Site Rengi

BilgiliUsta.com | Aradığınız Her Bilginin Adresi.

Firavun Faresi Hakkında Öğrenilmesi Gerekenler

  • 05 Nisan 2021
  • Firavun Faresi Hakkında Öğrenilmesi Gerekenler için yorumlar kapalı
  • 324 kez görüntülendi.

Firavun faresi, Asya ve Afrika’nın ormanlarında ve ovalarında yaşayan ufak, bir fare cinsidir ve görünüşte gelinciğe benzemektedir. Oldukça yiğit huyundan dolayı, firavun faresi binlerce yıldır insan mitlerine ve hikâyelerine mevzu olmuştur. Bununla beraber, bir firavun faresinin yaşamı, bu efsanelerin öne sürdüğünden çok daha karışık ve enteresandır. Mongoose, Herpestidae ailesinin aboneleridir ve takribî 20 türe 34 […]

Firavun faresi, Asya ve Afrika’nın ormanlarında ve ovalarında yaşayan ufak, bir fare cinsidir ve görünüşte gelinciğe benzemektedir. Oldukça yiğit huyundan dolayı, firavun faresi binlerce yıldır insan mitlerine ve hikâyelerine mevzu olmuştur. Bununla beraber, bir firavun faresinin yaşamı, bu efsanelerin öne sürdüğünden çok daha karışık ve enteresandır. Mongoose, Herpestidae ailesinin aboneleridir ve takribî 20 türe 34 ayrı cinse sahip ufak etçil memelilerdir. Erişkinler olarak, kiolları 1-6 kg ve beden uzunlukları 23 ile75 santimetre arasında değişiklik göstermektedir. Asya ve Güney Avrupa’da bir tür yaygın olmasına ve birkaç tür sadece Madagaskar’da bulunmasına karşın, temel olarak Afrika orijinlidir. Evcilleştirme meseleleri üzerine yapılan son araştırmalar yeniden de İngilizce akademik medyasında, temel olarak Mısır veya beyaz kuyruklu firavun faresi Herpestes ichneumon üzerine odaklanmıştır.
Firavun Faresi Hakkında Bilinmesi GerekenlerMısır firavunu H. ichneumon orta büyüklükte bir firavun faresidir, takribî 2-4 kilogram 4-8 lb. ağırlığında, ince gövdeli, takribî 50-60 cm 9-24 inç ve takribî 45-60 cm 20-24 inç uzunluğunda kuyruğa sahiptirler. Kürkü kırçıllı gridir, apaçık biçimde koyu renkli bir kafa ve alt uzuvları vardır. Ufak, yuvarlak kulakları, sivri ağzı ve püsküllü kuyruğa sahiptirler. Firavun faresi, tavşanlar, kemirgenler, kuşlar ve sürüngenler gibi ufak ila orta boy omurgasızları kapsayan genelleştirilmiş bir perhize sahiptirler ve ayrıca daha büyük memelilerin leşlerini de yemektedirler. Çağdaş dağılımı, Sina yarımadasından Güneydoğu Anadolu Bölgesi‘ne Doğu Akdeniz’de ve İber yarımadasının güneybatı kesiminde Avrupa’da olmak üzere tüm Afrika’ya dağılmıştır. National Geographic’e göre yetişme civarları, çoğu firavun faresi cinsi Afrika’da bulunmaktadır, ancak kimileri Güney Asya’da ve İber Yarımadası’nda da yaşamaktadırlar. Bazı firavun faresi cinsleri, Karayipler ve Hawaii adaları gibi dünyanın öteki bölgelerine de bulunmuştur. Firavun fareleri, karışık bir tünel sisteminden oluşan yuvalarda veya çöller ve tropikal ormanlar da dâhil olmak üzere bir hayli değişik manzara cinsindeki ağaçlarda yaşamaktadırlar. Misalin gür kuyruklu firavun faresi, derelerin yakınındaki ova ormanlarında ve Gambiya firavunu otlaklar, kıyı çalılıkları ve ormanlık alanlarda yaşamaktadırlar.
Bazı firavun faresi cinsleri çok sosyaldir ve koloniler ismi verilen büyük gruplar halinde yaşamaktadırlar. ADW’ye göre kolonilerin 50’ye kadar abonesi olabilmektedir ve öteki firavun faresi cinsleri yalnız yaşamayı beğenmektedirler. Şeritli firavun faresi kolonileri bir ekip olarak beraber yaşamakta, seyahat etmekte ve savaşmaktadırlar. Animal Planet’a göre, bir bölgede takribî bir hafta kalmaktadırlar, sonra bir dalga içinde başka bir yere hareket etmektedirler, tıpkı bir kuş sürüsünün göç ettikleri zamanki gibidir. Bu fareler gündüzleri etkin geceleri yatmaktadırlar. Gün süresince birbirleriyle devamlı patavatsızlık etmekte, grup hareketlerini, toplayıcı bilgileri ve öteki ehemmiyetli iletileri muhtemelen koordine etmek için namlı ve hece kombinasyonlarını kullanarak, insan konuşmasına eş ayrı ses ünitelerini birleştirmektedirler. Beslenmeleri omnivorlardır, başka bir deyişle hem et hem de nebat örtüsünü yemektedirler. Genellikle kuşlar, sürüngenler, balıklar, yılanlar, yengeçler, kemirgenler, kurbağalar, böcekler ve solucanlar gibi ufak hayvanları yemeyi seçim etmektedirler. Ayrıca perhizlerini yumurta, kuruyemiş, meyve, kök, çilek ve tohumlarla bitirmektedirler. National Geographic’e göre, firavun farelerinin yumurtaları sert nesnelere karşı kırdığı öğrenilmektedir. Yavruları ise Firavun faresinin faize alışkanlıkları üzerine çok fazla çalışma yapılmamıştır. ADW’ye göre firavun farelerinin Mart-Mayıs ve Ekim-Aralık aylarında ürediğine inanılmaktadır. 42 ila 105 günlük hamilelik zamanları vardır ve bir seferde bir ila dört yavru doğurmaktadırlar. Bebek firavun farelerine yavru, bir grup yavruya da çöp denmektedir. Firavunların 9 ay ila 2 yaş arasında tamamen olgunlaştığı ve kaba tabiatta 6 ila 10 sene yaşadığı düşünülmektedir.
Beynelmilel Doğa Koruma Birliği’ne IUCN göre, firavun farelerinin çoğu tehdit altında olarak listelenmektedir ancak jenerasyonu tükenmiş değildirler. İronik olarak, 1800’lerde firavun fareleri, şeker kamışı plantasyonlarındaki kemirgen popülasyonlarını hakimiyet etmek için Hawaii ve Batı Hint Adaları’na tanıtılmıştır. Bu giriş, bir hayli kuş cinsinin ve öteki hayvanların neredeyse yok olmasına neden olmuştur. Gerçeğinde, ufak Asya firavunu, dünyanın en makûs istilacı yabancı cinslerinden biri olarak listelenmiştir. Öteki asıllarda ise bazı firavun fareleri efsanevi yılan dövüşçüleridir. Hint gri firavun faresi, özellikle kobralar gibi zehirli yılanlarla savaşmaya ve yemeye olan düşkünlüğüyle öğrenilmektedir. Rikki-tikki-tavi, Rudyard Kipling’in bir kobra ile savaşan genç bir firavun faresi hakkındaki kısa hikayesidir. National Geographic’e göre, Mongooses 20 seneye kadar esirlik altında yaşayabilmektedir. Pek çok firavun faresi cinsinin, anal bezlerinden salgıları sebebiyle çok eforlu, güzel olmayan bir kokusu vardır ve hint firavun fareleri birbirlerini tımar etmektedirler.

Firavun Fareleri ve İnsan Varlıkları

Firavun Faresi Hakkında Bilinmesi Gerekenlerİnsanların veya atalarımızın işgal ettiği arkeolojik alanlarda bulunan en daha önceki Mısır firavunu Tanzanya’daki Laetoli’dedir. H. ichneumon viraneleri, Klasies Nehri, Nelson Körfezi ve Elandsfontein gibi birkaç Güney Afrika Orta Taş Devri sitelerinde de bulunmuştur. Afrika’da, H. ichneumon Holosen sitelerinde ve erken Neolitik sitesinde tespit edilmiştir. Öteki firavun fareleri, özellikle Hint gri firavunu, H. edwardsi, Hindistan’daki Kalkolitik bölgelerden MÖ 2600-1500 öğrenilmektedir. Harrappan Lothal’da ufak bir H. edwardsii, MÖ 2300-1750 ortamı Moğollar heykellerde görülmüştür ve hem Hint hem de Mısır kültürlerinde muhakkak yaradanlar ile ilişkilendirilmiştir. Bu görünümlerin hiçbiri kesinlikle evcil hayvanları temsil etmemektedir.

Evcilleştirilmiş Firavun Faresi

Gerçeğinde firavun fareleri sözcüğün bütün anlamıyla evcilleştirilmemiş gibi görünmektedir. Beslenmeye lüzum dinlememektedirler, kediler gibi avcıdırlar ve kendi yemeklerini yiyebilmektedirler. Kediler gibi kaba kuzenleriyle çiftleşebilmektedirler ve firavun fareleri kaba tabiata geri dönmektedirler. Firavun farelerinde zamanla fiziksel bir farklılık olmamıştır, bu da işte bazı evcilleştirme sürecini düşündürmektedir. Bu fareler kediler gibi, erken yaşta tutulduklarında evcil hayvanlar olabilmektedirler ve aynı zamanda kediler gibi, haşaratları asgaride yakalamada iyidirler. Firavun fareleri ve insanlar arasındaki ilişki, Yeni Mısır Kraliyeti’nda MÖ 1539-1075 evcilleştirmeye doğru en azından bir adım atmış gibi görünmektedir. Mısır firavunlarının Yeni Kraliyet mumyaları Bubastis’in 20. hanedan bölgesinde ve Roma yarıyılı Dendereh ve Abydos’ta bulunmuştur. Onun içinde Natural History ilk asırda yazılmış, Pliny yaşlı Mısır’da görüldüğü bir firavun faresi bildirilmiştir. Mısır firavununu, muhtemelen Emevi hanedanlığı yarıyılında MS 661-750 güneybatı İber yarımadasına getiren İslam uygarlığının genişlemesiyle ortaya çıkmıştır. Arkeolojik ispatlar, MS sekizinci asırdan evvel Avrupa’da Pliyosen’den daha yakın zamanda hiçbir firavun faresinin bulunmadığını göstermektedir.

Avrupa’da Mısır Firavunosunun Erken Misalleri

Firavun Faresi Hakkında Bilinmesi GerekenlerPortekiz‘in Nerja Mağarası’nda neredeyse yetersizsiz bir H. ichneumon bulunmuştur. Nerja’nın İslami yarıyıl işgali de dâhil olmak üzere binlerce senelik işi vardır. Kafatası 1959’da Las Fantasmas odasından çıkarılmış ve bu odadaki kültürel birikintiler Kalkolitik Çağ’a kadar uzansa da, AMS radyokarbon tarihleri, hayvanın mağaraya 6. ve 8. asırlar arasında 885 + -40 RCYBP girdiğini göstermektedir. Eskiki bir bulgu, orta Portekiz’deki Muge Mezolitik yarıyıl kabuk ortalarından elde edilen dört kemiktir ve bunlar kafatası, pelvis ve iki bütün sağ ulnadır. Muge’nin kendisi tehlikesiz bir biçimde 8000 AD 7600 cal BP arasına tarihlendirilse de firavun faresi kemiklerinin kendisi MS 780-970 kalibrasyona direnmektedir ve bu da onun can verdiği yerdeki erken birikintilere çok fazla gömüldüğünü göstermektedir. Bu bulguların her ikisi de, Mısır firavunlarının MS 6-8. Asır İslam uygarlığının genişlemesi sırasında güneybatı İberya’ya, muhtemelen MS 756-929’da Cordoba Emirliği’ne getirildiği imasını desteklemektedir.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ