Site Rengi

BilgiliUsta.com | Aradığınız Her Bilginin Adresi.

Mekanizm Nedir?

  • 22 Nisan 2021
  • Mekanizm Nedir? için yorumlar kapalı
  • 131 kez görüntülendi.

Mekanizm, tüm hadiseleri hareket ve hareket kanunlarına direnerek açıklayan görüş. Bu görüşte fizik dünya hadiseleri yanında, canlılar dünyasındaki hadiseler de hareket ve hareket kanunlarına geri götürülerek açıklanır.

5510_indir_2Mekanizm, tüm hadiseleri hareket ve hareket kanunlarına direnerek açıklayan görüş. Bu görüşte fizik dünya hadiseleri yanında, canlılar dünyasındaki hadiseler de hareket ve hareket kanunlarına geri götürülerek açıklanır.

Mekanik açıklama şekline, Batı görüşüde ilk defa Demokritosta tesadüfülmektedir. Demokritos “oluş” meselesine getirmiş olduğu cevapta ilkin, atomları kendi kendilerine hareket eden ana varlıklar olarak düşünür. Sonra bu esas varlıkların hareketini ve dolayısıyla da uzaktaki yerlerini ağırlıklarıyla bağıntılı olarak tespit etir. Atomların bu hareketleriyle çarpışmaları, toplanmaları, ayrılmaları sonunda oluş ortaya çıkar.

Demokritosa göre oluş ve âlem, atomların hareketleri ve birbirlerini etkilemeleri sonunda ortaya çıkmıştır. Her atomun hareketi özü gereği gerekli olduğu için, oluş da gereklidir. Demokritosa göre oluşa dominant olan mekanizm, sadece fizik dünyada değil, aynı zamanda psişik hadiselerin yaradılışında da dominanttır. Demokritosun kavrayışında materyalist bir esas kendini göstermektedir. Bununla birlikte tüm mekanist kavrayışlarda aynı esasın bulunduğu söylenemez. Misalin din orijinli kavrayışlarda mekanizm ilk hareket ettirici olarak Yaradanı görür. Sözgelimi Aquinolu Thomas, Aristotelesin de tesiriyle geliştirdiği varlık kavrayışında var olan hareketin kaynağında ilk hareket ettiriciyi; Yaradanı görür. Oluşu başlatan bu sebeple Yaradandır. Materyalist esaslı olmayan mekanist kavrayışları din dışı görüşlerde de bulmak mümkündür. Ortaçağın tesirinden sıyrılmaya , Rönesansa açılmaya başladığı sırada Batı görüşüde özellikle fizik bilimler mevzusunda ehemmiyetli adımlar atılmaktaydı. Tabiat kavrayışında artık tabiatı araştırmayı ilke edinmiş olan Rönesansta ?mekanizm de ehemmiyetle özümsenen açıklama esaslarından biriydi. Rönesansta, tabiat kavrayışının en tipik temsilcilerinden biri olan Galileo için ehemmiyetli olan kaliteler değil, ölçülebilir olan niceliklerdir. Bir tabiat vakasını öğrenmek, onu ölçülebilir öğelere ayırmak, sonra bunu yeniden matematiksel olan yöntemlerle dile getirmektir. Tabiat bilimi sadece nicelik işlerini ve bu bağlamda hareketi inceler. Zira tabiat hareketli bir tamdır ve matematik yöntemlerle dile gelen de bu hareketin gidişatlarıdır. Tabiatya dominant olan harekettir. Öyleyse esas bilim, mekanik olmak zorundadır.Tüm Rönesansta âlem açıklamalarının en esas bilimi inceleyen mekaniktir.

5510_mekanik_mekanik_resimleri_-_saat_resimleri

Rönesansın devamı, ama oradaki bilgilerin derlendiği, dizgeli sistemli tamlığa eriştiği yer olan 17. yyda da mekanizm tesirini aynı eforla sürdürür. Zira bu asır için en yetkin bilim matematiksel fiziktir. Galileo’nun inertia süredurum kanunu, başka bir deyişle: dıştan bir güç işe karışmadıkça bir cismin hareketinin gidişatında ve yönünde farklılık olmaz, diye dile gelen yasa geçerliktedir. Aynı yasa, yeniden mekanik esaslı olan Newtonun “Genel Çekim Kanunu” ile bu çağda bütünleşir. 17.yy felsefesinin kurucusu sayılan René Descartes, tabiat kavrayışında mekanizme katlanır; mekanizmi felsefesinde esas öğe olarak ele alıp, işler. Descartesa göre tabiat tümüyle mekanik bir kumpastır. Bu bakımdan tabiat harekete bağlı olan tesirleriyle işleyen bir makine gibidir. Tabiatda hakikat olarak lafı edilebilecek olan iki şey vardır: Cismin tanımlayıcı özelliği olan yer kaplama ile oluşu ortaya çıkartan yer değiştirme, başka bir deyişle hareket, değişik tüm olup bitenler bunlardan türerler. Cisimlerin sürüp giden hareketlerinin kaynağı nedir, hareket nereden başlamaktadır, suallerine, cisim güçsüzdür diyen Descartesa göre, ilk hareketin sebebi ya da ilk hareket ettirici Yaradandır.

Rönesans ve özellikle Galileo fiziğinden gelen mekanizm tesiri,17.yyda Descartes’dan yola çıkan tüm felsefelerde kendisini gösterir.İmmanuel Kant, Mutlak Usun Elende tabiatı mekanik bir tam olarak görür. Tabiat mekanizm kanunları uyarınca, başka bir deyişle sebepsellikle birbirine bağlı bir ortamdır.Kant 3. tenkidi olan Yargı Gücünün Tenkidi isimli eserinde bu mekanik tamlığı ereklilik teleoloji ile bağdaştırmaya çalışır. Sebepsellikle bağlı olarak ortaya çıkan mekanist kavrayış, tek tek bilimlerde, o bilimin alanı uyarınca kendisini gösterir.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ