Site Rengi

BilgiliUsta.com | Aradığınız Her Bilginin Adresi.

Nebulalar ve Cinsleri

  • 21 Haziran 2021
  • Nebulalar ve Cinsleri için yorumlar kapalı
  • 336 kez görüntülendi.
Nebulalar ve Cinsleri

Nebulalar Türkçeye bulutsu şöhreti ile girmiş kompleks gaz ve toz topluluğudur. Esasta hidrojen ve helyum gazları ile oluştuğu söylense de bulutsuların yaradılışında başka gazların da tesiri vardır. Kâinatta var olan tüm yıldızlar nebulalarda alana gelmiştir. Bu sebeple bulutsular yıldız ve yıldız sistemlerinin yaradılışı açısından oldukça ehemmiyetlidir.

Nebulalar alana gelme biçimlerine göre kategorize edilmektedir. Bunlar Salma Bulutsular, Karanlık Bulutsular, Supernova Bulutsular ölü yıldız yıkıntısı, Seyyaremsi Bulutsular ve Yansıma Bulutsular olarak bilinmektedir. Yaradılışlarına göre araştırmak gerekirse;

Nebulalar ve TürleriSalma Bulutsular yapısındaki hidrojen ölçüyü değişiklerine göre biraz daha fazladır. Elektronlar arasındaki etkileşimler elektronların bulundukları enerji seviyesinden daha düşük bir enerji seviyesine geçiş yapması sebebi ile belirli bir frekansta ışık saçarlar. Bu sebeple kırmızı veya kırmızının alt tonlarındaki renkleriyle bilinirler. Bu vaziyette Salma Bulutsuları ışığı yansıtma değil üretme meylinde olduğu neticesine erişiriz. En yaygın salma emisyon bulutsusu nötr hidrojen atomunun yoğun olduğu O ve B tipi yıldızların iyonize olması neticesinde ortaya çıkar. Dünyaya en yakın bulutsu cinsidir ve en bilinen misali Orion Nebulasıdır.

Karanlık Bulutsular adını yoğunluğu sebebiyle almaktadır. Oldukça yoğun bir yapısı olan bu bulutsular ışığı çok çok az geçirirler. Bu vaziyet onları siyahlık gibi gözlemlememize neden olur. Tek başına olan bir Karanlık Bulutsuyu fark etmek oldukça güçtür. Genellikle Salma Bulutsusu ve Yansıma Bulutsuları ile birlikte yer alır. Işığı geçirmediği için Absorption Nebula Emilim Bulutsusu şeklinde de adlandırılırlar. Gerçeğinde ışığı gözle görünebilir geçirmeme sebebi kapsadığı toz parçacıklarından kaynaklanmaktadır. Bu toz parçacıkları ışığı soğurma maharetine sahiptir. Netice olarak Karanlık Nebula gözlemlemek isteyecek olursak kızılötesi ışıklara lüzum dinleyeceğizdir. En iyi bilinen Karanlık Bulutsular Orion’daki At başı Bulutsusu ve Crux’taki Coalsack bulutsusudur.

Yansıma Bulutsular isminden de anlaşılacağı üzere ışığı dahili olarak üretmeyip, yakın etrafta var olan yıldızın Nebulalar ve Türleriyaydığı ışığı yansıtan bulutsu cinsidir. En parlak Yansıma Bulutsusu yeni bir yıldızın oluştuğu yerlerdir. Öbür bulutsulara göre daha soğuktur. Ancak yeni bir yıldız yaradılışa denk kazançsa Güneş’in neredeyse 2 katı yüzey sıcaklığına çıkabilmektedir. Bu safhadaki bir bulutsunun kütlesi Güneş ile mukayese etilecek olursa 3.5 katı daha fazla olabildiği bilinmektedir. En hoş misallerinden bkocaman Trifid Nebulasıdır M20 olarak da adlandılır.

Supernova Bulutsular büyük kütleli yıldızların ömürlerinin sonunda yaşadığı devasa patlamanın neticesinde oluşurlar. Gerçeğinde doğumdan çok vefat bulutsusu gibi görünebilir. Bu sebeple bulutsudan ziyade yıkıntı olarak bilinirler. Şiddetli patlamanın neden olduğu tahrip eforu fazla ve kumpassız olduğundan toz ve gaz parçaları boşluğa gelişi hoş dağılmaktadır. Gelişigüzel ufalayan parçacıklar Supernova Bulutsularını Seyyaremsi Bulutsulardan ayıran en ehemmiyetli özellikleridir. Seyyaremsi bulutsular Supernova’nın aksine oldukça kumpaslı ve simetrik bir davranış sergilerler. Bilinen en iyi Supernova yıkıntısı Peçe Nebula Veil Nebuladır.

Nebulalar ve TürleriSeyyaremsi Bulutsular adlandırılması astronomi tarihinin erken yarıyıllarının verdiği tecrübesizlikle yapıldığından seyyareden oluştuğu gibi yanlış anlaşılmalara yol açabilmektedir. Fakat vaziyet böyle değildir ve Seyyaremsi Bulutsuların sanıldığının aksine seyyareler ile hiçbir alakası yoktur. Seyyaremsi Nebula düşük kütleli ve tüm yakıtını harcadığı için son yarıyıllarını yaşayan bir bulutsu olarak bilinir. Bulutsu bu safhada yüzey tabakalarını uzaya salmaya başlayan yıldızın verdiği tesir ile bilinir. Gerçeğinde fazla boyutlara erişen nükleer füzyon neticeyi hidrostatik balansını kaybeder ve şişmeye başlar. Daha sonrası kırmızı dev düzeyidir. En bşehrindik Seyyaremsi Nebula, Helix Nebula olarak geçmektedir.

Bibliyografi:
https://astronomy.swin.edu.au/cosmos/
https://www.universeguide.com/
https://telescope.live/
https://www.nasa.gov/
Görseller https://www.uzaydanhaberler.com/

Yazar: İsra Feza Ağlamış

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ