Site Rengi

BilgiliUsta.com | Aradığınız Her Bilginin Adresi.

İmam Gazali ve Felsefesi

  • 21 Nisan 2021
  • İmam Gazali ve Felsefesi için yorumlar kapalı
  • 120 kez görüntülendi.

İmam Gazali’nin Hayatı Asıl adı Muhammed olan Gazali, Horasan ‘da doğmuştur. İslam dinine olan inancı ve İslam’a katkılarından dolayı İmam Gazali olarak anılmaktadır. Babası’nın ölümüne yakın kardeşi ve Gazali dini eğitim veren bir sofiye teslim edilmiştir. Gazali hem İslam’a hem de felsefe’ye büyük katkılar sağlamıştır. Anlam, geometri, astronomi gibi bilimlerin de en büyük temsilcisi ve […]

İmam Gazali’nin Hayatı

Asıl adı Muhammed olan Gazali, Horasan ‘da doğmuştur. İslam dinine olan inancı ve İslam’a katkılarından dolayı İmam Gazali olarak anılmaktadır. Babası’nın ölümüne yakın kardeşi ve Gazali dini eğitim veren bir sofiye teslim edilmiştir. Gazali hem İslam’a hem de felsefe’ye büyük katkılar sağlamıştır. Anlam, geometri, astronomi gibi bilimlerin de en büyük temsilcisi ve korunucusu olmuştur. Daha çok dini istikameti dikkat çekse de anlam ve din mevzusunda yolların ayrı olduğunu ikisinin birbirini boş yere iftiradığı fikrini korunmaktadır.

İmam Gazali ve Fikirleri

Gazali anlam öğrenmeyenin ilmine güvenilmez lafıyla tanınır. O yalnızca dinsel değil aynı zamanda fizik alanında da çalışmaları olan ve bilime önemseyen bir feylesoftur. Anlam ve us yürütmenin Yaradan tarafından insanlara verilmiş bir lütuf olduğunu da korunur. Ona göre, anlam öğrenmek insanın büyümesine, doğru us yürütmeleri bilmesine de katkı sağlar. Aynı zamanda bu yolla ilim sahipleri ispatlar sunabilmekte, ispat yollarını bulabilmektedirler. Emeli de bu delil yollarının bulunması ve dikkat toplamasıdır. Fakat anlam ve din arasında değişiğini iftirama ve inatlaşma olduğunu bu inatlaşmanın ise şahıslara hasar vereceğini korunur.
Doğa bilimleri dediğimiz natürel bilimler ise elbette lüzumludur Fakat Gazali ilahi bilimlerin daha öncelikli olmasına gerek olduğunu söyler. Ona göre bu dünya geçici olmasına rağmen ilahi bilimler daha bereketlidir. O feylesofları ilahi ilimlere karşı olmakla kabahatler. Net ve ayrıntılı bilgi sahibi olmadan ilahi bilimleri yalanladıkları nedeniyle feylesofları tenkit etir. İlahi ilimlerin esasında varlığı iyice incelemek, inanç ve terbiye kaidelerini iyi öğrenmek vardır. İnançlar ve sezgiler yoluyla birey makûs olanı görmeli ve onu düzenlemelidir. Bu sayede iyilikler çoğalır ve daha terbiyeli bir hayatımız olur.

Felsefeye yaklaşımı ise; felsefe sayesinde ayrıntılı bilgilere ve düşüncelerin esasına ulaşabiliz. O empirik bilgiyi yalanlayarak usu evveller. Duyuların bizi yanıltmasına rağmen us daha emindir. Aynı zamanda us da net bir güven vermez. Bazı bilgiler ancak sezgiler yoluyla sarih ve seçiktir. Aslı bulma ve gerçeğe erişme gayretinde dört grubun olduğunu korunan Gazali bunları şöyle gizemeler:
Kelam bilginleri,
Batıniler,
Felsefeciler,
Mutasavvıflar.
Gazali ise hem felsefe hem de mutasavvuflar grubunda yer alır. Gazali bilgiye ve gerçeğe İmam Gazali ve Felsefesierişmede sezgiciliğin entüisyonizm temsilcisidir. Ona göre Yaradan tarafından verilen kalp gözü her şeyi görebilir. Yaradan içimizi nurla doldurur ve bizler sezgiler yoluyla asıl bilgilere erişebiliriz. Şayet bir birey reelin öğrenilmediğini ya da yanlış olduğunu söylüyorsa, en iyi öğrenen kadar araştırmalı hatta onu geçerek bilgisini yaymalıdır. Yaradan bize us verirken bize mesullük de vermiştir. Problemleri çözmek ancak hissiyat sayesinde olur. Us bizi her zaman en doğru olana götürmeyebilir. Us ve duyu bilgilerine Descartes’in de korunduğu gibi kuşku ile yanaşmalıyız. Ancak hislere güvenmeliyiz.
Gazali özellikle ahret inancını dikkat toplar. Bu dünyada yaptıklarımızın hesabının sorulacağın vurgular. Bu sebeple bazı şahısların hesap günü güçlüklerle karışılacağını vurgularken kimilerin rahatlıkla cennete gideceklerini korunurlar. Şahısların kabindeki makûsluklardan uzaklaşıp, Yaradan sevgisiyle dolmaları gerektiğini korunur. Mutasavvıflar Allah yolunda olan ve ona hizmet edenlerdir. En doğru yolun onlar olduğunu korunur.

Gazali’nin Yapıtleri

Ölçüt’l-mustakim, Makasıdıu’l Felasife, Vefat fobisi ve şiddeti, Mezar çileyi ve şiddet, Dilin afetleri,Haccın Surları ve Hikmetleri, Mişkatül Envar, Mustasfa öğrenilen en ehemmiyetli yapıtlarıdır. Ayrıca Gazali’nin fikirlerini ele alan ve görüşlerini aktaran da bir çok yazı ve yapıt yazılmış, onun felsefesi aktarılmaya çalışılmıştır.

Yazar: Soner İnce

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ