Site Rengi

BilgiliUsta.com | Aradığınız Her Bilginin Adresi.

Katapleksi: Tanımı, Belirtileri, Sebepleri ve Teşhisi

  • 28 Eylül 2021
  • Katapleksi: Tanımı, Belirtileri, Sebepleri ve Teşhisi için yorumlar kapalı
  • 21 kez görüntülendi.
Katapleksi: Tanımı, Belirtileri, Sebepleri ve Teşhisi

Katapleksi olan çoğu bireyde uyku ve açıkgözlük döngülerinin bozulduğu kronik bir nörolojik bozukluk olan narkolepsiye benzer belirtiler görülür. Milli Nörolojik Bozukluklar ve İnme Enstitüsü’ne NINDS göre katapleksi, ani, geçici adale tonusu ve hakimiyetin kaybedilmesi vaziyetidir. Çoğu gidişatta hamleler hiddet, stres , evham , fobi, depresif bir ruh hali, neşe ve kahkaha gibi güçlü veya fazla duygular tarafından tetiklenir.
Katapleksi yaşayan insanların büyük çoğunluğu , beynin uyanma ve uyku döngülerini düzgün bir biçimde hakimiyet etmekte zorlandığı, kronik bir uyku ve nörolojik bozukluk olan tip 1 narkolepsiye sahip olmanın bir neticeyi olarak bunu yapar. Geçmiş araştırmalara göre, çok ender gidişatlarda, narkolepsisi olmayan şahıslarda katapleksi olarak rapor edilmiştir .
Katapleksi ile yaşamak güçtür, zira şahıs duygularını veya duygusal tepkini her zaman hakimiyet edemez. Bu sebeple kataplektik hamleler gelişigüzel alana gelebilir. Mayo Clinic, bazıları için bedenlerinin hakimiyetini kaybetmekten nasıl sakınacakları mevzusunda aralıksız tetikte olmak anlamına geldiğini belirtmektedir.

Katapleksi Belirtileri

Katapleksi, tipik olarak birkaç saniye ila birkaç dakika süren, hakimiyet edilemeyen adale eforsuzluğu hamleleridir. Uzmanlara göre bu senede birkaç kere veya günde birkaç kere kadar seyrek olarak gerçekleşebilir. Genellikle güçlü bir yeis, coşku, neşe veya başka bir duygudan kaynaklanır ve bkocamanın dizlerinin bükülmesine, başının sallanmasına veya ayakta dururken düşmesine ve bacak adalelerinin hakimiyetini kaybetmesine neden olabilir.
Katapleksi: Tanımı, Belirtileri, Nedenleri ve TeşhisiKatapleksi sıklıkla bir nöbet bozukluğu olarak yanlış teşhis edilir; ancak bayılma veya nöbet bozukluklarının aksine, katapleksi yaşayan insanlar cingözdür ve neler olduğunun farkındadır. Ancak bazıları bvefat sona erdikten sonra uykuya dalabilir. Katapleksi olan bireyler, yaralanmayı önlemek için aralıksız tetikte olmalıdır. Bir katapleksi hamleyi çarptığında, şahıs düşebilir, bir şeye tutunmasını kaybedebilir veya düşebilir. Hatta bazı bireyler yüzmekten, merdiven çıkmaktan veya banyo yapmaktan kaçınabilir.
Katapleksi bedenin rastgele bir yerinde adale eforsuzluğuna neden olabilir, ancak katapleksi genellikle uzuvları eller ne yakalıyorsa düşebilir, dizler bükülebilir, bacaklar çökebilir ve suratı göz kapakları sarkabilir, çene gevşeyebilir ve konuşma yapabilir tesirler. Hamleler göz kapaklarının hafif sarkması gibi hafif ila tüm beden çökmesi gibi şiddetli arasında değişebilir.

Katapleksi Sebepleri ve Tehlike Etmenleri

Katapleksi hadiselerinin büyük çoğunluğu, bir bireyin tip 1 narkolepsiye sahip olması sebebiyle ortaya çıkar. Milli Ender Bozukluklar Teşkilatı, narkolepsinin kesin sebebi bilinmemektedir, ancak tip 1 narkolepsisi olan şahıslarda hipokretin orexin olarak da bilinir ismi verilen uyku-kurnazlığı tertip eden beyin hormonunun anormal derecede düşük seviyeleri vardır.
Harvard Tıp Mektebi’na göre bu düşük seviyeler, süratli göz hareketi REM uykusunun yanlış zamanda hakikatleşmesine neden olabilir. Bu hipokretin kaybına neyin neden olduğu net değil, ancak bağışıklık sisteminin hipokretin kapsayan beyin hücrelerine saldırmasına neden olan bağışıklık sistemi farklılıklarının neticeyi olabilir. Ayrıca bilinmelidir ki narkolepsi teşhisi konan çoğu insanda da katapleksi vardır.
REM uykusunu, özellikle de narkolepsili şahıslarda uyku döngülerinin nasıl bozulduğunu kavramak ise, narkolepsili şahıslarda katapleksinin neden alana geldiğine dair fikir edinilmesine dayanakçı olabilir. Harvard Tıp Mektebi’na göre, banal uyku döngülerinde, insanlar REM evresine girmeden evvel süratli olmayan göz hareketi NREM uykusunun üç safhasından geçerler. Gecenin ilk NREM-REM döngüsünü geçmek takribî 70 ila 100 dakika ve gece boyunca tekerrür etmeye devam eden sonraki döngülerde 90 ila 120 dakika sürer. Ancak narkolepsili şahıslarda bu döngüler bozulur.
Uykuya daldıklarında hemen REM uykusuna girebilir ve sonra NREM evresini sıçrayarak uyanabilirler; bu hem gece hem de gündüz kestirmeleri sırasında alana gelebilir ve açıkgözlük ile uyku arasındaki çizgiyi bulanıklaştırır. Bir öbür ehemmiyetli nokta: Uykunun REM evresi, rüya görmenin reelleştiği ve bedenin felç olduğu zamandır. Uyku Vakfı’na göre, bu rüyaların görülmesi ve bireyin rüya görme anında kendisine hasar vermesini yasakladığı düşünülen bir mekanizmadır.
Narkolepsili şahıslarda REM uykusuna bağlı bu uyku felci de yanlış zamanda olur, bu sebeple uyku felci ve uykuya dalarken veya uyanırken canlı sanrılar da görülebilir. Katapleksi hamleleri, REM uykusu sırasında natürel olarak alana gelen adale hakimiyeti kaybına benzer, ancak uyku sırasında değil, kurnaz olduğunda ortaya çıkar.Katapleksi: Tanımı, Belirtileri, Nedenleri ve Teşhisi
Journal of Neuroscience’da yayınlanan araştırma, sıhhatli bireylerde pozitif duyguların adale eforsuzluğuna misalin kahkahalarla cılız sezme yol açabileceğini, ancak beyin kimyevi hipokretinin narkolepsili şahıslarda bulunmayan bu adale kaybını önlediğini ileri sürülmektedir. Bu, katapleksili narkolepsisi olan şahıslarda bu tepkinin neden daha fazla olduğunu açıklamaya dayanakçı olabilir. Hipokretinin narkolepsi semptomları ve rehabilitasyonundaki rolünün yanı gizeme, başlangıçta bu cevabı neden ve nasıl gerekmektedir.

Katapleksi Nasıl Teşhis Edilir?

Katapleksi olan çoğu insan tip 1 narkolepsiye sahiptir ve katapleksi, narkolepsi hadiselerinin takribî yüzde 10’unda ortaya çıkan ilk semptomdur. Bununla birlikte, katapleksi bir nöbet bozukluğu olarak yanlış teşhis edilebilir. Belirtilerde iyi bir gece uyku uykusundan sonra bile gün içinde ani uyku güdüsü sezilir ve uygun olmayan zamanlarda uyuklanabilir. Uykuya dalmadan hemen evvel rüya benzeri sanrılar görülebilir veya açıkgözken anlık felç yaşanabilir. Harvard Tıp Fakültesi’ne göre katapleksili narkolepsi olabilir.
Bununla birlikte, çoğu bcerahatçi basamak doktoru narkolepsiyi nasıl tanıyacağını ve rehabilitasyon edeceğini bilmemektedir, bu sebeple bu rahatsızlığı olduğundan şüpheleniyorsa bcerahatçi basamak bir hekim şahsı bir uyku uzmanına sevk edebilir. Katapleksi ile birlikte narkolepsi olup olmadığını belirlemek için, uyku hekimi Epworth Uykululuk Ölçeği olarak bilinen uyku halini ölçmek için detaylı bir uyku geçmişi isteyebilir. Bu gidişatta bir veya iki hafta boyunca detaylı bir uyku günlüğü yakalanması, etkinlik ve dinlenme zamanlarını ölçmek için aktigraf olarak bilinen kol saati benzeri bir makine takılması istenebilir.
Uyku geçmişi, uyku günlüğü ve aktigraf bilgiler narkolepsi olabileceğini gösteriyorsa, uzman bir dizi testten geçilmesi için geceyi bir uyku merkezinde geçirilmesini isteyebilir. Bu testler, narkolepsinin ciddiyetinin belirlenmesine veya belirtilerin öbür mümkün sebeplerini belirlemeye dayanakçı olabilir. Amerikan Uyku Tıbbı Yüksekokulu’ne göre yapılabilecek testler alttakileri içerebilir:
• Polisomnografi: Saç tenine bağlı elektrotları kullanan bu test, uyku sırasında beynin ve kalbin elektriksel etkinliğini, adalelerin ve gözlerin hareketini ölçer. Bu test, tıbbi bir kuruluşta bir gece kalmayı gerektirir.
• Çoklu uyku gecikme testi: Gündüz şekerleme çalışması olarak da bilinen bu bütün gün testi, gün içinde ne kadar süratli uykuya daldığınızı ölçerek gündüz fazla uyku vaziyetini değerlendirir. Narkolepsiyi teşhis etmek için kullanılan standart vasıtadır.

• Hipokretin seviyesi ölçümü: Bu test, hipokretin seviyesini ölçer. Hipokretini düşük olan veya hiç olmayan bireyler tip 1 narkolepsili olarak sınıflandırılır. Bununla birlikte, bu test hekiminizin beyin omurilik akışkanını beyninizi ve omuriliğinizi gözeten bir akışkan lomber omurganızdan çıkarmasını gerektirdiğinden seyrek kullanılır.

Bibliyografi:
https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/narcolepsy/symptoms-causes/syc-20375497
https://www.sleepfoundation.org/physical-health/cataplexy
https://www.healthline.com/health/cataplexy

Yazar: Özlem Güvenç Ağaoğlu

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ