Site Rengi

BilgiliUsta.com | Aradığınız Her Bilginin Adresi.

İnsanın Karakteri Değişir mi?

  • 27 Nisan 2021
  • İnsanın Karakteri Değişir mi? için yorumlar kapalı
  • 134 kez görüntülendi.

Şahsiyet dünya ile nasıl etkileşime girildiğini belirlemektedir. Şahsiyetin asılda ne olduğu ve esas şahsiyet özelliklerinin ilk nasıl oluştuğu mevzusunda değişik kuramlar olsa da ortak görüş; erken hayat tecrübeleriyle şekillendiği ve zaman içinde statik kalma meylinde olduğu güzergahındadır. En yaygın kabul gören şahsiyet modeline göre, bireyi fert olarak belirleyebilen beş esas şahsiyet ebadı vardır. Netlik, vicdan, […]

Şahsiyet dünya ile nasıl etkileşime girildiğini belirlemektedir. Şahsiyetin asılda ne olduğu ve esas şahsiyet özelliklerinin ilk nasıl oluştuğu mevzusunda değişik kuramlar olsa da ortak görüş; erken hayat tecrübeleriyle şekillendiği ve zaman içinde statik kalma meylinde olduğu güzergahındadır. En yaygın kabul gören şahsiyet modeline göre, bireyi fert olarak belirleyebilen beş esas şahsiyet ebadı vardır. Netlik, vicdan, dışa vurum, anlaşıla bilirlik ve nevrotiklik gibi bu beş büyük özelliklerin her biri çok muhtelif gidişatlarda duyguları ve tutumları şekillendiren bir dizi alakalı özelliklere sahiptir.
Erişkin olarak sahip olunan şahsiyet özellikleri, bebekler ve ufak çocuklar gibi yaşanılan huyun dışına çıkma meylindedir. Erişkinlerdeki büyük beş şahsiyet etmenlerinin yanında, genetik özelliklerle yetiştirme stili arasındaki etkileşimden ortaya çıkan değişik huy cinsleri de vardır. Huydaki değişiklikler aynı zamanda çocukların bakıcıları ve kendi yaşlarındaki çocuklar tarafından nasıl şekillendiğini etkileyebilir. Bu, çocukların huydaki erken farkları kuvvetlendirebilecek ve erişkin olarak sahip oldukları şahsiyet tipini ortaya koyabilecek hayat tecrübelerine sahip olmalarına neden olabilir. Ayrıca, hayatlarının ilerleyen yarıyıllarında bütün gelişmiş şahsiyet bozukluklarına dönüşebilecek işlevsiz şahsiyet kalıplarının büyümesine de yol açabilir.
Bununla beraber, yeni hayat tecrübelerine bağlı olarak şahsiyet farklılıkları asıllaşabilir. Ciddi duygusal travma veya hayatı değiştiren vakalar yaşayan insanlar da ehemmiyetli şahsiyet farklılıkları yaşayabilirler. Üstlenilen sosyal roller dahi karakteri değiştirebilir. İlk kere ebeveynler veya yeni işlere yoğun biçimde yatırım yapan bireyler, yeni mesullükleri onları genel olarak düşünme, sezme ve davranma biçimini değiştirmeye zorladıkça kendilerini daha vicdani hale getirebilirler. Yeni romantik ilişkilerdeki bireyler, dünyaya bakış açıları değiştikçe ortaklarının refahı mevzusunda kendilerini daha vicdani hale getirebilirler. Hayatlar değiştikçe karakterleri de değişebilmektedir.
Bu sebeple, ihtiyarlamak başka bir deyişle olgunlaşmak ehemmiyetli şahsiyet farklılıkları anlamına gelebilir. Bireyler genellikle olgunlaştıkça yaşamın reellerini daha basit kabul edilebilir böylece şahıs daha vicdani hale kazanç, daha fazla duygusal karar geliştirir. Benlik duygusu şahsın kendisini nasıl gördüğüyle eşleşecek biçimde değişebilir. Bunu usta tutarak, anti sosyal veya histriyonik şahsiyet bozukluğu gibi şahsiyet bozukluklarıyla başa çıkmayı hedefleyen bir hayli değişik rehabilitasyon usulü genellikle hastalara devirici şahsiyet modellerini nasıl değiştireceklerini öğretmeyi kapsar. Bu şahsiyet kumpaslarının değiştirilmesi genellikle çok güçtür, ancak insanların ne kadar motive edici olacağına bağlı olabilir.
Fakat çoğu şahıs karakterlerini gerçekten değiştirmek isteyip istemediği ehemmiyetli bir etmendir. Bireyler kendine güveni yüksek veya daha vicdanlı olan insanlara hayran olmasının yanında, bir hayliyi şahsiyet özelliklerini değiştirebilecek cinsten uzun vadeli farklılıklar yapmak için mücadele tüketmezler. Illinois Üniversitesi’nde psikologlar tarafından yapılan son bir araştırma çalışmasına göre, çoğu insan kendi şahsiyetinden hoşnut değildir ve daha pozitif doğrultuda değişmek istemektedir. Büyük beş şahsiyet etmeninin her biri için, sadece yüzde 13’ü kendilerinden hoşnut olduklarını bildirmişlerdir.
İnsanın Kişiliği Değişir mi?İnsanların şahsiyet özelliklerini gerçekten değiştirip değiştiremeyeceklerine gelince, ispatlar azıcık daha tartışmalıdır. Bir Hayli şahıs, danışmanlık veya kendi şahsi gelişim programlarını geliştirerek karakterlerini değiştirmeye çalışsa dahi, bu yaklaşımların uzun vadede ne kadar tesirli olduğu tartışmalıdır. Bunu usta tutarak, Urbana-Champaign’daki Illinois Üniversitesi’nden Nathan Hudson ve R. Chris Fraley, araştırma mevzularının karakterinin ölçülebilir güzergahlarını değiştirip değiştiremeyeceğini görmek için bir çalışma yapmışlardır.
Yapılan bu çalışmada, son zamanlarda yayınlanan Şahsiyet ve Sosyal Psikoloji Mecmuası bir giriş psikolojisi sınıfından alınan erişkinleri kullanan iki deney kapsamaktadır. İlk deneyde surat otuz beş katılımcıya, bitirilmesi altı hafta sürecek bir şahsiyet çalışmasının parçası oldukları söylenmiştir. Çalışmanın başında, her bir katılımcıya büyük beş şahsiyet etmenleri hakkında bilgi verilmiş ve çalışma web sitesinde bir çevrimiçi değerlendirme formu kullanarak kendilerini her etkende derecelendirmeleri istenmiştir. Daha sonra, çalışma müddetince kaç şahsiyet özelliğini değiştirmek istediklerine karar vermeleri istenmiş, bu çalışma ile bazı gidişatlarda bu farklılığa erişmenin değişik yollarını ortaya koymuştur. Şahsiyet farklılığı grubundaki katılımcıların yarısı da, kısa bir yazma misyonunu bitirmelerinin istendiği başkalaşım tasarıyı şartında yer almışlardır.
Katılımcılara istediğiniz şahsiyet farklılıklara eriştiğinde neye eşti? Biçiminde sual sorularak haftalık seanslarda, gayeleri anımsatılmış ve ilerlemelerini ölçmek için ek yazı ödevleri bitirdirilmiştir. Çalışmadaki katılımcıların yarısı hakimiyet vaziyetine alınmış ve neticelerinin ne anlama geldiğine dair kolayca şahsiyetleri hakkında geri bildirimde bulunulmuş tur. Hudson ve Roberts ikinci deneyde, eş rakamda katılımcıyla ilk deneylerini yineledi ancak katılımcıların değiştirmek istediği şahsiyet özelliklerine bağlı günlük tavır farklılıklarına odaklanmışlardır. Ayrıca şahsiyet farklılığı sürecini kuvvetlendirmek için daha kapsamlı şahsiyet değerlendirme tedbirleri kullanmışlardır.
İnsanın Kişiliği Değişir mi?Bu çalışma katılımcıları 16 haftalık çalışmaların seyri üzerinde ehemmiyetli şahsiyet farklılıkları yapabilmişlerdir. Misalin, daha fazla sosyal olmak isteyen bireylerin, çalışma yarıyılı sonunda dışa vurumda daha yüksek olduğu test edilmiştir. Şahsiyet testine yanıt verme biçimindeki farklılıkların yanı gizeme, günlük tutumlarında yapmak istedikleri şahsiyet farklılıklarıyla eşleşen ehemmiyetli farklılıklar da bildirmişlerdir. Misalin, çalışmanın sonunda kendilerini dışlanmış olarak belirleyen bireyler, öteki bireylilerle daha basit etkileşime girdiklerini ve daha dışlanmış tabiatlarıyla eşleşen günlük etkinlikler yaptıklarını da bildirmişlerdir.
Bununla beraber, kapsamlı başkalaşım tasarıları ve haftalık dayanak seansları kullanılsa dahi, reelleşen hakikat şahsiyet farklılığı ölçüyü en iyi olasılıkla mütevazı bir yapıda reelleşmiştir. Analistlerin kılavuzluğuna karşın, on altı hafta kapsamlı şahsiyet farklılıklarının hakikatleşmesi için yeterli gelmemiştir. Yeniden de, Hudson ve Fraley’nin işaret ettiği gibi, değişen düşünce, sezme ve tavır kalıpları, değişik şahsiyet özelliklerinde kalıcı farklılıklara yol açabilir. Bu cins şahsiyet başkalaşımının mümkün bir sebebi, insanların kendilerini nasıl gördüklerini de kapsayan çok sosyal kimliklerini de değiştirmeleridir.
Yapılan çalışma neticesine göre bireyler ömürleri süresince, daha fazla duygusal olgunluk sebebiyle genellikle daha kabul edilebilir ve vicdani hale gelmektedirler. Başka Bir Deyişle bireyler olgunlaştıkça karşısındakileri ve hakikatleri daha kavrayışlı karşılamaya ve vicdani olmaktadırlar. Şahsiyetin değiştirilebileceğini kabul etmek, şahsiyet problemi olan insanlara ve başkalaşıma mukavemetli olanlara daha tesirli bir başkalaşıma dayanakçı olabilmektedir. Şahsiyet problemi olan ve hastalık seviyesinde olan bireyler metamorfozu kabul etmeyerek, gönülsüz ya da sınamaktan korktuklarından dolayı galibiyetsiz olmaktadırlar.
Çalışmadan elde edilen pozitif belirtilerine karşın, Hudson ve Roberts neticelerinin şahsi raporlarında dâhil olan vaktin uzunluğunun bir hayli bireyde kalıcı şahsiyet farklılığı sağlamak için çok kısa olduğu mevzusunda ihtarda bulunmuşlardır. Yeniden de bireyler, farklılık yapmak için motive edilirlerse ve karakterlerin başkalaşım sürecine dayanakçı olabilecek psikolojik müdahalelere katılırlarsa şahsiyet özelliklerini değiştirme kabiliyetine sahip görünmektedirler.
İnsanın Kişiliği Değişir mi?Kendinde negatif gördüğü şahsiyet özelliklerini değiştirmek isteyen bireyler metamorfozda istekli olduğu sürece bunu muvaffak olabilirler. Fakat bu süreçte kendime takviye edemiyorum stilinde bir mazeret ile negatif başlayan bir başkalaşım süreci geçerli bir gerekçe değildir. Bireyler değiştirmek istedikleri negatif şahsiyet özelliklerini kendi gayretleri ile değiştiremediği gidişatlarda bir uzmandan takviye istemeleri bu başkalaşım sürecinin daha galibiyetli idarenmesine dayanakçı olabilmektedir.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ