Site Rengi

BilgiliUsta.com | Aradığınız Her Bilginin Adresi.

Gaz Maskelerinin Buluşu

  • 16 Nisan 2021
  • Gaz Maskelerinin Buluşu için yorumlar kapalı
  • 195 kez görüntülendi.

Gaz, duman veya öbür zehirli dumanların olduğu civarlarda soluk almaya dayanakçı olan ve gözeten buluşlar, çağdaş kimyevi silahların ilk kullanımından evvel yapılmıştır. Çağdaş kimyevi savaş, 22 Nisan 1915 senesinde Alman askerlerinin Ypres’te Fransızlara saldırmak için klor gazı kullanmasıyla başlamıştır. Ancak 1915 senesinden çok evvel, madenciler, itfaiyeciler ve su altı dalgıçlarının tümü, soluk almayı sağlayan kasklara […]

Gaz, duman veya öbür zehirli dumanların olduğu civarlarda soluk almaya dayanakçı olan ve gözeten buluşlar, çağdaş kimyevi silahların ilk kullanımından evvel yapılmıştır. Çağdaş kimyevi savaş, 22 Nisan 1915 senesinde Alman askerlerinin Ypres’te Fransızlara saldırmak için klor gazı kullanmasıyla başlamıştır. Ancak 1915 senesinden çok evvel, madenciler, itfaiyeciler ve su altı dalgıçlarının tümü, soluk almayı sağlayan kasklara lüzum duymuşlardır. Buna lüzum dinleyenler için çözüm olarak gaz maskeleri erken yarıyıl prototipleri planlanmıştır.
Gaz maskesi, savaş zamanı cefasının beynelmilel bir simgeyi haline gelmiştir, ancak kaçınılmaz ve riskli işlerle vazifeli şahıslar için bir taşıt olarak başlamıştır. Klor gazı I.Dünya Savaşı’nın hendeklerini doldurmadan çok evvel, oldukça kolay bir buluş, ister su altı dalışı ister kömür madenciliği olsun, insanların yorucu faaliyetlerde soluk almalarına dayanakçı olmuştur. Gaz maskelerinin ilk versiyonları sıradan insanlar için yaşamı basitleştirmek için yaratılmış olsa da, ordunun çehresini değiştirmeye devam etmişlerdir.

Gaz Maskelerinin İcadıErken Yangınla Çaba ve Dalış Maskeleri

19. asırda, birden fazla yiğit mucit, havadan gazı, tozu ve pisliği filtreleyen makinelerin potansiyel pazarını fark etmişlerdir. Günün bir hayli işi ve bugün de, onları yapan insanların ciğerleri için riskli olmuştur. Şayet savaşçıların, dalgıçların, kömür madencilerinin vb. şahısların maskeleri olsaydı, en azından azıcık daha ve belki de hayata uğurları yüksek olurmuş. 1823 senesinde John ve Charles Deane kardeşler, itfaiyeciler ve daha sonra su altı dalgıçları için modifiye edilen bir duman koruma aparatının tescilini almışlardır. 1819 senesinde Augustus Siebe erken yarıyıl dalgıç giysiyi pazarlamıştır. Siebe’nin giysiyi, havanın bir tüp aracılığıyla kaska pompalandığı ve tüketilen havanın başka bir tüpten kaçtığı bir kask kapsamıştır. Mucit, muhtelif emeller için solunum maskeleri geliştirmek ve üretmek için Siebe, Gorman ve Co’yu kurmuş ve daha sonra korunma maskelerinin geliştirilmesinde tesirli olmuştur. 1827’de, muhtelif insanların su altında soluk almasına dayanakçı olmak için kaskı değiştirmişlerdir.
1849 ile 1875 arasında, çok rakamda mucit bu solunum mekanizmalarında varyasyonlar yaratmışlardır. Her şey Lewis P. Haslett’in, 20. asrın gaz maskelerine benzeyen bir yaratım olan inhaler veya akciğer gözeticinin tescilini almasıyla başlamıştır, ancak gaz halindeki maddeleri değil sadece havadaki tozu filtreleyen bir maske buluş etmiştir. 1849 senesinde Lewis P. Haslett, bir hava arınıcı solunum makineyi için verilen ilk Amerika Birleşik Devletleri tescili # 6529 olan inhaler veya akciğer Gözeticinin tescilini almıştır. Haslett’in makineyi havadaki tozu filtrelemiştir. 1854 senesinde İskoç kimyacı John Stenhouse, zehirli gazları filtrelemek için odun kömürü kullanan kolay bir maske buluş etmiştir. Fransız Benoit Rouquayrol ve Auguste Denayrouze 1860 yılında, su basan maden terminallerindeki madencileri kurtarmak için kullanılacak olan Résevoir-Régulateur’u planlamış ve buluş etmiştir. Résevoir-Régulateur, su altında kullanılabilir. Makine, bir burun klipsi ve kurtarma misyonlusunun sırtında taşıdığı bir hava tankına bağlı bir ağızlıktan oluşmuştur.
1871 senesinde İngiliz fizikçi John Tyndall, havayı dumana ve gaza karşı filtreleyen bir itfaiyeci maskesi buluş etmiştir. İngiliz mucit Samuel Barton 1874 yılında, atmosferde bulunan zehirli gazlar veya buğular, dumanlar veya öbür lekeli hava şartlarında soluk almayı sağlayan, Amerika Birleşik Devletleri 148868 tescil seri numaralı bir makine geliştirmiştir. 20 sene içinde, ilk gaz maskeleri dünyasında büyük atlamalar olmuştur. Barton’unön tarafında metal bir kutu bulunan ve gliserinle doymuş pamuk, granülleştirilmiş odun kömürü ve granül kireç tabakalarından hasarlı maddeleri filtreleyen bir makine olan teneke kutu gaz maskesinin tescilini alması 20 sene daha geçmiştir.

Garrett Morgan

Gaz maskesi ifadesi dinlendiğinde düşünülen teknolojiye en çok benzeyen buluş yapılmıştır. Bu Morgan güvenlik başlığı, Kentucky, Paris’deri bir Afrikalı-Amerikalı mucit olan Garret Morgan tarafındandır. Davlumbaz, kullanıcısının dumana, gaza ve öbür pisleyici maddelere katlanmasına izin vermiş, bu sebeple Morgan mahsulü şahsi olarak itfaiyecilere pazarlanmış ve çoğu zaman korkutucu bir vaziyette verimliliğini kendi başına göstermiştir. American Garrett Morgan, 1914’te Morgan güvenlik başlığının ve duman gözeticisinin tescilini almıştır. Başlangıçta, başlık özellikle Güney’de güç satılmıştır, ancak Morgan maskenin mucidini oynaması için beyaz bir oyuncu meblağken Morgan, Big Chief Mason isminde bir Kızılderili asistanı olarak hareket ettikten sonra itfaiye departmanları satın almaya başlamışlardır. Solunum makineyi, kullanıcısını yaşamda yakalamada o kadar galibiyetli olmuş ki, I.Dünya Savaşı gaz maskeleri için prototip misyonu görmüştür.
İki sene sonra Morgan, Erie Gölü’nün 250 fit altındaki bir yeraltı tünelinde bir patlama sırasında mahsur kalan 32 adamı kurtarmak için gaz maskesi kullanıldığında milli haberler yapmıştır. Tanıtım, güvenlik başlığının Amerika Birleşik Devletleri’deki itfaiye merkezlerine satılmasına yol açmıştır. Bazı tarihçiler, Morgan tasarımını Birinci Dünya Savaşı sırasında kullanılan erken Amerika Birleşik Devletleri ordusu gaz maskelerinin esası olarak göstermektedir. İlk hava filtreleri, burun ve ağız üzerine yakalanan nemlendirilmiş mendil gibi kolay makineleri kapsamaktadır. Bu aygıtlar, başın üzerine takılan ve gözetici kimyevilerle nemlendirilen muhtelif başlıklara dönüşmüştür. Gözler için gözlükler ve daha sonra filtreler tamburlar ilave edilmiştir.

Gaz Maskelerinin İcadıKarbonmonoksit Maskesi

İngilizler, kimyevi gaz silahlarının ilk kullanımından evvel, 1915 senesinde Birinci Dünya Savaşı sırasında kullanılmak üzere bir karbon monoksit solunum makineyi yapmışlardır . Daha sonra, patlamamış düşman kurşunlarının, siperlerde, zırh alanlarınsa ve öbür kapalı civarlarda askerleri öldürmek için yeterince yüksek seviyede karbon monoksit saldığı keşfedilmiştir. Bu, kapalı bir garajda motoru çalıştırılan bir otomobilden çıkan egzozun risklerine benzemektedir.

Cluny Macpherson

Kanadalı Cluny Macpherson, gaz ataklarında kullanılan havadaki kloru yenmek için kimyevi sorbentlerle beraber gelen tek bir soluk verme tüpüne sahip bir kumaş duman başlığı planlamıştır. Macpherson’ın tasarımları bağlaşık güçler tarafından kullanılmış, değiştirilmiş ve kimyevi silahlara karşı koruma sağlamak için ilk kullanılanlar olarak kabul edilmiştir.

İngiliz Minik Kolili Respiratör

Birinci Dünya Savaşı sırasında İngiliz ordusu, siperlerde savaşırken birkaç değişik tipte gaz maskesi kullandı. Kimileri kimyevi savaş için yapıldı, öbürleri ise patlamamış düşman kurşunları tarafından salınan karbon monoksitle savaşmak için yapılmıştır. Almanlar 1916 yılında, mevcut solunum aygıtlarına gaz nötrleştirici kimyevi kapsamakta olan daha büyük hava filtre tamburları ilave yapmışlardır. Bağlaşıklar kısa vakit sonra solunum aygıtlarına filtre tamburları da ilave etmişlerdir. Birinci Dünya Savaşı sırasında kullanılan en dikkate bedel gaz maskelerinden biri, 1916 senesinde planlanan İngiliz Minik Kutu Maskesi veya SBR idi. SBR, bir askerin kafasına uyan büyük bir maskeye bağlanan kanvas kaplı bir lastik hortum kapsamaktadır. Bu gaz maskelerinin en ehemmiyetli bileşenlerinden biri filtre olarak kullanılan, Kleenex tarafından surat mendili ve hijyenik eşyalara geçmeden çok evvel yapılan krep kağıdıdır. SBR, muhtemelen Birinci Dünya Savaşı sırasında kullanılan en emin ve en çok kullanılan gaz maskesi olmuştur.

İkinci Dünya Savaşında Herkeste Gaz Maskesi Vardı

İngiliz ulusu eforlu belleğe sahiptir ve I.Dünya Savaşı’nın sonu ile II. Dünya Savaşı’nın başlangıcı arasında 20 seneden azıcık fazla olan İngilizler, pek çok askerin yaşamını alan vahim kimyevi gaz ataklarını çok iyi andırmaktadırlar. Savaşlar arasındaki yarıyılda, gaz maskeleri oranla minik modifikasyonlara uğramış, ancak bunlar büyük cankurtaranlar olmuştur. 30’ların sonları ve 40’ların başındaki maskeler, evvelkilerden daha hafif ve filtre paketleri doğrudan maskenin üzerindeymiş, böylece kullanıcılar yanında taşımak zorunda kalmamışlardır. Bu gaz maskeleri, İngiltere’nin yoğun popülasyonlu bölgelerinde yaşayan askerler ve insanlar için üretilmiştir. Gaz atağı fobisi o kadar sarmış ki, İngiliz yurttaşlarına kimyevi bir atak gidişatında gittikleri her yere şahsi maskelerini yanlarında taşımaları direktifi verilmiştir.

Gaz Maskelerinin İcadıDisney Markalı Gaz Maskeleri

Pearl Harbor’ın Japonya tarafından bombalanmasının ardından Amerika, İkinci Dünya Savaşı’na girmiştir. Beklenmedik atak Amerikalıları kimyevi savaş da dahil her şeyin olabileceğine inanmaya yöneltmiştir, bu sebeple millet için toplu olarak gaz maskeleri üretilmiştir. Çocuklara bir gaz hücumunu açıklamak basit değildir, bu sebeple Disney’in onayıyla Sun Rubber Company, Mickey Mouse’a benzeyen 1.000 adet gaz maskesi üretmiştir. 18 aydan dört yaşına kadar olan çocukların maskeyi takmaya alışmaları için, bir reyin taşıtı olarak yapılmışlardır, ancak ne kadar vahim göründüklerini düşünülürse, ters tesir yaratabilirdi. Günümüzde bu kâbuslardan yalnızca birkaçı vardır ve şükür ki asla kullanılmaları gerekmemektedir.

Çocuklar 60’larda Ordu İçin Gaz Maskelerini Test Etti

Gaz maskeleri II. Dünya Savaşı ile ortadan kalkmamıştır. Amerika Birleşik Devletleri hükümeti, gençlerin muhtemel bir Sovyet kimyevi hücumuna hazırlıklı olmalarını sağlamaya karar vermiştir, ancak Mickey Mouse gaz maskeleri bir sebepten dolayı atılmıştır. Bu sebeple bir çocuğun kafasına daha iyi uyması için standart gaz maskelerinin daha minik versiyonları üretilmiştir. Çocuklar için maskelerin ilk versiyonları, bir biçimde aerosol sprey ile doldurulmuş bir test odasında oturmalarına izin verilen çocuklar üzerinde test edilmiştir. Bu testler sırasında, çocukların muhtelif hasarlı dumanlar ve organizmaların bombardımanına karşın kitap ve mecmua okuyarak 10 dakikaya kadar sabretmişlerdir. Neyse ki askeri ulusla ilişkiler için, testler galibiyetli olmuştur.

Bibliyografi:

http://theinventors.org/library/inventors/bl_gas_mask.htm
https://www.military-history.org/articles/gas-mask.htm

Yazar: Özlem Güvenç Ağaoğlu

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ