Site Rengi

BilgiliUsta.com | Aradığınız Her Bilginin Adresi.

Kıtlık Meseleyi Nedir, Nasıl Yaklaşım Gösterilir?

  • 02 Ekim 2021
  • Kıtlık Meseleyi Nedir, Nasıl Yaklaşım Gösterilir? için yorumlar kapalı
  • 50 kez görüntülendi.
Kıtlık Meseleyi Nedir, Nasıl Yaklaşım Gösterilir?

Kıtlık Meseleyi Ekonomide karşılaşılan meselelerin temelinde kıtlık bulunmaktadır. İnsanların gereksinimlerinin hudutsuz olması, buna karşılık kaynakların hudutlu olması kıtlık meselesini yaratmaktadır. Kıtlık meseleyi ile karşı karşıya kalan insanlar, bu sebeple sahip oldukları kaynakları faydalı kullanmak, israf etmemek zorunda kalmaktadır. Ancak kaynaklar ne kadar faydalı kullanılırsa kullanılsın, gereksinimlerin yalnızca bir bvefatını karşılanacaktır. Bu sebeple insanlar, hangi gereksinimlerini […]

Kıtlık Meseleyi

Ekonomide karşılaşılan meselelerin temelinde kıtlık bulunmaktadır. İnsanların gereksinimlerinin hudutsuz olması, buna karşılık kaynakların hudutlu olması kıtlık meselesini yaratmaktadır. Kıtlık meseleyi ile karşı karşıya kalan insanlar, bu sebeple sahip oldukları kaynakları faydalı kullanmak, israf etmemek zorunda kalmaktadır. Ancak kaynaklar ne kadar faydalı kullanılırsa kullanılsın, gereksinimlerin yalnızca bir bvefatını karşılanacaktır. Bu sebeple insanlar, hangi gereksinimlerini karşılayacaklarına karar vermeleri gerekmektedir. Başka Bir Deyişle lüzumları arasından seçim yapması gerekmektedir. Yapılan seçimler yönünde şu üç sual yanıtlanacaktır:

Kıtlık Sorunu Nedir, Nasıl Yaklaşım Gösterilir?– Hangi mülkler, ne kadar üretilecek: Kaynaklar kıt olduğundan bütün lüzumları giderecek mülk ve hizmetlerin tamamı üretilemeyecektir. Bu gidişat, insanları lüzumları arasında seçim yapmaya zorlamaktadır. Yapılan seçimler yönünde hangi mülklerden ne kadar üretileceğine karar verilmiş olacaktır.

– Mülkler ve hizmetler nasıl üretilecek: Üretilecek mülklere karar verdikten sonra bu mülklerin nasıl üretileceğine karar vermek gerekir. Başka Bir Deyişle, yapımda kullanılan emek ve anapara hangi oranlardan kullanılacaktır. Emeğin ve anaparanın maliyetini bağlı olarak, emek yoğun veya anapara yoğun seçeneklerinden birisi seçim edilmelidir.

– Mülkler nasıl paylaşılacak: İnsanlar sahip oldukları kazançları kadar ekonomide üretilecek mülkleri paylaşacaktır. Bu sebeple adaletli bir kazanç dağılımına gereksinim vardır. Kazanç dağılımına bağlı olarak üretilecek mülklerin kombinasyonları da değişecektir. Cemiyette kazanç seviyesi yüksek insanlar var ise bu kesimin kullandığı mülklerden daha çok üretilecektir.
Yukarıyadaki meseleleri çözmek için öncelikle kıt olan kaynakları bütün ve tesirli kullanmak gerekir. Bu ise insanların rasyonel karar almasına ve seçimlerini doğru yapmasına bağlıdır.

Seçenek Maliyet

Kaynakların kıt olması insanları seçim yapmaya zorlamaktadır. Bunun anlamı rastgele bir seçim yapıldığında bir başka seçenekten bırakmak gerektiğidir. Böylece, bırakılan seçeneğin sağlayacağı fayda kaçırılmaktadır. Ekonomide bu olgu, seçenek maliyet veya fırsat maliyeti olarak adlandırılmaktadır.
Ekonomide alınan her kararın kesinlikle bir seçenek maliyeti bulunmaktadır. Bu seçenek maliyetleri üç başlık altında incelenebilir: Tüketim, imal ve devlet yatırımlarında seçenek maliyet

– Tüketimde seçenek maliyetler

Harcayıcılar sahip oldukları kazançları ile hudutlu rakamdaki gereksinimini karşılayabilirler. Bu sebeple karşılanan her lüzumun karşılığında karşılanmayan bir lüzumdan dolayı seçenek maliyet oluşmaktadır. Misalin bir harcayıcı ayakkabı ve gömlek gereksiniminden yalnızca bir tanesini karşılayabiliyor ise, ayakkabıyı seçim ettiğinde, bunun seçenek maliyeti almadığı gömlek olacaktır.

Yapımda Seçenek Maliyet ve İmal İhtimalleri Çarpıksı

Bir işletme sahip olduğu imal etmenlerini çok farklı mülklerin imalinde kullanabilir. Dolayısıyla rastgele bir mülkün imalini seçtiğinde, değişik bir mülkün imalinden bırakmak zorunda kalacaktır. Bu gidişatta bu mülkü üretmenin seçenek maliyeti imalinden bırakılan değişik mülk olacaktır. Yapımda oluşan seçenek maliyetler imal ihtimalleri çarpıksı olarak adlandırılan bir çarpık ile açıklanmaktadır.

İmal ihtimalleri çarpıksı, bir ekonomide kaynaklar bütün olarak kullanıldığında üretilebilecek mülklerin ölçülerini göstermek için kullanılan bir çarpıktır. Bu çarpığın çizimi seçenek maliyetlere direnmektedir. Bu çarpığın ne anlama geldiğini açıklamak için basit bir misal ele alınacaktır.

Kıtlık Sorunu Nedir, Nasıl Yaklaşım Gösterilir?Kaynakların bütün olarak kullanıldığı bir ekonomide, işletmelerin yalnızca buzdolabı veya çamaşır aygıtı ürettiğini zannedelim. Şayet tüm şirketler, buzdolabı yapımı yaparlar ise, bu gidişatta hiç çamaşır aygıtı üretilmeyecektir. Çamaşır aygıtının imalini çoğaldırılmak istenir ise, buzdolabı imalinde kullanılan imal etkenlerinin bir kısmını çamaşır aygıtı yapımına kaydırmak lüzumludur. Bu gidişatta buzdolabı yapımı eksilirken çamaşır aygıtı yapımı çoğalacaktır. Bu gidişatta üretilen çamaşır aygıtının seçenek maliyeti, imalinden bırakılan buzdolabı ölçüyü olacaktır. Bu biçimde kesintisiz çamaşır aygıtı yapımı çoğaldırılır ise buzdolabı yapımı kesintisiz olarak eksilecek, ve kaynakların tamamı çamaşır aygıtına kaydırıldığında, hiç buzdolabı üretilmeyecektir. İmal ihtimalleri çarpıksı araştırıldığında kökene göre içbükey bir çarpık konumundadır. Zira bir mülkün imalini kesintisiz çoğaldırmak için değişik bir mülkün imalinden daha fazla eksiltilmesi gerekir. Bu prensibe ekonomide “artan fırsat maliyet prensibi” denir. İmal ihtimalleri çarpıksı üzerindeki noktalar, kaynakların bütün olarak kullanılması vaziyetinde imal ölçülerini göstermektedirler. B noktasında ekonomideki kaynaklar bütün olarak kullanılmamaktadır. Dolayısıyla her iki mülkün yapımı, bu kullanılmayan kaynakların değerlendirilmesi ile arttırılabilir. C noktasında bir imal yapmak mevcut kaynaklar ile olanaksızdır. Ancak gelecek yarıyıllarda kaynaklar çoğaldırılarak bu noktada imal yapılabilir.

Kıtlık Sorunu Nedir, Nasıl Yaklaşım Gösterilir?İmal ihtimalleri çarpıksı genel olarak, tüketim ve imal mülklerinin, imal ölçülerini göstermek için de çizilebilir. İmal etmenleri, tamamen tüketim mülkü imalinde kullanıldığında hiç imal mülkü üretilmeyecektir. Yalnızca imal mülkü üretildiğinde ise hiç tüketim mülkü üretilmeyecektir. Bu iki gidişat ekonomilerde istenmeyen uç noktalardır.

Genelde ekonomilerde bunların arasında bir imal yapmak ve imal etmenlerini buna göre tahsis etmek gerekmektedir. Seçenek maliyetler sebebiyle bkocamanın üretilmesinin çoğaldırılması, ötekisinin yapımının eksiltilmesi neden olacaktır.

Ekonominin temel emeli, imal ihtimalleri çarpığını dışa doğru genişletmek başka bir deyişle büyümektir. Ekonomide B noktasında imal yapılır ise, büyüme hudutlu olacaktır. Zira daha az imal mülkü üretilmiştir. Fakat, tasarruf yapılarak C noktasında imal yapılır ise ekonomi gelecek yarıyıllarda daha süratli büyüyecektir.

Devlet Yatırımlarında Seçenek Maliyet

Benzer biçimde devletin yaptığı yatırımlarında bir seçenek maliyeti bulunmaktadır. Devlet bir senelik kazancı ile belli yatırımları yapabilir. Misalin askeri tüketmelere yatırımı artırdığında bunun seçenek maliyeti değişik yatırımlara daha az kaynak ayırmak olacaktır.

Yazar:Oguzhan Sahna

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ