Site Rengi

BilgiliUsta.com | Aradığınız Her Bilginin Adresi.

Küresel Isınmada İki Derecelik Çoğalış Nelere Yol Açar?

  • 07 Ekim 2021
  • Küresel Isınmada İki Derecelik Çoğalış Nelere Yol Açar? için yorumlar kapalı
  • 18 kez görüntülendi.
Küresel Isınmada İki Derecelik Çoğalış Nelere Yol Açar?

Dünya iki santigrat daha ısınırsa, trajedinin eşiğine gelmiş olacak. Birleşmiş Milletler, bunu önlemek emeliyle, küresel sıcaklık ortalamasını sanayi evveli yarıyılın seviyelerinin de altına indirmeyi kasteden beynelmilel Paris Uyuşması’nı imzaya açtı. Şayet tertip etmeler zamanında asıllaştırılabilirse, fabrikalar havaya sera gazı yaymaya başlamadan evvelki günlerde, mavi Dünya’mızın neye benzediğini görme uğruna sahip olabileceğiz. Son 20 senedeki, küresel ısınmayla […]

Küresel Isınmada İki Derecelik Artış Nelere Yol Açar?Dünya iki santigrat daha ısınırsa, trajedinin eşiğine gelmiş olacak. Birleşmiş Milletler, bunu önlemek emeliyle, küresel sıcaklık ortalamasını sanayi evveli yarıyılın seviyelerinin de altına indirmeyi kasteden beynelmilel Paris Uyuşması’nı imzaya açtı. Şayet tertip etmeler zamanında asıllaştırılabilirse, fabrikalar havaya sera gazı yaymaya başlamadan evvelki günlerde, mavi Dünya’mızın neye benzediğini görme uğruna sahip olabileceğiz. Son 20 senedeki, küresel ısınmayla alakalı tam araştırma, uyuşma ve uygulamalarda “iki derece” üzerinde duruldu. Mevzubahisi iki dereceyi bu kadar ehemmiyetli kılan nedir?

1975 senesinde, etraf ekonomisti William Dawbney Nordhaus, ısınmakta olan seyyareyi küresel ekonomi için bir tehdit olarak gördüğünü açıkladı. Nordhaus, Beynelmilel Uygulamalı Sistem İncelemeyi Enstitüsü’ndeki analistlere, “Karbon dioksiti hakimiyet edebiliyor muyuz? ” sualini sordu. Nordhaus’a göre, insan kaynaklı karbondioksitin küresel vasati sıcaklıkta yaratacağı 2 °C çoğalış, iklimleri son birkaç yüz bin senede hiç görülmemiş şekilde değiştirecek.

Bir iktisatçı neye katlanarak ve neden iki derecenin üzerinde duruyordu? Nordhaus, bunu kendi hipotezlerine değil, bilimsel bilgilere direndirerek ileri sürmüştü. Karbon dioksitin seyyareyi ısıttığı öğreniliyordu. Nordhaus, sadece atmosferdeki konsantrasyonun iki katına çıkması gidişatında ne olacağını hesapladı. Bu vaziyette de küresel çoğalış 2 °C ısınmaya denk çıkıyordu. Nordhaus ayrıca, 2030’lu senelerde “riskli günlere” girileceğini de öngördü.

Küresel Isınmada İki Derecelik Artış Nelere Yol Açar?Bilim insanları, Nordhaus’un ihtarından sonraki 20 sene süresince, insan kaynaklı sera gazları sebebiyle artan sıcaklık tehditine karşı ihtarda bulundu. 1992’de, iklime müteveccih riskli insan müdahalelerini önlemek için BM İklim Farklılığı Üzerine Çerçeve Kontratı tertip edilse de, artan emisyonlar veya yükselen küresel sıcaklık mevzusunda rastgele bir sınırlama getirmedi. İki derecelik bir kararın alınabilmesi için dört sene daha geçti ve sonunda Avrupa Konseyi etraf bakanlarının harekete geçmesiyle bir karara varıldı. Birleşmiş Milletler, Nordhaus’un “iki derece” ihtarından 40 sene sonra, 2016’daki Paris Uyuşması’nda nihayet iki derece hududunu tanımış oldu.

İlk dinlendiğinde, iki derecelik ısı çoğalışı ehemmiyetsiz görünebilir. Günlük sıcaklıklardaki iki derecelik ısı dalgalanmalarının farkına dahi varılmaz. Ancak, küresel ısınma ve iklim farklılığı mevzuları, uzun vadede ortaya çıkacak tesirleri içermektedir. 20. asrın vasati küresel sıcaklığı takribî 14 °C olarak hesaplanmaktadır. 1880’den günümüze kadar ısı neredeyse bütün bir derece çoğalmış ve bu çoğalışın üçte ikisi, 1975’deri sonra, başka bir deyişle Nordhaus’un ihtarından sonra asıllaşmış vaziyettedir. Dünya şu anda erişmiş olduğu ısınma seviyesine en son 11.000 sene evvel erişmişti. Havanın ve karaların ısınması için lüzumlu olan enerjiyle, seyyaremizin % 70’ini kaplayan ummanlardaki muazzam ölçüdeki suyu ısıtmak için gereken enerjiyi de topladığımızda, küresel sıcaklık ortalamasının iki derece çoğalabilmesi için, sıcaklık çoğalışının hakikatinde 2 °C’den daha fazla olduğu anlamına gelmektedir.

Küresel Isınmada İki Derecelik Artış Nelere Yol Açar?Eylemlerimizin neticelerini yaşıyoruz ve bu sebeple hava gidişatı geçmişte olduğundan daha tuhaf vakalarla dolu. 2017’de Houston’u vuran Harvey fırtınasıyla gelen eşi görülmemiş yağış, insan kaynaklı iklim farklılığı sebebiyle muhtemelen 10 kat daha fazla oldu. Nitekim, İklim Değerlendirme Merkezi, son zamanlardaki fazla yağışların 1950’li senelerden beri devamlı olarak çoğaldığı neticesine varmıştır. Aynı zamanda Kaliforniya’da da görüldüğü gibi kuraklık ve sıcak hava dalgaları da yoğunlaşmıştır ve son senelerdeki yağışların sene içindeki ölçüyü eksilmiş, kuraklık ve yangınlar yaygınlaşmıştır.

Ve artık çok yanaşan 2 °C sıcaklık çoğalışına eriştiğimizde, dünya ekonomilerini, tarımını, tam altyapı ve iklim modellerini kökten etkileyecek bir vaziyetle karşılaşacağız. Yükselen sıcaklıklar, mercan resiflerine ve Arktik bölgelerdeki canlılar da dahil olmak üzere, adapte olamayan ekosistemlere ve cinslere büyük hasar verecek. Grönland buzul katmanındaki ve Arktik bölgedeki erimenin giderek daha süratli oranlarda hakikatleşmesi sebebiyle deniz seviyesinin 5 ila 10 metre arasında yükselmesi, kıyısı olan ülkeleri büyük toprak kaybıyla ve ufak adaları tamamen sular altında kalma tehlikesiyle karşılaştıracak. 2 derecelik çoğalış bir hayli ülkenin varlığını tanımlayıcı olacak.

Küresel Isınmada İki Derecelik Artış Nelere Yol Açar?Ülkelere, iklim farklılığının sebepleri ve tesirleri mevzusunda danışmanlık hizmeti veren bir kuruluş olan Devletlerarası İklim Farklılığı Oturumu, son senelerde, belki iki dereceyi de geçebilecek vasati sıcaklıkların, üç derece, dört derece veya daha yüksek bir seviyeye çıkması gidişatında dünyanın nasıl bir hale geleceğini inceliyor. Ehemmiyetli cinslerin yok olmasına, küresel ve bölgesel kıtlıklara yol açabilecek, dünyanın bazı bölgelerinde sarih havada çalışma ve yaşayabilmeye mani oluşturacak tehlikelerin hesaplarını yapıyor.

Amerika Birleşik Devletleri, Çin ve Hindistan gibi ülkeler, seyyaremizi 2 °C çoğalış hududunun altında yakalamak için, yalnızca CO2 emisyonlarını sınırlamakla kalmayıp, eksiltebilirler mi? Risk geliyorum diyor. IPCC bilgilerine sabreden çalışmalar, yüzde 95 ihtimalle, en geç 2100 senesine kadar 2 °C hududunu da geçeceğimizi ve iklim farklılığının hasarlı tesirlerinin, ülkelerin bugünkü tavırlarıyla durdurulamaz olduğunu belirtiyorlar. Nordhaus’un öngördüğü 2030’lu senelere ise çok az bir zaman kaldı.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ