Site Rengi

BilgiliUsta.com | Aradığınız Her Bilginin Adresi.

Levha Tektoniği Kuramı Nedir?

  • 07 Nisan 2021
  • Levha Tektoniği Kuramı Nedir? için yorumlar kapalı
  • 89 kez görüntülendi.

Üzerinde yaşadığımız dünyanın iki cinsli hareketi bulunmaktadır. Bu hareketler, dünyanın kendi aksı ve güneş çevresinde dönmesidir.

5505_l2Üzerinde yaşadığımız dünyanın iki cinsli hareketi bulunmaktadır. Bu hareketler, dünyanın kendi aksı ve güneş çevresinde dönmesidir. Bunun sonucunda günler ve de mevsimler oluşmaktadır. Bu hareketlerin dışında, dünyanın içinde de bir ekip hareketler alana gelmektedir.

Dünyanın çekirdeğinden yer suratına kadar olan bölgede, lavlar bulunur ve bu lavlar devamlı hareket halindedir. Volkan patlamaları, zelzeleler ve dağlar da dünyanın iç kısmında hakikatleşen hadiseler sonucunda oluşmaktadır. Aynı zamanda bu hadiseler sonucunda, kıtalar her sene 1-2 cm etrafında hareket etmektedir. Öyle ki, yapılan araştırmalar sonucunda Avrupa ile Kuzey Amerika kıtalarının her yıl birbirlerinden 2,5 cm kadar uzaklaşmaktadır. Kıtaların bu hareketi, milyonlarca yıldır devam etmektedir. Araştırmalar neticesinde, dünyada 200 milyon sene evvelinde tam kıtaların tek parça halinde olduğu anlaşılmıştır. Aynı zamanda bu tek kara parçasına “pangea” ismi verilmektedir. Daha sonra ise bu kara parçası kırılmış ve birbirinden dağılmaya başlamıştır. Ortaya 2 adet yeni kara parçası çıkmıştır. Kuzeyde olan parçaya Laurasia, güneyde olan parçaya ise Gondwana ismi verilmiştir. Bu iki kara parçası da 35 milyon sene evvel kırılmıştır. Kıtaların hareketi neticesinde ise, kıtalar günümüzdeki konumlarına gelmişlerdir. Kıtaların bu biçimde kayma vakasına levha tektoniği ismi verilmektedir.

5505_l4

Daha Önceki dünya haritaları araştırıldığında, kıtalar arasında bir geçim olduğu fark edilmiştir. Bu geçimi ilk fark eden bilim adamı ise, Alfred Wegener adlı Alman bilim adamıdır. Ve bu yönde Weneger, ortaya bir iddia atmıştır. Bu iddiaya göre, tam kıtalar dünyanın 1. zamanın 2. yarısına kadar olan süreçte tek parça halindedir. Ardından ikinci ve de üçüncü zaman yarıyıllarında kıtalar dağılınmıştır. Ufalanmadan sonra, kıtalar birbirinden dağılmaya başlamış ve de git gide de birbirinden uzaklaşmıştır. Kıtalar arasında bir boşluk alana gelmiştir ve bu boşluğa sular dolmaya başlamıştır. Dolan bu sular da umman ve de denizleri alana getirmiştir. Wenegerin ortaya attığı iddiası bu biçimdedir. Alman bilim adamı bu iddiasını ispatlayabilmek için, Güney Amerika ve Afrika kıtalarının kıyılarının birbirine çok uyduğunu ve bu kıyıların bir yap-boz parçası gibi olduğunu söylemiştir. Yeniden bu bölgede yer alan hayvan ve nebat fosilleriyle taş özelliklerinin birbirine çokı eş özellikler gösterdiğini söylemiştir. Bunlar, Weneger’in delilleridir. Weneger bu biçimde iddiasını ispatlamıştır. Fakat kıtaların neden birbirinden böldüğü ve hareket ettiği mevzusuna ise rastgele bir sarihlik getirememiştir. Bu mevzu ise, daha sonradan levha tektoniği teorisiyle açıklanmıştır.

5505_l1

Kıtaları alana getiren yer kabuğu bir tam halinde değildir. Bu kabuk kumpassız kırıklarla dağılınmış bir haldedir. Yerkabuğundaki çatlaklar sonucunda dağılınmış olan bu parçalara levha adı verilmektedir. Bu levhalar, Dünya’nın içinde astenosfer ismi verilen mantonun en üst bölgesinde hareket etmektedir. Levhaların bu biçimde hareket etmesini sağlayan etmen ise, konveksiyonel akıntılardır. Dünya’nın en iç kısında çekirdek bulunmaktadır. Bu çekirdeğin sıcaklığı, 5000 derece ortamındadır. Buradan çekirdeğin üst kısımlarına doğru bir enerji gelmektedir. Bu enerji sayesinde ısınan magmanın yoğunluğu eksilir ve magma yüzeye doğru yükselir. Öyle ki, magma astenosfer katmanına kadar yükselmektedir. Buradaki sıcak magma, soğuk magmayı etrafa doğru iter ve böylece konveksiyonel akıntı alana gelmiş olur. Etrafa doğru itilmiş olan soğuk magma, derinlere iner ve burada ısınıp tekerrür astenosfere yükselir. Bu vaka, bu biçimde milyonlarca yıldır devamlı olarak devam etmektedir. Kıtaların kaymasına neden olan gidişat da bu biçimde kaynaklanan akıntılardır. Kıtaların bu biçimde hareket etmesi hadiseyi, Levha Tektoniği Kuramını alana getirmektedir.

Yazar:Erdoğan Gül

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ