Site Rengi

BilgiliUsta.com | Aradığınız Her Bilginin Adresi.

Kaya Gazı Nedir?

  • 01 Mayıs 2021
  • Kaya Gazı Nedir? için yorumlar kapalı
  • 189 kez görüntülendi.

Kaya gazı, 300-400 milyon sene evvel oluştuğu varsayım edilen tortul kayaçların gözeneklerinde bulunan ve ana içeriği metan olan bir gazdır. Belirli oranda organik madde kapsayan tortul kayaçlarda, petrol ve natürel gaz oluşabilmektedir. Oluşan bu petrol ve natürel gaz ana kayayı terk edip değişik kayaçlar içerisine geçtikten sonra, ana kaya içerisinde kaya gazı kalmaktadır. Kaya gazının […]

Kaya gazı, 300-400 milyon sene evvel oluştuğu varsayım edilen tortul kayaçların gözeneklerinde bulunan ve ana içeriği metan olan bir gazdır. Belirli oranda organik madde kapsayan tortul kayaçlarda, petrol ve natürel gaz oluşabilmektedir. Oluşan bu petrol ve natürel gaz ana kayayı terk edip değişik kayaçlar içerisine geçtikten sonra, ana kaya içerisinde kaya gazı kalmaktadır. Kaya gazının çıkarılma operasyonu natürel gaz ve petrole göre daha karışık ve güçtür. Bu nedenle, kaya gazı çıkarılması ve kullanılmasına 2000’li senelerden itibaren teknolojinin büyümesi ile başlanabilmiştir. Kaya gazı çıkarılmasında genelde hidrolik kırma ismi verilen bir usul kullanılmaktadır. Hidrolik kırma usulü; delme ve kırma olmak üzere iki evrede hakikatleştirilmektedir. Delme düzeyinde kaya kazının bulunduğu ana kayaca erişecek biçimde bir kuyu kazılmaktadır. İkinci düzey olan kırma düzeyinde ise; ilk evrede açılmış olan kuyudan genellikle su ve kumdan oluşan karışım 100 barın üzerinde tazyikle alta sevk edilmektedir. Yüksek tazyikle sevk edilen su ve kum karışımı ana kayaçta çatlaklar oluşmasına ve bu vesileyle kayacın içinde hapsolmuş kaya gazının sarihe çıkmasını sağlamaktadır. Tipik kaya gazı rezervleri yerin vasati 1500 – 3000 metre altında bulunmaktadır.

Kaya Gazı Nedir?Kaya gazı, 2000 senesinde A.B.D.’de çıkarılan natürel gazın yalnızca %1’ini oluştururken, 2010 senesine gelindiğinde bu oran %20’ye erişmiştir. 2035 senesine gelindiğinde A.B.D.’de üretilen natürel gazın %46’sının kaya gazı olacağı öngörülmektedir. Rezervler açısından bakıldığında dünyada en gazla kaya gazı rezervine sahip olduğu varsayım edilen ilk dört ülke ve sahip oldukları hipotezi rezervler alttaki gibidir:

1. Çin – 31,5 trilyon metreküp
2. Arjantin – 22,6 trilyon metreküp
3. Cezayir – 19,9 trilyon metreküp
4. A.B.D. – 17,6 trilyon metreküp

Ülkemizdeki kaya gazı rezervinin 0,66 trilyon metreküp olduğu varsayım edilmektedir. A.B.D. enerji bakanlığı tarafından yapılan çalışmaya göre, dünyada kaya gazı rezervi bulunan 46 ülke arasında, ülkemiz rezerv bakımından 32. Sırada yer almaktadır. Enerji lüzumunun %98’ini ithal eden ülkemiz için, bu rezerv oldukça bedellidir.

Kaya gazı çıkarılması esnasında, yer altı sularının kirlenmesi, dağılınan kayaçların minik sismik hareketlere yol açması mümkün zelzele tetiklenmesi, metan gazı salınımı sebebiyle küresel ısınmaya yol açma ve fazla su harcanması gibi bazı negatif gidişatlar oluşabilmektedir. Buna ait olarak, uygun tertip etmelerin yapılması ve kaya gazı çıkarılması esnasında bu tertip etmelere azami geçim gösterilmesi sağlanabilirse, bu negatif tesirlerin ortadan kaldırılabileceği düşünülmektedir.

Netice olarak, kaya gazı 2000’li senelerin başından itibaren dünya enerji piyasasında ciddi başkalaşımlara yol açmıştır. Geçmiş bilgiler araştırıldığında, kaya gazı imalinin çoğalmasıyla beraber 2010 senesinden itibaren A.B.D.’nin dışarıya petrol ihracında ciddi yükseliş olduğu ve 2016 seneyi haysiyetiyle de tarihteki azami seviyeye eriştiği görülmektedir. Dünyadaki petrol maliyetlerinde son senelerde görülen düşüşün nedenlerinden birinin de bu olduğu düşünülmektedir. Ülkemizde özellikle Güney Doğu Anadolu bölgesinde bulunan kaya gazı rezervlerine ait bir an evvel ciddi çalışmalar yapılması, reel rezerv ölçümüzün bütün olarak tanımlanması ve çıkarma çalışmalarına başlanılması büyük ehemmiyet talep etmektedir. Ülkemizin mevcut kaya gazı rezervlerini kullanıma alması vaziyetinde ekonomik olarak ehemmiyetli kazanımlar elde edecektir.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ