Site Rengi

BilgiliUsta.com | Aradığınız Her Bilginin Adresi.

Neden Sıcak Su Soğuk Sudan Evvel Donar?

  • 27 Nisan 2021
  • Neden Sıcak Su Soğuk Sudan Evvel Donar? için yorumlar kapalı
  • 83 kez görüntülendi.

Azıcık tuhaf gelebilir ancak sıcak su, soğuk suya göre daha ivedi donma meyli gösterir. Peki bunun nedeni nedir? Bu sual senelerdir çözülemeyen bir kimya problemi. Yalnızca kimya etrafları değil aynı zamanda Aristo, Descartes gibi feylesoflar da bu problemle ilgilenmiş ve bir neticeye varamamışlardır.

Neden Sıcak Su Soğuk Sudan Önce Donar?Azıcık tuhaf gelebilir ancak sıcak su, soğuk suya göre daha ivedi donma meyli gösterir. Peki bunun nedeni nedir? Bu sual senelerdir çözülemeyen bir kimya problemi. Yalnızca kimya etrafları değil aynı zamanda Aristo, Descartes gibi feylesoflar da bu problemle ilgilenmiş ve bir neticeye varamamışlardır. Bu vaziyete kimyada Mpemba tesiri denildi. İsmini Tanzanya’ da yaşayan Erasto Mpemba’ dan alıyor. Bu meseleyi Mpemba seneler sonra 1963’te lise senelerinde eriyen dondurmanın donması esnasında farketti. 1969′ da ise Dr. Dennis Osborne ile bu gidişatı yayınladı. Bu tuhaf kimya problemi, Mpemba’ nın bu suali öğretmeni Osborne’ ye yöneltmesiyle şana kavuştu. Hala bu problem üzerindeki bilinmeyenlik giderilebilmiş değil. Öyleki İngiltere’ deki Krallık Kimya Birliği bu probleme üretilen yanıtlardan yaratıcı ve en ehemmiyetlisi tatmin edici olanını bulana bin sterlin mükâfat veriyor. Kimya etrafları artık bu sualin üzerine ciddi olarak gidiyor ve tatmin edici bir neticeye erişmek istiyor. Tabi tatmin edici netice bulunduğunda kesin olarak kabul görmeyebilir ve bu yanıtlar bilimsel olarak deneylerle ispatlanmak istenebilir. Peki bugüne kadar bu meseleye verilmiş yanıtlar yok muydu? Natürel ki vardı ancak netliğe eriştirilebilmiş değildi. Azıcık da bugüne kadar ortaya atılmış çözümlere bakalım. Ancak belirtmek gerekir ki burada bahsedilen aralarında uçurum seviyesinde ısı farkı olan sular karşılaştırılmıyor. Başka Bir Deyişle 0.01 C ve 99 C derecelerindeki sular değil de birbirine yakın sıcaklıktaki sular karşılaştırılıyor.

Neden Sıcak Su Soğuk Sudan Önce Donar?Muhtemel sebeplerden biri şudur: Daha ılık olan su, soğuk suya göre yüzeyden daha çok ısı kaybeder. Isı kaybı sebebiyle alana gelen buğulaşma lineer olmadığından dolayı muhakkak bir müddet sonra yüzeyden kayıp olan su ölçüyü ile soğuması için daha az su molekülü kalır. Böylece daha az su molekülü kalmasından dolayı daha ivedi soğuma hakikatleşir. 2. muhtemel neden; ılık suyun yüzeyi ile tabanı arasında bir sıcaklık gradienti eğilim, irtifa, metamorfoz miktarı vardır. Bu gradient çok fazla olduğundan dolayı konveksiyon yolu ile ısı kaybetme daha fazla olur. Bu surattan soğuma daha ivedi olur. 3. olasılık ise şudur: sıcak suda soğuk suya oranla daha az çözünmüş gaz vardır. Çözünmüş gazların suyun ısı kaybetmesine mani teşkil edeceği göz önünde bulundurulursa, ılık su daha ivedi ısı kaybedecektir. Son muhtemel neden suyun bulunduğu civarla ilgilidir. Şayet su çelik kapta yakalanırsa kondüksiyon ile ısı transfer katsayısı ilişkisi olduğu için soğuk su daha ivedi donar. Ancak kapağı sarih plastik bir kapta yakalanırsa, ılık su daha ivedi donar. Başka Bir Deyişle kısacası bugüne kadar verilen yanıtlar birden çok değişken, vaziyet, hadiseye bağlıdır. Bunlar; buğulaşma, konveksiyon, don yakalamanın sağladığı termal yalıtım, çözülmüş gaz tesiri, süper soğuma tesiri, sudaki kalsiyum karbonat ve magnezyum karbonat gibi çözünmüş maddelerin donmaya tesiri vb.’ dir. Ancak bu yanıtlar bütün olarak bilim dünyasını tatmin edememiş, deneylerde bütün olarak çözüm bulunamamış olduğundan hala bu meselesel üzerinde durulmakta ve çözüm tekliflerine mükâfatlar verilmekte.

Yazar: Gürkan DEMİRCİ

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ