispatlamaz. Ancak burada bir ayrıcalık mevzubahisi; Hangi ifadenin yanlış olduğunu öğreniyorum, fakat bu hangisinin doğru olduğunu bildiğim anlamına gelmiyor. Bir Siyah Kuğu görürsem, tüm kuğuların beyaz olmadığını doğrulayabilirim! Birini cinayet işlerken görürsem, onun bir katil olduğundan emin olabilirim. Fakat onu cinayet işlerken görmezsem suçsuz olduğundan emin olamam. Aynı şey kanser tespit etmesi için de geçerlidir: Tek bir habis urun olması kanser olduğunuzu ispatlar, fakat böyle bir belirtinin olmaması kanserli olmadığınıza dair kesin bir ispat anlamına gelmez. ”

Vakaya azıcık da zafer ve galibiyetsizlik üzerinden gidelim ve taşlar yerine otursun. Mesela zaferli olan bir hayli giyim mağazası var. Bu zaferli mağazalar çok iyi iş yapıyor ve çok paralar kazanıyor. Bunun üzerine bu mağazaların sahiplerinden yer seçmedeki kriterlerine dair tüyolar alınıyor. Ancak bu mağazaların bulunduğu yerlerde bir hayli hasar eden mağaza da var. Onlar ise gözardı ediliyor ve doğrulayan olgular hakikatmiş gibi görünüyor. Yanlışlayanlar ise geri tasarıya itilerek hayati kararlar alınıyor.

Son olarak Abraham Lincoln’ un yaşamından bahsedelim. Bildiğiniz gibi üzerine bir hayli kitap yazılmış, bir hayli kitapta da misal olarak verilmiştir. Uzun yıllar süresince kesintisiz zafersiz olmuş ancak en sonunda kesintisiz olasılıkları zorladığı için Amerika Birleşik Devletleri Başkanlığı’ na sahip olmuştur. Başka Bir Deyişle bu kitaplarda kesintisiz zafersizlikten yılmamak gerektiği anlatılır. Doğrudur ancak beceriksizdir. Zira bu kitaplar Lincoln ile eş hayal kırıklıklarını yaşamış ve sonunda hiçbir istediğine kavuşamamış insanları misal vermezler. Bu da reelleri saptırmak olur. Zira Lincoln bir imtiyazdır. Dünya üzerinde az rakamda bir hayli trajediyle karşılaşıp sonunda çok büyük isteklerine kavuşabilen insan vardır. Ancak bir hayli trajediyle karşılaşıp trajik sonlarla biten bir hayli biyografisi mevcuttur. Ancak çoğu şahsi gelişim hikayelerinde, kitaplarında kesintisiz pozitif misal verilir. Bu da insanların beceriksiz veya yanlış bilgilendirmesi demektir.

Yazar: Gürkan DEMİRCİ

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ