Site Rengi

BilgiliUsta.com | Aradığınız Her Bilginin Adresi.

”İdea” Kavramının Felsefi Esasları

  • 22 Nisan 2021
  • ”İdea” Kavramının Felsefi Esasları için yorumlar kapalı
  • 116 kez görüntülendi.

Felsefe teorik bir disiplin olmasıyla birlikte göreli bilgilerin olması da son derece dikkat toplamaktadır. Bir çok feylesof kavramları kendilerine göre açıklamakla birlikte genel bir tanıma erişememiştir. Buna rağmen her bir görüş kendi içinde meblağlı ve sistemli olduğu sürece felsefede yerini almıştır. İdea kavramı da felsefede sıkça karşılaştığımız fakat değişik açıklanan bir kavramdır. Platon’un İdea Düşüncesi […]

Felsefe teorik bir disiplin olmasıyla birlikte göreli bilgilerin olması da son derece dikkat toplamaktadır. Bir çok feylesof kavramları kendilerine göre açıklamakla birlikte genel bir tanıma erişememiştir. Buna rağmen her bir görüş kendi içinde meblağlı ve sistemli olduğu sürece felsefede yerini almıştır.

İdea kavramı da felsefede sıkça karşılaştığımız fakat değişik açıklanan bir kavramdır.

Platon’un İdea Düşüncesi''İdea'' Kavramının Felsefi Temelleri

İdealizmin en ehemmiyetli temsilcisi olan Platon’ a göre idea zekada var olan bir cihanı tasvir etmektedir. Platon’ a göre iki kâinat vardır ve gerçek kâinat idealar âlemidir. Bizler ise bu dünyada birer yansıma ve gölge olarak bulunmaktayız. Us ile idrak edilen idealar cihanı gerçek kâinat duyularla idrak edilen nesneler cihanı ise hatayı gösterir. Bu iki kâinatta dünya yanılsama olarak kabul edilir. Platon bunu mağara misaliyle daha somutlaştırır. Mağara misaline göre elleri zincirlenmiş ve suratları duvara dönük olan köleler dışarıdan gelen ateşin ışığı ile mağara duvarındaki yansımaları gerçek dünya ve gerçek nesneler varsayır. Oysa günün birinde mağara dışına çıkıp gerçek masa, kedi ve köpeği gördüğünde duvarda kilerin birer yansıma olduğunu kavrayacaktır. Bu dünya da tıpkı mağara duvarındaki gölgeler gibidir ve her şeyin gerçeği idealar cihanındadır.

Aristoteles’in İdea Düşüncesi''İdea'' Kavramının Felsefi Temelleri

Platon’un talebesi olan Aristoteles ise gerçek ideanın bu dünyada bulunan maddelerin formları olduğunu korunmuştur. Aristoteles’in idea temellendirmesine göre ise madde form ilişkisinde dört ana unsu mevzubahisidir.
1. Parasal neden: Maddenin reel özünün ne olduğudur. Bir masanın maddesinin ağaç, bir heykelin maddesinin mermer olması gibi.
2. Formel Neden: Şekilsel olanı ele alırken maddenin neye dönüştüğüdür. Kuş heykeli, yemek masası… gibi.
3. Ereksel neden: Hangi emele hizmet ettiğiyle ilgilenmiştir.
4. Estetik nedeni: Elde edilen maddenin hoşluk algısına olan takviyeyidir.

Görüyoruz ki hem Platon hem de Aristoteles idea kavramının üzerine durmuşlar ve bilgi felsefesinin ve varlık felsefesinin esaslarını idea üzerine kurmuşlardır. Platon idea kavramını tamamen soyutlaştırarak sadece usla temellendirirken, Aristoteles gerçek kâinat olarak kabul ettiği bu dünyada ideaların maddelere içkin olduğunu belirterek somutlaştırmıştır. Felsefe tarihinde derin izler vazgeçen iki feylesof da idea kavramı üzerinden varlığı sarihliğe kavuşturarak felsefi suallere de taban hazırlamışlardır.

Yazar: Soner İnce

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ