Site Rengi

BilgiliUsta.com | Aradığınız Her Bilginin Adresi.

F-35 Lightning ve Dikey Kalkış Yapan Uçak Sistemleri

  • 04 Nisan 2021
  • F-35 Lightning ve Dikey Kalkış Yapan Uçak Sistemleri için yorumlar kapalı
  • 79 kez görüntülendi.

Savaş uçakları büyüyen teknoloji ile daha öncekinden hayal edemediğimiz ve usumuza dahi gelmeyen bir çok şeyi artık yapabilmekte ve bununla beraber daha önceki modelleri hurdaya çevirmektedir.

F-35 Lightning ve Dikey Kalkış Yapan Uçak SistemleriSavaş uçakları büyüyen teknoloji ile daha öncekinden hayal edemediğimiz ve usumuza dahi gelmeyen bir çok şeyi artık yapabilmekte ve bununla beraber daha önceki modelleri hurdaya çevirmektedir.

Uçak sözcüğü mevzuda geçince ilk akla gelen bir pisttir, bir hava alanıdır ya da en azında uçağın düz sürat kazanabileceği bir ölçü muntazam sert bir yüzeydir. Bunun haricinde uçaklar kalkamaz ve inemezler. Rastgele bir sebeple pisti çepere görmüş bir hava alını orada bulunan tüm uçakları kurşunsuz bir silah gibi ehemmiyetsiz kılar.

F-35 Lightning ve Dikey Kalkış Yapan Uçak Sistemleri

Peki ya hava alanına gereksinim dinlemeden, istenilen araziye, gemiye, pespayedeki çatılara dahi dikey bir biçimde inebilen, kalkabilen uçaklar olsaydı? Evet artık bunlar günümüzde var. Reelinde Amerika Birleşik Devletleri donanma gemilerinde bazı uçaklara bu sistemi daha evvel yerleştirmişti ve gemiden dikey iniş ve kalkış yapabiliyordu. Kalkıştı sık olarak kullanılan bu sistem pilotaj yanılgıları olabilme tehlikelerine karşılık ve tükettiği, ihtiyaç dinlediği enerji nedenleri ile inişlerde kullanılmıyordu. Uçağı kaldırmaya yerden fan taşıtı ile hakimiyetli hava tazyiki ile kaldıran bu sistemler çok süratli ısındığı için uçağın radarlar tarafından çok basit av olabileceği olasılığı suratından 4 fanlı dikey uçuş yapabilen bu uçaklar pek yakalanmamıştır.

F-35 Lightning ve Dikey Kalkış Yapan Uçak SistemleriYeni geliştirilen f35 lightning savaş uçağı bu sistemi tekerrür yaşama geçirmesi ile şan kazanmış ve dikkatleri üstüne sürüklemeyi muvaffak olmuştu. Projede 4 fan yerine uçakta bulunan ana lülenin direnerek yataydan düşey konuma geçerek, yalnızca ekstra bir fan ile aynı düşey iniş kalkış özelliğini yapabilmektedir. Bu sistemdeki fan uçağın bütün ortasında kalarak ısının dışarı ana lüleden tek parça halinde çıkması sağlanmış, fakat çok ufak radar ve yazılım yanılgıları ile hala stoklar deki yerini alamamıştır.

Uçaklarda bir hava emiş sistemi ardından bu havayı jet yakıtı ile tazyikli hale getiren kanallar ve bu havayı hakimiyetli bir biçimde lüleler den çıkışını sağlayan motor bulunmaktadır. Uçak itiş eforunu %40’ı ana lüleden, %48’i fan’dan ve %12’sini kanatların egzoslarından sağlamaktadır. Dikey iniş kalkışta emilen bu hava dar egzoslardan yere üfürerek tamamen hava taşıtı ile uçağı yerden maksimum 15 metre kadar yükseltebilmektedir. Tıpkı helikopterler gibi yüzeye hava tazyiki oluşturur. Fanda ki pervane çapı az olduğu için helikopterlerde ki gibi kuyruk denge sistemine gereksinim dinlememektedir. Kokpit artta bir fan, ana motorun dayanağı ile arka kısım ve ortada oluşturulan ve kanatların arasından çıkan denge itme ile piste gereksinim dinlenmeden kalkışı bitirmektedir.

F-35 Lightning ve Dikey Kalkış Yapan Uçak SistemleriBu uçaklar ayrıca bu sistemleri sayesinde istediği gibi bölgeye alçalıp kara kuvvetlerine desteklediyip kısa vakitte tekerrür kalkıp bölebilmektedir. Hamleden kaçış manevraları sırasında bu sistemler kullanılıp gelen atağın da fiyasko ile sonuçlanması sağlanılabileceği düşünülmektedir.

Bu uçak JP-5 veya JP-8 yakıtı kullanmaktadır. Motor eforu ise 178 kN itki üretebilen PW F135 turbofan sistemi ile çalışmaktadır.

Amerika Birleşik Devletleri tüm oluşan huysuzluklara ve maliyet çoğalışına aldırmadan ortakları arasında Türkiye’ninde bulunduğu 9 ortaklı bu projeyi yaşama geçirmekte kararlı olduğu görünmektedir.

Yazar: Sinan UZA

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ