Site Rengi

BilgiliUsta.com | Aradığınız Her Bilginin Adresi.

Multiple Skleroz için Hücresel Rehabilitasyon Usulleri

  • 09 Kasım 2021
  • Multiple Skleroz için Hücresel Rehabilitasyon Usulleri için yorumlar kapalı
  • 99 kez görüntülendi.
Multiple Skleroz için Hücresel Rehabilitasyon Usulleri

Son senelerde, doku zararlarının ve muhtelif hastalıkların rehabilitasyonunda kullanılan kök hücre nakillerinde umut verici büyümeler olmuştur. Özellikle, asap sisteminde görülen otoimmün bağışıklık sisteminin beden hücrelerine saldırması vaziyeti hastalıklarda büyümeler yaşanmıştır. Hücre terapisi ile rehabilitasyon, bağışıklık sisteminin baskılanmasını da gerektirir. Fakat buradaki baskılama, bağışıklık sistemini baskılamak yerine tamamen sıfırlayan ilaçlar gibi değildir. Bilim insanları kök hücre […]

Multiple Skleroz için Hücresel Tedavi YöntemleriSon senelerde, doku zararlarının ve muhtelif hastalıkların rehabilitasyonunda kullanılan kök hücre nakillerinde umut verici büyümeler olmuştur. Özellikle, asap sisteminde görülen otoimmün bağışıklık sisteminin beden hücrelerine saldırması vaziyeti hastalıklarda büyümeler yaşanmıştır.

Hücre terapisi ile rehabilitasyon, bağışıklık sisteminin baskılanmasını da gerektirir. Fakat buradaki baskılama, bağışıklık sistemini baskılamak yerine tamamen sıfırlayan ilaçlar gibi değildir. Bilim insanları kök hücre terapisini kullanmak için üç değişik yol belirlemişlerdir. Bcerahatçisi; merkezi asap sistemi içerisinde zarar görmüş miyelin asap hücrelerinin etrafında bulunan kılıf biçimindeki gözetici yapı üreten oligodendrositlerin yerine, kök hücre kullanılarak sıhhatli oligodendrositlerin yardım edilmesidir. İkincisi; bireyin kusurlu işlev gören bağışıklık sisteminin yerine kan kök hücrelerinin yerleştirilmesidir. Üçüncüsü ise; dokuda bulunan kök hücrelerin onarıcı tesirlerinden faydalanmaktır.

Multiple Skleroz için Hücresel Tedavi YöntemleriÇalışmalarda muhtelif tiplerde kök hücreler kullanılır. Bunlar; otolog kan kök hücreleri AHSCs, mezenkimal kök hücreler MSCs, nöral kök hücreler NSCs, uyarılmış pluripotent kök hücreler iPSCs ve insan embriyonik kök hücreleridir hESCs.

hESCs nakilleri şimdiye kadar çok tartışılmıştır ama otoimmün hastalıkların rehabilitasyonunda güçlü bir stratejidir. hESCs hücreleri; nöronlara, astrositlere ve oligodendrositlere değişikleşme potansiyeli taşıdığı için, omurilik zararı ve MS gibi rehabilitasyonu muhtemel olmayan çok rakamda nörolojik hastalığın rehabilitasyonu için potansiyele sahiptir.

Çok rakamda nörolojik hastalık arasında en karışık olanlardan bkocaman da multiple skleroz MS’dur. Zira bu hastalığın esasında uyuyan patolojik mekanizma bütün olarak bilinmemektedir ve bu hastalık için uygulanan mevcut rehabilitasyon usulleri beceriksizdir. Bu sebeple bu hastalık, rejeneratif tıp uygulamaları için ideal bir maksattır. Pluripotensi muhtelif hücre tiplerine farklılaşabilme özelliği, artma, ve asap hücrelerine değişikleşme özellikleriyle hESCs, MS terapisi için uygun bir taşıttır. hESCs’nin bu özellikleri, onları asap hücreleri için ideal bir kaynak yapar.

Multiple Skleroz için Hücresel Tedavi YöntemleriMS’in Altında Uyuyan Patoloji

MS, merkezi asap sisteminde nöronların etrafındaki miyelin kılıfın eksiliğinden kaynaklanan, kronik inflamatuar bir nörolojik hastalıktır. Bu hastalık tüm dünyada muhtelif yaş gruplarından çok rakamda insanı etkilemektedir. Özellikle, kuzey ülkelerinde yaşayan bayanlar daha fazla tehlike altındadır. Relapsing-remitting multiple skleroz RRMS, MS’in en sık tesadüfülen versiyonudur. Bu versiyonun görüldüğü tabloda, belirtiler bazen makûslaşır, bazı zamanlarda da kısmi olarak iyileşmeler olur. 15-20 sene süren RRMS’nin ardından, hastaların %70’inin MS belirtilerinin makûslaştığı görülmüştür. MS’in genetik bir esası vardır ama doğrudan kalıtılmaz. MS’e neden olan mekanizmalar bütün olarak çözülememiştir ve rehabilitasyonu yoktur. MS’te kullanılan mevcut terapi usulleri yalnızca hastalığın belirtilerini gevşetir.

MS için Aktüel Rehabilitasyon Yaklaşımları ve Sınırlamaları

2010 senesinden beri muhtelif oral terapi usulleri onaylanmıştır ve bu usuller belirtileri rehabilitasyon eder. Günümüzde, mevcut terapiler, hastalığın immünolojik mekanizmasını maksatlar. Çoğu terapi, bağışıklık sistemini baskılayıcı ilaçlarla birlikte uygulanır ve belirtilerin makûslaşmasını önlemeyi emeller. Rehabilitasyonlar belirtileri rahatlatma mevzusunda başarılıdır fakat nöronlardaki zararı onaramaz, hastalığın ilerleyişini durduramaz ve oluşan zararı karşılama edemez. İnterferonlar, bağışıklık sistemi baskılayıcıları, kortikotsteroidler ve monoklonal antikorlar gibi terapiler hücreleri ve bağışıklık sistemindeki aracıları maksatlar. Fakat yalnızca hastalığın ilerleyişini yavaşlatabilirler ve asap hücrelerini koruma mevzusunda eksiktirler.

MS’in rehabilitasyonu pahalıdır. Hastalığın ilerleyişinin çoğalmasıyla rehabilitasyon maliyeti değişir. Rehabilitasyonlar hasta başına senede 8,000 ile 54,000 dolar arasında değişir.

Multiple Skleroz için Hücresel Tedavi YöntemleriMS’te Hücresel Terapiler

İlk rehabilitasyon yaklaşımı, kök hücre naklinin ardından bağışıklık sistemini baskılayıcı ilaçların verilmesidir. Bu yaklaşımın arttaki mana, bağışıklık sistemindeki etkin olan T ve B hücrelerinin baskılanması ve yeni bir sistemin yapılandırılmasıdır.

MS için standart terapilerin varlığına karşın, çoğu hasta rehabilitasyonun tesirli olmadığı, hastalığın ilerlediği faza girer. Miyelin kılıfın oluşmasının sağlanması, zararın onarılması ve hastalığın makûslaşmasının önlenmesi için taktiklerden bkocamandır.

Rejeneratif tıp alanında, kök hücre rehabilitasyonu, tesirli bir terapidir ve mevcut terapi taktiklerinin sınırlamalarının aşılması için yeni bir yaklaşımdır. Kök hücre rehabilitasyonu, tüm dünyada MS’i rehabilitasyon etmek için mevcuttur. Ancak, her bir ülkedeki tertip etmelere göre rehabilitasyonun maliyeti değişir. Amerika Birleşik Devletleri dışındaki ülkelerde rehabilitasyon maliyeti 20,000 ile 100,000 amerikan doları arasındadır. Birleşik Kraliyet’ta MS terapisi için AHSC nakli, maliyeti 2,800 euro de daha uygun olduğu için kullanılmaktadır.

Otolog Kan Kök Hücre Rehabilitasyonu

Yüksek dozda bağışıklık sistemi baskılanmasının uygulanmasının ardından otolog hastanın kendi hücresi kan kök hücresi rehabilitasyonu MS rehabilitasyonu uygulanmıştır. Bağışıklık sisteminin baskılanmasının sebebi; hastadaki nöronların miyelin kılıfına saldıran T ve B hücrelerinin etkinliğinin baskılanması ve yerine yeni bir sistem kurulmasıdır. Rehabilitasyon sırasında kemik iliği kök hücreleri, hastanın kanına bir araya gelir ve dondurulur. Bu evreden sonra, kusurlu çalışan bağışıklık sistemi kemoterapiyle yok edilir. Dondurulan kök hücreler çözüldükten sonra, bağışıklık sistemini yine yapılandırmak için hastaya kandan verilir.

Mezenkimal Kök Hücreler

MSCs’lerin bağışıklık sistemini tertip edici tesirleri; T hücresi artmasının baskılanması, dendritik hücre olgunlaşması ve işlevinin etkilenmesi, B hücresi artmasının ve değişikleşmesinin baskılanması ve natürel öldürücü hücrelerin işlevlerinin inhibe edilmesidir. Yapılan bir çalışmada, ileri seviyede MS’i olan 10 hastada, kemik iliğinden türevlenmiş MSC’lerin hastalara verilmesinin rehabilitasyon edici olduğu gözlemlenmiştir.

Multiple Skleroz için Hücresel Tedavi YöntemleriNöral Kök Hücreler

Erişkin beyindeki NSC’ler değişikleşip oligodendrositlere dönüşebilme ve MS hastalarında miyelin yaradılışı sürecine dahil olabilme potansiyelini taşır. NSCs’lerin oligodendrositleri yardım edebilmenin yanında, büyüme etmenleri salgılama ve bağışıklık sistemini tertip etme gibi yararlı tesirleri de vardır. Birden fazla yararlı tesire sahip olma özelliğine terapötik plastisite denir. MS’te NSCs terapisinin yararlı olabilmesi için, hücrelerin dokuya yerleşmeye ve yaşamda kalmaya adapte olabilmesi gerekir. Erişkin merkezi asap sisteminde, hipokampüsteki subventricular zone ve subgranular zone bölgeleri fonksiyonel nöron ve glia hücrelerine değişikleşme kapasitesini taşıyan NSCs’leri içerir.yarılmış

Pluripotent Kök Hücreler

Bu hücre grubu, MS hastalarında miyelini birleşimleyecek olan oligodendrositlere farklılaşabilir. Yapılan bir çalışmada; insan olmayan bir primat modelinde, iPSCs türevli oligodendrositlerin, beyinde MS lezyonları olan bölgeye göç ettiklerini gözlemlemişlerdir. Bu sebeple, iPSCs türevli oligodendrositlerin MS rehabilitasyonunda kullanılabileceği düşünülmektedir. iPSCs’lerin rehabilitasyon edici potansiyeli, değişik hayvan modellerinde İPSCs orijinli hücrelerin nakli ile kapsamlı biçimde araştırılmıştır. iPSCs’nin muayenehane kullanımında güvenlik ve faallik en ehemmiyetli mevzulardır.
Öbür Hücresel Rehabilitasyon Usullerinin İnsan Embriyonik Kök Hücreleriyle Karşılaştırılması
MSCs’ler onarıcı ve bağışıklık sistemini baskılayıcıdır. Fakat erişkin kaynaklardan elde edilen MSCs’lerin spektrumu rehabilitasyon edici potansiyelini eksiltir. NSCs’lerin de oligodendrositlere farklılaşabilmeleri yalnızca uygun bir mikroçevre içerisinde muhtemel olduğu için bazı kısıtlamalara sahiptir. Kemik iliğinden elde edilen AHSCs’lerin de rakamı ve dayanıklılığı rehabilitasyon için bütün olarak yeterli değildir.

iPSCs’lerin rehabilitasyon edici potansiyeli muhtelif hayvan modellerini incelenmiştir. Fakat iPSCs’ler arasında değişikleşmemiş olarak kalan hücrelerin ur oluşturma tehlikeyi vardır. Ayrıca, bazı çalışmalar rehabilitasyonda hasatların kendi hücreleri kullanılsa da bağışıklık sistemi tepkini gözlemlemişlerdir.

Kemik iliğinden türevlenen kök hücreler hastaya verildiğinde hastalığı daha makûs hale getirdiği görülmüştür. Zira bu hücreler bağışıklık sisteminin de otoimmüniteyi tetikleyen sitokin adlı molekülleri fazla ölçüde salgılıyorlardı. İnsan embriyonik kök hücreleri ise sitokinleri az ölçüde salgıladığı için terapi taktiği olarak daha avantajlı bir taşıttır. Fakat insan embriyonik kök hücrelerinin rehabilitasyona dönüştürülebilmesi için muayenehane çalışmalar yapılmalıdır.

Multiple skleroza müteveccih hücresel rehabilitasyonlar üzerinde kırk yıldır çalışılmaktadır ve geçtiğimiz birkaç senede bu mevzuda kayda değer büyümeler elde edilmiştir. Bu yazıda anlatılan hücresel rehabilitasyonların muayenehane sınamaları yapılmaya başlanmıştır. Fakat yapılması gereken daha çok çalışma vardır. Henüz deneysel usullerin aktifliği ve eminliği mevzusunda ortak bir görüş oluşmamıştır. Bu sebeple, multiple skleroz için yapılan hücresel terapi usulleri deneysel kapsamda kabul edilir. Bu çalışmaların rutin bir rehabilitasyon usulü haline gelmesi için, hücresel usullerin aktifliğine ve eminliğine müteveccih kuşkuların giderilmesi için daha çok çalışma ve muayenehane sınama yapılmalıdır. Bunların muhtemel olabilmesi için de bu mevzularda çalışan araştırma gruplarının ortak çalışması ve muhtelif müesseselerden fonlarla desteklenmesi gerekiyor.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ