Site Rengi

BilgiliUsta.com | Aradığınız Her Bilginin Adresi.

Jeomorfoloji Nedir?

  • 17 Nisan 2021
  • Jeomorfoloji Nedir? için yorumlar kapalı
  • 72 kez görüntülendi.

Dünya var olduğundan beri, yeryüzünde aralıksız olarak muhtelif fiziki koşullara bağlı olarak da oldukça muhtelif yer biçimleri oluşmaktadır. Bu yaradılış süreci, bazen suratlarca hatta binlerce sene devam et, bazen de çok kısa bir zamanda hakikatleşmektedir.

4131_jeo3

Dünya var olduğundan beri, yeryüzünde aralıksız olarak muhtelif fiziki koşullara bağlı olarak da oldukça muhtelif yer biçimleri oluşmaktadır. Bu yaradılış süreci, bazen suratlarca hatta binlerce sene devam et, bazen de çok kısa bir zamanda hakikatleşmektedir. Oluşan yeryüzü biçiminin yaradılış biçimine göre bu vakit değişiklikler gösterir.

Jeomorfoloji bilimi de, yeryüzünde bulunan tüm coğrafik yeryüzü biçimlerini inceler ve de bu biçimleri belirleyerek biçimlere muhtelif adlar vermektedir. Çalışma alanı itibariyle bakıldığında jeomorfoloji bilimi, jeoloji bilimiyle bir hayli ortak noktada birleşmektedir. Fakat coğrafya dalıyla ilgili olan bu bilim dallarının mevzuları birbirinden değişiklik göstermektedir. Jeomorfoloji bilimi, tahlil alanı göz önüne alındığında yüzey bilimi olarak da adlandırılmaktadır. Yüzey bilimi, dünya üzerinde var olan tam yeryüzü biçimlerini inceler. Bu analize karalarda ve de denizlerin en iç kısımlarında oluşan biçimler de dahildir. Bu açıdan bakıldığında yüzey biliminin tahlil alanının oldukça geniş bir alana dağıldığı söylenebilmektedir. Yeryüzündeki biçimleri araştıran bu bilim dalı, tahlil ve araştırmalarında farklı bilim dallarından da yararlanmaktadır. Jeomorfoloji bilimi, dünyada var olan tam yeryüzü biçimlerini araştırmaktadır. Bu tahlil azıcık daha daraltıldığında ise, yeryüzü biçimlerinin hangi safhalardan geçerek nasıl oluştuğu, yeryüzü biçimlerinin sınıflara ufalaması ve dünya üzerinde hangi coğrafi alanlarda görülmesi gibi mevzularda yüzey bilimi araştırmalar yaparak bu gidişatları açıklamaktadır.

4131_jeo4

Jeomorfoloji; bazen bir bilim dalı olarak adlandırılmakta, bazen de bilim dallarının alt dallarından biri olarak sınıflandırılmaktadır. Bu gidişat, ülkelerin görüşlerine göre değişiklikler göstermektedir. Misal verilecek olunursa, Amerika Birleşik Devletleri jeomorfolojiyi jeoloji biliminin bir alt dalı olarak görürken, bir hayli Avrupa ülkesinde coğrafyanın bir dalı olarak görülmektedir. Bu ülkelerin içlerinde Türkiyede bulunmaktadır. Jeomorfoloji biliminin bütün olarak sınıflandırılamamasındaki neden ise, araştırmış olduğu yeryüzü biçimlerine yaradılış sürecinde ne gibi vaziyetlerin tesir ettiğidir. Bu tesirler yeryüzü biçiminin cinsine göre değişiklikler gösterebilmektedir. Bu vaziyete mazeret olarak ise; canlılar ve de abuhavasal koşullar gösterilmektedir.
Araştırmış olduğu mevzu açısından bakıldığında, toprak bilimi, kartografya, jeofizik, taş bilimi, fizik ve jeoloji gibi bilim dalları, jeomorfoloji bilimiyle etkileşim halinde olan bilim dallarından kimileridir. Bu bilim dallarının dışında, yeryüzü biçiminin özelliklerine göre daha bir hayli dalı da, yüzey bilimi ile etkileşim halinde bulunmaktadır. Jeomorfoloji biliminin bazı alt dalları da bulunmaktadır. Bu alt dallar; sıvı jeomorfoloji, kıyı jeomorfolojisi, kireçtaşları jeomorfolojisi ve buzul jeomorfolojisi’dir. Bu alt dalların oluşturulmasında, dünyanın değişik bölgelerinde birbirinden oldukça değişik yeryüzü biçimlerinin bulunmasıdır. Bu gidişat, belli bir alanda uzmanlaşmaya da imkân tanımaktadır.

4131_jeo_2

Yerkabuğu, dünya var olduğundan beri aralıksız metamorfoz içerisindedir. Fiziki koşullara ve bazı etmenlere bağlı olarak alana büyüyen yeryüzü biçimleri, kaybolabilmekte ya da yine oluşabilmektedir. Dünyanın oluşmasından beri var olan yeryüzü biçimleri, jeomorfoloji’nin tahlil alanını geçmiş zamanda alana gelen yeryüzü biçimlerine kadar götürebilmektedir. Yerkabuğunda aralıksız olarak alana gelen metamorfozlar, jeomorfoloji bilimi gibi jeoloji bilimini de ilgilendirmektedir. Bu sebeple bu iki bilim dalı, aralıksız olarak birbirleriyle ilişki içerisinde bulunurlar.

Yazar:Erdoğan Gül

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ