Site Rengi

BilgiliUsta.com | Aradığınız Her Bilginin Adresi.

Hazar Denizi Veya Diğer İsmiyle Petrol Denizi

  • 24 Eylül 2021
  • Hazar Denizi Veya Diğer İsmiyle Petrol Denizi için yorumlar kapalı
  • 36 kez görüntülendi.
Hazar Denizi Veya Diğer İsmiyle Petrol Denizi

Hazar Kağanlığı’nın ismiyle anılan Hazar Denizi, hem dünyanın en büyük gölü hem de bir deniz olarak sınıflandırılan en büyük su kütlesidir. Avrupa ile Asya arasında yer alan andoreik kapalı havzanın, kuzeydoğusunda Kazakistan, kuzeybatısında Rusya, batısında Azerbaycan, güneyinde İran ve güneydoğusunda Türkmenistan bulunmaktadır. Çevresindeki en eski hominid yıkıntıları, takribî 1.8 milyon sene öncesine kadar uzanmaktadır ve […]

Hazar Denizi Veya Diğer Adıyla Petrol DeniziHazar Kağanlığı’nın ismiyle anılan Hazar Denizi, hem dünyanın en büyük gölü hem de bir deniz olarak sınıflandırılan en büyük su kütlesidir. Avrupa ile Asya arasında yer alan andoreik kapalı havzanın, kuzeydoğusunda Kazakistan, kuzeybatısında Rusya, batısında Azerbaycan, güneyinde İran ve güneydoğusunda Türkmenistan bulunmaktadır. Çevresindeki en eski hominid yıkıntıları, takribî 1.8 milyon sene öncesine kadar uzanmaktadır ve bölgede bir dizi homo erectus iskeleti bulunmuştur.

İnsan yerleşimleriyle ilgili sonraki ispatlarla da, Gürcistan ve Azerbaycan’daki bazı mağaralarda karşılaşılmıştır. Neandertal enkazları da gene Gürcistan’daki bir mağarada keşfedilmiştir. Hazar’ın güneyinde, İran’daki Mazandaran’ın yakınlarındaki Huto mağarasındaki keşifler, bölgede, gşöhretimizden 11.000 sene evvel bile insan yerleşimleri bulunduğunu göstermektedir. 18. asırda, Hazar Denizi’nin hidrografisti ve lider kaşifi Fedor I. Soimonov, o zamana kadar az bilinen su kütlesini belirledi. Soimonov, dört kısımdan oluşan bir dizi harita çizdi. Bu haritalar, Rus Bilimler Akademisi tarafından 1720’de yayınlandı.

Dünyanın ilk deniz kuyuları, Azerbaycan’ın Bibi – Heybat Körfezi’nde açıldı. Toplam rezervler 500 milyon tondan fazlaydı. 1900 senesine gelindiğinde Bakü’nün iki bini endüstriyel seviyede üretim yapan, üç binden fazla petrol kuyusu vardı. 19. asrın sonlarına doğru Bakü, “kara altının başşehiri” oldu. 1941 senesine gelindiğinde, Azerbaycan senede 23,5 milyon ton petrol üretiyordu ve Bakü bölgesi Sovyetler Birliği’nde çıkarılan tüm petrollerin takribî % 72’sini tek başına tedarik ediyordu. Gşanımızın teknolojik imkânlarıyla yapılan hesaplamalara göre Hazar havzasında takribî olarak 50 milyar varillik çiğ petrol ve takribî 9 trilyon metreküp natürelgaz bulunduğu tahmin edilmektedir.

Hazar Denizi Veya Diğer Adıyla Petrol DeniziHazar Denizi’nin Yaradılışı

Kafkas Dağları’nın doğusunda ve büyük Orta Asya bozkırının batısında yer alan Hazar Denizi, dünya deniz seviyesinin takribî 28 metre altındadır. Yatağının derinliği, deniz seviyesinden 1.023 metre alta inmektedir ve Baykal Gölü’nden sonra 1.180 metre dünyadaki ikinci en derin natürel çöküntüdür. Kıyılarında yaşayan eski insanlar, büyüklüğüne ve sularının tuzluluğuna bakarak Hazar Denizi’ni muhtemelen bir okyanus olarak algılamışlardı. Takribî 371.000 km2’lik bir yüzey alanına “Kara Boğaz Gcan ver” lagşöhreti hariç sahiptir ve vasati deniz suyu tuzluluğunun takribî üçte biri kadar takribî % 1,2 yani 12 g / l bir tuzluluğa sahiptir. Hazar Denizi, Karadeniz, Namak Gölü ve Urmiye Tuz Gölü gibi, eski Paratetis Denizi’nin bir yıkıntısıdır. Tektonik yükselme ve deniz seviyesindeki düşüş nedeniyle takribî 5.5 milyon sene evvel oluşmuştur. Mevcut derelerin tatlı su akışı nedeniyle, kuzey kısımlarında sanki bir tatlı su gölüdür ve tuzluluk havzanın çok az akış gördüğü İran kıyılarında belirginleşmektedir.

Hazar Denizi Havzasının Coğrafi Yapısı

Hazar Denizi, dünyanın toplam gcan ver sularının % 40 ila % 44’şöhreti oluşturur. Kuzey, Orta ve Güney Hazar olmak üzere üç ayrı fiziksel bölgeye dağılmıştır. Üç bölge arasında büyük farklar bulunmaktadır. Kuzey Hazar vasati 5 – 6 metrelik derinliği ile çok sığdır ve toplam su hacminin % 1’inden daha azına içerir. Deniz, Orta Hazar’da vasati 190 metre ile belirgin bir şekilde derinleşmektedir. Güney Hazar, en derin olan bölgedir ve 1.000 metrenin üzerindeki derinliğiyle Basra Körfezi gibi diğer bölgesel denizlerin derinliğini aşırısıyla aşmaktadır. Orta ve Güney Hazar, toplam su hacminin % 33 ve % 66’sını oluşturmaktadır. Hazar Denizi’nin kuzey bölgesi kış aylarında donmaktadır.

Hazar Denizi Veya Diğer Adıyla Petrol DeniziEn büyükleri Volga Nehri, ikincisi Ural Nehri olmak üzere 130’dan fazla nehir Hazar’a akmaktadır. Çoğu kuzeyde olmak üzere, takribî toplam 2.000 km2 alana sahip ve genellikle ıssız minik adaları vardır. Bunlardan en büyüğü Türkmenistan açıklarındaki 45 km2’lik surat ölçümüne sahip olan Oğurca Adası’dır. Hazar Denizi’nin kuzeydoğu kıyısında Orta Asya stepleri uzanırken, batı kıyılarında Kafkas Dağları yükselmektedir. Hem kuzey hem de doğudaki biyomlar eş iklim ve bitki örtüsüne sahip yaşam alanları, soğuk ve kıtasal çöllerle karakterizedir. Aksine, güney ve güneybatıda görülen iklim, bölgeyi çeşitli yüksekliklerdeki dağlık arazilerin çevrelemesi nedeniyle ılımandır. Bu değişik iklim özellikleri havzada büyük bir biyoçeşitliliğe yol açmıştır.

Bölgedeki Natürel Zenginlikler Ve Etrafsal Riskler

Hazar bölgesi enerji kaynakları bakımından fantastik zengindir. İlk petrol kuyuları, 10. asrın başlarında, hem tıbbi emeller için hem de günlük yaşamda ısınma ve aydınlatmada kullanılmak üzere petrol elde etmek emeliyle kazılmıştı. 16. asırda, Avrupalılar bölgedeki zengin petrol ve gaz yataklarının farkındaydılar. İngiliz tüccarlar Thomas Bannister ve Jeffrey Duckett, Bakü çevresindeki bölgeyi “acayip bir yer” olarak nitelendiriyorlardı. Zira buralarda, “tüm konutlara yetecek hayret verici miktarda petrol” vardı.

Volga Nehri, Avrupa’nın % 20’sini gezmektedir ve Hazar’a akan suyun % 80’ini oluşturmaktadır. Böylece, çok rakamda kirletici kimyasal ve biyolojik kirletici maddeyi de Hazar Denizi’ne taşımaktadır. Fosil yakıt çıkarımının ve taşımacılık faaliyetlerinin büyüklüğü de etraf açısından büyük risk oluşturmaktadır. Örneğin Azerbaycan’ın Daş Adası, petrokimya endüstrisinin etkisiyle ekolojik açıdan önemli hasara uğramış gidişattadır. Bu bölgedeki deniz kuşları türlerinin rakamı önemli miktarda eksilmiştir. Denizin altındaki petrol ve gaz boru hatları ise etrafa yönelik potansiyel tehdidi daha da artırmaktadır. Gene, Rus kesiminde 2005 senesinde keşfedilen Vladimir Filanovski petrol sahası, asrımızda bulunmuş en zengin petrol kaynağıdır. Hazar Denizi’nin 1994-1996 seneleri arasında yükselen seviyesi ise, nadir bulunan sucul vejetasyon türlerinin habitat rakamını eksiltmiştir. Deniz havzası nehirler de dahil, 60’tan fazla taksonomik kategoride, 160 cinste ve alt cinste balığa sahiptir. Bölge, tatlı su canlısı olan Hazar Kaplumbağası’nın da yaşam alanıdır.

Hazar Denizi Veya Diğer Adıyla Petrol DeniziAltı mersin balığı cinsi, yani Rus, Pers, çığa, yıldızlı, melez ve beluga, Hazar Denizi’ne özgüdür. Bunlardan beluga münazarasız dünyanın en bilinen tatlı su balığıdır. Mersin balığından havyar yapılan yumurta elde edilmektedir. Havyarın yüksek fiyatı nedeniyle, çok ciddi cezalarla bile engellenemeyen fazla avlanma, dişi balıkları hedeflediği için balık popülasyonunu tehlikeye sokmaktadır. Çok rakamda endemik bitki cinsi Volga deltasının kıyı ormanlarında yaşamaktadır. Kıyı şeridi aynı zamanda Orta Asya çöllerinin kumlarına uyarlanmış bitkiler için de eşsiz bir barınaktır. Bitki türlerinin yaşamasını sınırlayıcı etmenler, su kirliliği ve çeşitli arazi ıslah faaliyetlerinin ürettiği hidrolojik dengesizliklerdir. Hazar Denizi’ndeki su seviyesi değişimleri de dolaylı bir mesele oluşturmaktadır. Rakamları giderek eksilen Asya aslanının, Asya çitasının, Hazar kaplanının ve Pers parsının da anavatanları Hazar kıyılarıdır.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ