Site Rengi

BilgiliUsta.com | Aradığınız Her Bilginin Adresi.

Kaşmir Keçisi Ve Yünü

  • 05 Şubat 2022
  • Kaşmir Keçisi Ve Yünü için yorumlar kapalı
  • 65 kez görüntülendi.
Kaşmir Keçisi Ve Yünü

Anavatanı, Hindistan-Pakistan ortak bölgesi olan, Hindistan’da Himalayalar’ın batısında Pakistan hududunda yer alan “Kashmir” kentinden adını alan kaşmir keçisi dünya geneline de buradan dağılmıştır. Latince adı Capra hircus Goat’dır. Büyük Britanya’nın Hindistan üzerinde kurduğu koloni yarıyılında İngilizler tarafından keşfedilmiştir. Özellikle Çin, Moğolistan, Hindistan, Pakistan, Tibet, İran ve Afganistan gibi -30 C’lik kış, +40 C’lik yaz sıcakların […]

Anavatanı, Hindistan-Pakistan ortak bölgesi olan, Hindistan’da Himalayalar’ın batısında Pakistan hududunda yer alan “Kashmir” kentinden adını alan kaşmir keçisi dünya geneline de buradan dağılmıştır. Latince adı Capra hircus Goat’dır. Büyük Britanya’nın Hindistan üzerinde kurduğu koloni yarıyılında İngilizler tarafından keşfedilmiştir. Özellikle Çin, Moğolistan, Hindistan, Pakistan, Tibet, İran ve Afganistan gibi -30 C’lik kış, +40 C’lik yaz sıcakların yaşandığı step abuhava etraflarında asırlar süresince yoğun olarak yetiştirilmektedir. Kaşmir keçileri genelde uysal bir yapıya sahip olmalarına karşın, tırmanma ve zıplamayı çok hoşlanırlar. Kulakları sarkık, boynuzlar keçilerde dik, tekelerde yana doğru kıvrıktır. % 95’inde boynuz görülür. Bu keçi türünden pek fazla ölçüde süt elde edilmemekle beraber sütünden üretilen peynirler essiz hoşluktadır. Yapılan sınamalarda, kaşmir keçilerinin Himalayalar ve Moğol dağlarından başka yerde yaşayabilmesine karşın elde edilen yünün niteliğinin çok düşük olduğu görülmüştür.

cashmere-goats-in-upshiKaşmir keçisi özellikle yetiştirilme sebebi; kıllarından elde edilen, kumaş, triko imalatında kullanılan, elyaftır. Kış aylarında, belirli bir yükseklikte ve belirli ısının altındaki yaylalarında yaşayan kaşmir keçilerin en soğuk havalarda, hava şartlarına adapte olabilmek emeliyle, uzun tüylerinin altında, ikinci katman, kısa tüylerden oluşan ipeksi yünü büyür. Dış tüyün altında çok daha iyi nitelikte bu life “kaşmir” ismi verilmektedir. En nitelikli yün keçinin boynundan, karnından ve sırtından elde edilmektedir. Kaşmir, en hafif natürel yündür. Bunula beraber insan bedenine çok iyi adapte olabilmektedir. Deriye dokunduğunda batmayan, yakmayan ve alerji yapmayan bir ürün olması kaşmirin ehemmiyetli özelliğidir.

120 milyon keçi varlığı ile dünyada en büyük kaşmir keçi üreticisi Çin’dir. Dünya senelik kaşmir lifi yapım ölçüyü 16,000 tondur. Bunun %72’si Çin, %18’i Moğolistan, %7’si Afganistan ve geri kalan %3’lük kısmı ise İran ile öteki ülkeler tarafından üretilmektedir. Çin’in sattığı en pahalı tekstil ürünü olup gramla satılmaktadır. Kaşmir yününün öteki üreticileri arasında Hindistan, Nepal, Pakistan, Tibet, Kazakistan, Tacikistan ve Kırgızistan yer almaktadır. Bu ülkelerde az ölçüde kaşmir yünü üretilmektedir. Bu ülkelerin dışında Avustralya ve Yeni Zelanda’da da kaşmir lifi üretildiği öğrenilmektedir. Kaşmir imalindeki titiz çalışma, Dünya genelinde en nitelikli kaşmir yününün de Çin’de üretilmesini sağlamaktadır. Kaşmir liflerinin maliyeti 100-130 $/kilogram. arasında değişmekte olup, bu lifler lüks lifler sınıfında yer almaktadır.

İnsanlar için ehemmiyetli olan, dokuma sanayisinde kullanılan da bu kısa liflerdir. Bu tüy katmanı, keçileri, soğuğa ve sıcağa karşı termal iç çamaşırı gibi gözetmektedir. Helezonik yapısı da beden ısısını regüle etmekte ve ideal bir sıcaklıkta kalmasını sağlamaktadır. Beden ısısını dengeleyerek yaz aylarında fazla ısıtmaz, terletmez, pişirmez, kış aylarında da üşütmez. Yetiştirildiği step abuhavanın sağladığı termal özellik sayesinde hem yaz, hem kış giyilebilir. Kaşmir liflerinin ipek gibi ince ve yumuşak oluşları, bunların tekstil sanayisinde aranan hayvansal liflerden biri olmalarını sağlamıştır. Bunların dışında üstteki kaba tüyler da kırpılarak yorgan, iplik, kilim ve halı üretiminde kullanılmaktadır. Hatta Ülkemizde meşhur olan Siirt yorganlarının iç kısmında kaşmir keçisinin kaba yünü kullanılmaktadır. Kış ayı ne kadar uzun ve soğuk geçerse kaşmir keçisinin alt tüyleri o kadar hoş ve parlak olur. Kaşmir yününün nemi emme oranı öteki yünlerden daha fazladır. Bir keçi dört yaşına eriştiğinde azami ölçüde yün bereketine erişmektedir.

page_kasmir-ticareti-nesli-tukenmekte-olan-hayvanlari-tehdit-ediyor_883738890Bölgelere göre değişmekle beraber mart ve mayıs ayları arasında kaşmir keçileri, özel operasyona tahta tarakları ile taranarak kısa tüyler uzun tüylerden dağılır ve dokumada kullanılacak kaşmir elde edilir. Zamanı geçirildiğinde, keçiler yaza hazırlık emeliyle tüyleri kendiliğinde döker. Bu sebeple kaşmir elde edebilmek için tüyler henüz dökülmeden taranarak bir araya gelmelidir. En iyi kaşmir yünü, keçinin sırt ve omuz bölgelerinden elde edilmektedir. Arka ve alt kısımdaki yünler kısa olduğu için başka materyallerle karıştırılarak kullanılabilir. Elde edilen kısa tüyler güvelenmeye karşı gözetmek için ağzı kapalı, hava geçirmez plastik poşetlere konur. Ardından kaşmir üzerindeki leke, yağ ve nebatsal atıkların temizletmesi emeliyle yünler yıkanır. Daha sonra, “dehairing” denilen operasyondan geçirilerek en iyi tüyler en ince ve en uzun olanların seçilir. En nitelikli yün natürel olarak beyaz tüylü keçinin, 14-15,5 mikron inceliğinde ve 30-35 mm arası uzunlukta olanıdır. Ardından, yün eğirme harekâtıyla yünler iplik haline getirilir ve lüzumlu olduğunda boyama harekâtı yapılır. Tam bu operasyonlardan sonra bitim apre operasyonları uygulanır. Burada, mekanik usuller veya kimyevi maddeler kullanılarak tekstil ürünnama daha iyi görünüm, tavır ve kullanım özelliği kazandırılır. Bir keçiden bir senede en fazla 30-70 gram arasında pak kaşmir elde edilir. Bu sebeple de bir kazak üretebilmek için 4-8 arası keçiden yün elde etmek gerekmektedir.

Pakistan, Hindistan, Çin, Tibet, Moğolistan, İran ve Afganistan’da yaygın olarak uzun senelerden beri yetiştirilen kaşmir keçisi yetiştirildiği ülkeye, yere göre değişik özelliklere sahiptir. Keçinin rengi, kaşmir yünü faydayı da yetiştirildiği ülkeye bağlı olarak farklılık gösterir. Kaşmir keçi ırkı çoğunlukla beyazdır, siyah, gri, kahverengi renklerinde görülebilir. Bununla beraber, istenilen renk kök boya ile boyanabilir. Kaşmir yünü, bir hayli özelliği ile koyun ve öteki keçi cinslerinin yününe benzemesine karşılık, daha ince, parlak ve yumuşaktır. Kaşmirin pulları ince yapılı ve geniş olma özelliği sayesinde yünden daha parlaktır. Genel itibariyle yumuşaklık, sıcaklık ve iyi döküm isteyen lüks ürünlerde kullanılmaktadır.

Yetiştirildiği step abuhavasının çölleşmeye başlaması ve başka ülkelerde pek yetiştirilememesinden dolayı ender bulunması ve külfetli bir operasyona sürecinden geçmesi, kaşmirin kıymetli bir ürün olmasını sağlıyor. Günümüzde ipekten daha kıymetlidir. Kaşmir bir kaskolu netlikle ucuz maliyete alınamaz. Maliyeti düşürmek için genellikle kaşmir ve yün karıştırılarak yapım yapılmaktadır. Kaşmir olduğu iddia edilen bazı ürünler ise, kaşmir görünümü vermek için ya sentetik maddelerle ya da koton ile karıştırılmaktadır. Ağırlığından ve değerek bu değişiklik anlaşılabilir. Öteki taraftan saf kaşmir kullanıldıkça tüylenmektedir. Dünyada kaşmir olarak anılan, ipeksi ve parlak olan bu ürünnam Kaşmir bölgesindeki orijinal ismi paşmina şalların şahı’dır. Ancak piyasada pashmina ismi altında satılan ürünler genellikle saf kaşmir değildir. Çoklukla koton ve yun, koton ve ipek karışımı ürünlerdir. İpeksi yumuşaklıktan uzun seneler faydalanmak için kaşmir kumaştan yapılan giysilerin kuru arınma yapılması ya da elde yıkanması öneri edilmektedir.

Yazar:Çiğdem Aydın

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ