Site Rengi

BilgiliUsta.com | Aradığınız Her Bilginin Adresi.

Kanun Nedir? Telli Enstrümanlar

  • 21 Ekim 2021
  • Kanun Nedir? Telli Enstrümanlar için yorumlar kapalı
  • 110 kez görüntülendi.
Kanun Nedir? Telli Enstrümanlar

Kanun Nedir? Telli Çalgılar

Ortadoğu ülkelerinde ve özellikle Türkiye’de orkestraların bırakılmazı olan, telli enstrümanlar grubunda yer alan, güzel bir sese ve tını’ya sahip çalgıdır. Tarihe bakıldığında Kanun’dan daha güzel seslere sahip telli enstrümanlar mevcuttur. Özellikle Mısır Medeniliği ve Sümerliler bu adlar arasında yer almaktadır. Söylenti’e göre; Ünlü bilgin Farabi‘nin telli enstrümanlardan yola çıkarak Kanun’u ortaya çıkardığı söylenmektedir.

Kanun Nedir? Telli ÇalgılarFarabi’den sonra yaygın olarak Araplar tarafından kullanılan Kanun, Santur ve Klavsen ile aynı grup içerisinde yer alır öteki bir deyimle akraba olarak öğrenilir. Ülkelere göre ve müzik tercihlerine göre Kanunlarda değişen tek şey tel rakamıdır, bu da tını’yı ya da tonlamaları hiçbir biçimde etkilemez sadece müzisyen’e daha fazla alternatif sunmaktadır. Dik ve yamuk bir gövdeye sahip olan bu çalgı ahşap olarak üretilmektedir. Dik kenara bitişik üzeri özel bir ten ile kaplanmış daha doğrusu gerilmiş bir kısma sahiptir. Teller gerilerek eğik kenardaki burgulara bağlanır, bu burgular telli çalgıların genelinde mevcuttur ve akord operasyonu bu bölgelerden yapılmaktadır. Tellerin boyu yamuk bir gövdeye sahip olan Kanun’da kısa ve uzun olarak şekillenir bu da tını mevzusunda değişiklikler yaratmak içindir. Sizlere enteresan bir bilgi sunacak olursak; Daha Öncekinden teller bağırsaktan yapılmaktaydı fakat günümüzde özel olarak üretilen naylonlardan yapılıyor… Kanunda öteki telli enstrümanlara kıyasla değişik bir sistem vardır. Özel mandallar sayesinde aynı tel pes ve tiz tonlara çok daha değişik biçimde erişebilmektedir. Bu özellik sayesinde öteki telli enstrümanlardan bir adım önde yer alıyor diyebiliriz.

Kanun Nedir? Telli Çalgılar

Nasıl Çalınır?
Kanun, basmakalıp bir şekilde başka bir deyişle; Oturarak ya da bağdaş kurarak çalınan bir çalgıdır. İki elin işaret parmağına takılan metal mızrap ismi verilen alet ile tellere değilerek çalınır. Sesleri ayarlamak ismine mandalları indirmek ya da kaldırmak gerektiğinde bir elle çalma operasyonu devam ederken öteki elle de ses ayarı basitçe yapılır. Kanun çalan şahsa Kanuni ismi verilmektedir. Türk müziği topluluklarının bırakılmaz çalgılarından olan kanun akordunun bozulmaması ve tel rakamının aşırılığı sayesinde ses ve akord mevzusunda kasvet yaşatmayan ve sabit sesli çalgı olarak öğrenilir. Ehemmiyetli bir bilgi sunacak olursak; Öteki tüm çalgıların akordu Kanun’a uydurulur.

Kanun Nedir? Telli Çalgılar

Kanun Hakkında Genel Bilgiler
17. yy’da bir vakit kullanılıp, çalındıktan sonra beklediği alakayı göremeyen bu çalgı, Kanuni Hacı Arif Bey ve yapıtları sayesinde beklediği alakayı görmeyi muvaffak olmuştur ve Arif Bey sayesinde günümüzdeki ehemmiyetini kazanmıştır. Kanun, 3.5 oktavlık bir ses aralığına ve genişliğine sahiptir bu özelliğiyle de farkını ortaya koymayı muvaffak olmuştur… Emekçilik mevzusunda çok fazla kasvet yaratan bir çalgı değildir, rastgele bir marangoz tarafından basitçe hazırlanabilecek bir gövde yapısına sahiptir. İşlenecek ağaç bu noktada büyük ehemmiyet talep eder. Gövde kısmından sonra tellerin gerilmesi, mandallar ve ten’nin gerilme operasyonu ise ustalık ve hüner isteyen bir iştir. Çalgı’ın sağ tarafında oğlak teni ile kaplı değişik 4 kısım mevcuttur. Değişik kısımlar ses mevzusunda çalgıya ayrı bir ahenk ve tını kazandırmaktadır. Tarihi geçmişine bakılacak olursa özellikle saraylarda kullanılan kanun, hanımların da o yarıyıllarda çalması ve yapıtlarını sunması nedeniyle estetik bir görüntü kazanmıştır.


Yazar:?
Ali Ersoy

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ