Site Rengi

BilgiliUsta.com | Aradığınız Her Bilginin Adresi.

Metamorfik Kayalar ve Kayaç Cinsleri

  • 06 Temmuz 2021
  • Metamorfik Kayalar ve Kayaç Cinsleri için yorumlar kapalı
  • 164 kez görüntülendi.
Metamorfik Kayalar ve Kayaç Cinsleri

Metamorfik kayalar, dünyanın derinlerinde maruz kaldıkları yüksek tazyik ve ısı sebebiyle öteki kaya cinslerinin değişiminden oluşmaktadır. Metamorfizma kayaçların biçimini değiştiren jeolojik bir süreçtir ve süreç milyonlarca sene mutasyon gerektirmektedir. Daha evvel, dönüştürülmüş kayalar ya magmatik, tortul, hatta daha daha önceki metamorfik kayalar bulunmaktadır. Yer kabuğunun ısı ve tazyiki, fiziksel ve kimyevi özellikler açısından derin farklılıklar getirmektedir […]

Metamorfik kayalar, dünyanın derinlerinde maruz kaldıkları yüksek tazyik ve ısı sebebiyle öteki kaya cinslerinin değişiminden oluşmaktadır. Metamorfizma kayaçların biçimini değiştiren jeolojik bir süreçtir ve süreç milyonlarca sene mutasyon gerektirmektedir. Daha evvel, dönüştürülmüş kayalar ya magmatik, tortul, hatta daha daha önceki metamorfik kayalar bulunmaktadır. Yer kabuğunun ısı ve tazyiki, fiziksel ve kimyevi özellikler açısından derin farklılıklar getirmektedir ve kayaya yeni dokular vermektedir. Büyüyen yeni doku yine kristalleşme sürecidir ve kapsadıkları doku ve mineral çeşitleri bu kayaçların nasıl sınıflandırıldı üzerinedir. Bu yazıda metamorfik kayalar alakalı bazı eksantrik bilgiler ve muhtelif metamorfik kayaçlar cinsleri hakkında bilgiler yer almaktadır.

Eksantrik Asıllar

• Metamorfik kayaçlar, bölgesel, termal, hidrotermal ve fay zonu metamorfizmaları esasında parçalanabilmektedir.
• Bölgesel metamorfik kayaçlar dağlık bölgelerde bulunmaktadır ve Dünya’nın kabuğunun uyguladığı baskıya göre büyümektedir ve bu çok geniş bir alanı etkilemektedir. Ayrıca mutasyon termal yoğunluktan da etkilenmektedir ve daha fazla tazyik, kaya dokusunda büyük farklılıklara yol açmaktadır.
• Öte yandan, magmanın yüksek termal yoğunluğunun ve Dünya’nın tazyikinin bir neticeyi olarak termal metamorfik kayaçlar oluşmaktadır. Isı çoğaldıkça kayalarda daha fazla farklılık olmaktadır.
• Hidrotermal metamorfik kayalar, kaplıcalardan gelen sıcak akışkanlar kayaçlar arasında gezdiğinde oluşmaktadır.
• Fay bölgesi metamorfik kayaları, Dünya kabuğundaki fay hatları süresince alana gelen farklılıkların bir neticeyi olarak oluşmaktadır.
• Metamorfik kayaçların çoğu sınıflandırması, ilk evvel kayaların doku yapraklı kayaları ve yapraksız kayaları ile iki kategoriye parçalamasını kapsamaktadır.
• Bu kayalarda alana gelen yapraklanma ya da tabakalanma, genellikle yakınsak bir tektonik plakanın hududu süresince, Dünya’nın derinliklerinden geçtikleri muazzam istikametli tazyikten kaynaklanmaktadır. Bu civarda, muazzam bir müddet süresince, düz çakıl minerallerin yanı gizeme akarsu çakılları ve volkanik piroklastlar gibi parçalar, tazyikin istikametine kademeli olarak dik hale gelmektedir. Tazyikin tesirlerinin yanı gizeme, sıcaklığın çoğalması klorit ve mika gibi minerallerin daha görünür olan daha büyük kristallere yine kristalleşmesine neden olabilmektedir ve bu kayaçlara yapraklı kaya denmektedir.
• Düzlemsel gerilme veya gerilme kalıplarına sahip olmayan kayaçlara yapraksız metamorfik kayaçlar denmektedir. Bu kayalar çoğunlukla tek mineralli tortul kayalardan çıkarılmaktadır.
• Yüksek sıcaklık ve tazyik, metamorfik kayaçların fosillerini silmektedir.
• Metamorfik kayaçlar gözeneklere veya sarihliklere sahip değildir ve görünür kristal tabakaları ile beraber olabilmektedir.

Metamorfik Kaya Cinsleri

Metamorfik Kayalar ve Kayaç TürleriAmfibolit
Ana kaya: Bazalt
Kaya amfibollerden oluşmaktadır, genellikle koyu renkli, ağır ve cılız yapraklı bir yapıya sahiptir. İnşaat, bina kaplamaları ve kaldırımlarda kullanılmaktadır, ayrıca basitçe erişilebilir ve çekici dokulara sahiptir.
Blueschist
Ana kaya: Bazalt
Bu kaya ismini renginden almaktadır, Metamorfizmaya genellikle yüksek tazyik ve düşük sıcaklık eşlik etmektedir. Bununla beraber mineral glokofanın varlığı bu kayaya mavi renk vermektedir.
Mermer
Ana Kaya: Kireç taşı veya dolomit
Hem dolomit hem de kireç taşı büyük konsantrasyonlarda kalsiyum karbonat kapsamaktadır ve ana kayaya mukayeseyle mermer çok daha güçtür. Bu, cilalanmasını sağlamaktadır ve bir yapı malzemesi olarak popüler hale getirmektedir. Ayrıca küvet, yer karosu, lavabo üstleri, mutfak tezgâhı vb. sanatçılar oyma malzemesi olarak kullanmaktadır. Mermer, muhtelif ebatlarda kristallerden oluşmaktadır ve ayrıca yaradılış sürecinde mevcut olan safsızlıklar sebebiyle bir hayli renk varyantı bulunmaktadır. Böylece mermer beyaz, gri, siyah, kırmızı, yeşil, pembe, şeritli ve benekli olabilmektedir.
Eklogitin
Ana Kaya: Peridotit
Bu kaya büyük tazyik ve sıcaklıklarda oluşmaktadır ve piroksen ve kırmızı garnet ile beraber az ölçüde kararlı minerallerden oluşmaktadır. Eklogitin rengi kırmızı-yeşildir, bu da oldukça hoşlaştırmaktadır. Yoğun bir kaya olan eclogite, Dünya’nın kabuğundaki konveksiyona dayanakçı olmaktadır.
Yeşil Şist
Ana Kaya: Bazalt
Metamorfik Kayalar ve Kayaç TürleriBu kaya düşük sıcaklıklar ve tazyik altında oluşmaktadır ve kaya rengini klorit, epidot veya aktinolit varlığından almaktadır.
Kayrak
Ana Kaya: Şeyl
Kaya, ince katmanlara dağılmıştır, bu da ince katmanlara dağılınmasını sağlayan muhteşem ayrılınma kapsamaktadır. Arduvaz genellikle koyu ila sarih kahverengi çizgiler kapsamaktadır. Karşılaştırmalı düşük tazyikler ve sıcaklıklar sebebiyle oluşmaktadır ve düşük dereceli metamorfizma olarak adlandırılmaktadır. Seneler süresince muhtelif biçimlerde kullanılmıştır; misalin, kabir işaretleri veya kabir taşları olarak. Bununla beraber, kayrakla alakalı meselelerden biri, kabir taşlarının yarılma çizgileri süresince yarılmasına ve çatlamasına neden olan muhteşem bir yarılmadır, ayrıca kara tahtalar için yaygın olarak kullanılmaktadır. Günümüzde çatlama, yarılma ve ağırlığı sebebiyle kayrak fazla kullanılmamaktadır.
Şist
Ana Kaya: Şeyl
Bu metamorfik kaya orta dereceli olarak sınıflandırılmıştır, bu da kayrakla karşılaştırıldığında daha fazla tazyik ve ısı ile oluştuğu anlamına gelmektedir. Bu kaya kaba tanelidir, oluşan minerallerin ayrı ayrı tanecikli olması üryan gözle görülebilmesini sağlamaktadır. Orijinal minerallerin çoğu pul haline dönüştürülmektedir ve çok daha fazla tazyik yaşadığından, genellikle kırışık veya sabretmiş bulunmaktadır. Genellikle şistler, oluşturuldukları ana minerallere göre adlandırılmaktadır. Misalin, talk şist, garnet mika şist, hornblend şist ve biyotit mika şist.
Gnays
Ana Kaya: Granit veya Şeyl
Bu kaya yüksek dereceli olarak sınıflandırılmaktadır, bu da şist ile karşılaştırıldığında daha fazla tazyik ve ısıya maruz kaldığı anlamına gelmektedir. Gnays bariz bir biçimde bantlanmış ve şistten daha kabadır. Bantlama, değişik minerallerden oluşan seçenek tabakalar kapsamaktadır. Gnaysdan oluşan en ehemmiyetli minerallerden biri kuvars ve mika ile beraber feldispattır. Ayrıca Gnays şeyl veya kum taşı gibi tortul kayaçların başkalaşımından veya granit gibi magmatik kayaçlardan da oluşabilmektedir, yapı taşı olarak ve kaldırım olarak kullanılmaktadır.
Hornfels
Ana Kaya: Bazalt, kalker ve şeyl
Bu kaya kristal formda görünmemektedir, ancak çevresindeki ufak taneler bir mozaik olarak sığmaktadır. Hornfels yapraksızdır ve dokusu bantlıdır. Rengi değişkendir ve büyük miktarda metamorfize olduğu kaya kaynağına bağlıdır.
Kuvarsit
Ana Kaya: Kuvars kumtaşı
Kumtaşı metamorfize edildiğinde kuvarsite dönüşmektedir ve ana kayadan daha güçleşmektedir. Kumtaşı derin defineli magma ile temas ettiğinde oluşmaktadır. Kuvarsit kumtaşına oldukça benzemektedir ve farkı anlatmanın en iyi yolu her iki kayayı da kırmaktır. Zira kumtaşı bir hayli taneye bölünürken, kuvarsit taneciklere dağılmaktadır.
Serpentinite
Ana Kaya: Peridotit
Metamorfik Kayalar ve Kayaç TürleriBu kaya temel olarak serpantin minerallerinden oluşmaktadır, antigorit, kertenkele ve krizotil. Renk yeşil ila koyu yeşil veya kırmızımsı kahverengi ila siyah olabilmektedir. Çok ince tanelidir ve dokusu değişkendir, mimaride süsleyici bir taş olarak kullanılmaktadır. Ayrıca ısıya dayanıklı özelliği sebebiyle baca yapmak için kullanılmıştır.
Sabun taşı
Ana Kaya: Peridotit
Bu kaya öncelikle talktan oluşmaktadır ve az ölçüde klorit, mika ve amfibol kapsamaktadır. Yer kabuğu yüksek ısı ve tazyike maruz kaldığında oluşur. Sabuntaşı mutfaklarda tezgah üstü tezgahlarda, çanak ve tabak imalinde, elektrik panolarında, ayrıca duvar karolarında ve yer karolarında kullanılmaktadır.
Filit
Ana Kaya: Şeyl veya pelit
Ana kaya olan şeyl, kil minerallerinden oluşan ince taneli bir fillit haline dönüşmektedir. Bu kaya, arduvazdan daha fazla ısı ve tazyike maruz kalmaktadır ve ayrıca daha büyük kristallere sahiptir. Filitin ana bileşimi kuvars, serisit mika ve kloritten oluşmaktadır.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ