Site Rengi

BilgiliUsta.com | Aradığınız Her Bilginin Adresi.

Etnomüzikolojinin Tanımı, Tarihi ve Usulleri

  • 07 Nisan 2021
  • Etnomüzikolojinin Tanımı, Tarihi ve Usulleri için yorumlar kapalı
  • 84 kez görüntülendi.

Etnomüzikolojinin her ne kadar değişik tanımları bulunsa da kısaca, müzik kültürünün derinlemesine araştırılması denilebilir. Kimileri bunu insanların neden ve nasıl müzik yaptığının araştırılması olarak tanımlarken kimileri ise müziğin antropolojisi olarak belirlemektedirler. Bu yazıda etnomüzikolojinin ne olduğu, ilgilendiği alanları, tarihi ve kavramları hakkında bilgiler bulunmaktadır. Etnomüzikolojinin Araştırma Sualleri Etnomüzikologlar, dünya çapında çok muhtelif mevzuları ve müzikal […]

Etnomüzikolojinin her ne kadar değişik tanımları bulunsa da kısaca, müzik kültürünün derinlemesine araştırılması denilebilir. Kimileri bunu insanların neden ve nasıl müzik yaptığının araştırılması olarak tanımlarken kimileri ise müziğin antropolojisi olarak belirlemektedirler. Bu yazıda etnomüzikolojinin ne olduğu, ilgilendiği alanları, tarihi ve kavramları hakkında bilgiler bulunmaktadır.

Etnomüzikolojinin Araştırma Sualleri

Etnomüzikologlar, dünya çapında çok muhtelif mevzuları ve müzikal uygulamaları araştırmaktadır. Bazen Batı Avrupa banal müziğini araştıran müzikoloji biliminin aksine Batı dışı müzikler veya dünya müziği çalışması olarak belirlenir. Bununla beraber, alan, mevzularından çok araştırma usulleriyle başka bir deyişle, muhakkak bir kültür içindeki etnografi veya kapsamlı saha çalışması belirlenir. Bu sebeple, etnomüzikologlar folklorik müzikten kitle aracılı popüler müziğe, elit sınıflarla ilişkili müzik uygulamalarına kadar her şeyi araştırabilirler.
Etnomüzikologların sorduğu yaygın araştırma sualleri şunlardır:
• Müzik, içinde yaratıldığından daha geniş alandaki kültürü nasıl yansıtıyor?
• Müzik, sosyal, siyasi, dini veya bir milleti veya bir grup insanı temsil etmek için değişik emeller için nasıl kullanılır?
• Muhakkak bir cemiyette müzisyenler hangi rolleri oynar?
• Müzik performansı ırk, sınıf, cinsiyet ve cinsellik gibi muhtelif kimlik dingilleriyle nasıl kesişiyor veya bunları nasıl temsil ediyor?

Etnomüzikolojinin Tarihi

Etnomüzikoloji alan olkarak, şu anda adlandırıldığı biçimiyle 1950’lerde ortaya çıkmıştır, ancak etnomüzikoloji, 19. asır sonlarına doğru karşılaştırmalı müzikoloji ile alana çıkmıştır. 19. asır Avrupa’sının milliyetçiliğe odaklanmasına bağlı olarak, karşılaştırmalı müzikoloji, dünyanın muhtelif bölgelerinin değişik müzikal özelliklerini belgeleme projesi olarak ortaya çıkmıştır. Müzikoloji alanı, tarihsel müzikoloji ve karşılaştırmalı müzikolojiyi iki ayrı dal olarak düşünen Avusturyalı bilim adamı Guido Adler tarafından 1885 senesinde kurulmuştur ve tarihsel müzikoloji yalnızca Avrupa banal müziğine odaklanmıştır.
Erken yarıyıl karşılaştırmalı bir müzikolog olan Carl Stumpf, 1886’da Britanya Kolombiyası’nda yerli bir grup hakkında ilk müzik etnografilerinden birini yayınlamıştır. Karşılaştırmalı müzikologlar öncelikle müzikal uygulamaların orijinlerini ve evrimini belgelemekle ilgilenmişlerdir. Sık sık sosyal Darwinist fikirleri özümsemişler ve Batılı olmayan cemiyetlerde müziğin, müzikal karışıklığın doruk noktası olarak gördükleri Batı Avrupa’daki müzikten daha kolay olduğunu zannetmişlerdir. Karşılaştırmalı müzikologlar, müziğin bir yerden değişiğine dağılma şekliyle de ilgilenmişlerdir.20. asrın başlarındaki folklorcular, misalin Cecil Sharp İngiliz millet türkülerini toplayan ve Frances Densmore muhtelif Kızılderili gruplarının şarkılarını toplayan -aynı zamanda etnomüzikolojinin ataları olarak görülmektedir.
Karşılaştırmalı müzikolojinin bir öteki ehemmiyetli mevzusu da çalgıların ve müzik sistemlerinin sınıflandırılmasıydı. 1914’te Alman bilim adamları Curt Sachs ve Erich von Hornbostel, bugün hala kullanılmakta olan müzik aletlerini sınıflandırmak için bir sistem geliştirmişlerdir. Sistem, çalgıları titreşen malzemelerine göre dört gruba ayırır: aerofonlar flütte olduğu gibi havadan kaynaklanan titreşimler, akorofonlar bir gitarda olduğu gibi titreşen teller, membranofonlar davullarda olduğu gibi titreşen hayvan teni ve idiofonlar bir çıngırak gibi çalgının kendisinin neden olduğu titreşimler.Etnomüzikolojinin Tanımı, Tarihi ve Yöntemleri
1950’de Hollandalı müzikolog Jaap Kunst, iki disiplini birleştiren etnomüzikoloji terimini buluş etmiştir,bunlar müzikoloji müzik çalışması ve ırk bilimidir değişik kültürlerin karşılaştırmalı çalışması. Bu yeni ada direnerek, müzikolog Charles Seeger, antropolog Alan Merriam ve ötekileri, 1955’te Etnomüzikoloji Topluluğu’nu ve 1958’de Etnomüzikoloji mecmuasını kurmuştur. Etnomüzikoloji alanındaki ilk yüksek lisans programları 1960’larda Urbana’daki Illinois Üniversitesi UCLA’da kurulmuştur. Champaign ve Indiana Üniversitesi
Ad farklılığı, bu alandaki başka bir başkalaşıma işaret etti: etnomüzikoloji, müzikal pratiklerin orijinlerini, evrimini ve karşılaştırmasını araştırmaktan uzaklaştı ve müziği din, dil ve yemek gibi bir hayli insan faaliyetinden biri olarak düşünmeye doğru ilerlemiştir. Kısacası, alan daha antropolojik hale gelmiştir. Alan Merriam’ın 1964 tarihli The Anthropology of Music isimli kitabı, bu başkalaşımı yansıtan esas bir metindir. Müzik artık tamamen bir kayıttan veya yazılı müzik notasyonundan elde edilebilecek bir çalışma nesnesi olarak değil, daha çok cemiyetin etkilediği dinç bir süreç olarak düşünülüyordu. Pek çok karşılaştırmalı müzikolog analiz ettikleri müziği çalmazken veya sahada çok zaman geçirirken, 20. asrın sonlarında uzun süren saha çalışmaları etnomüzikologlar için bir lüzumluluk haline gelmiştir.
20. asrın sonlarında, Batı ile temas sebebiyle kirlenmemiş olduğu düşünülen ananesel Batılı olmayan müziği araştırmaktan da bir adım uzaklaşılmıştır. Cava gamelan, Hindustani banal müziği ve Batı Afrika davulunun daha iyi incelenmiş ananelerinin yanı gizeme, kitlesel aracılıklı popüler ve modern müzik yapma şekilleri olan rap, salsa, rock, Afro-pop ehemmiyetli çalışma mevzuları haline gelmiştir. Etnomüzikologlar ayrıca odaklarını globalleşme, göç, teknoloji-medya ve sosyal çatışma gibi müzik üretimi ile kesişen daha aktüel mevzulara çevirmişlerdir. Etnomüzikoloji, kolejlerde ve üniversitelerde büyük ilerlemeler kaydolmuştur; düzinelerce lisansüstü program ve bir hayli büyük üniversitede fakülte üzerinde etnomüzikologlar bulunmaktadır.

Etnomüzikoloji ile Alakalı Esas Kuramlar ve Kavramlar

Etnomüzikoloji, müziğin daha geniş bir kültüre veya bir grup insana anlamlı bir bakış açısı sağlayabileceği fikrini alır. Öteki bir esas kavram, kültürel izafilik ve hiçbir kültür/müziğin doğası gereği öbüründen daha kıymetli veya daha iyi olmadığı görüşüdür. Etnomüzikologlar müzikal pratiklere iyi veya makûs gibi bedel yargıları vermekten sakınırlar.
Teorik olarak, alan antropolojiden en derinden etkilenmiştir. Misalin, antropolog Clifford Geertz’in, okuyucuyu tahlilcinin tecrübesine kaptıran ve kültürel olgunun bağlamını tutmaya çalışan saha çalışması hakkında detaylı bir yazma usulü olan kalın tanım kavramı çok tesirli olmuştur. 1980’lerin ve 90’ların sonlarında, antropolojinin “kendiliğindene dönüşlü” dönüşü – etnografların alandaki varlıklarının saha çalışmalarını nasıl etkilediği üzerine düşünme ve araştırma katılımcılarını gözlemlerken ve onlarla etkileşimde bulunurken bütün objektifliği sürdürmenin ihtimalsiz olduğunu kabul etmeleri için baskı ayrıca etnomüzikologlar arasında da yaygınlaşmıştır. Etnomüzikologlar ayrıca dilbilim, sosyoloji, kültürel coğrafya ve post-yapısalcı kuram, özellikle Michel Foucault’nun çalışması dahil olmak üzere bir dizi öteki sosyal bilim disiplinlerinden kuramları kullanmaktadırlar.

Etnomüzikoloji Usulleri

Etnomüzikolojinin Tanımı, Tarihi ve YöntemleriEtnografya, etnomüzikolojiyi tarihsel müzikolojiden en çok ayıran ve büyük miktarda arşiv araştırması yapmayı metinleri tahlil gerektiren usuldür. Etnografya, öteki suallerin yanı gizeme daha geniş kültürlerindeki rollerini, nasıl müzik yaptıklarını ve müziğe ne anlam yüklediklerini kavramak için insanlarla, başka bir deyişle müzisyenlerle araştırma yapmayı kapsar. Etnomüzikolojik araştırma, tahlilcinin kendisini hakkında yazdığı kültüre dalmasını gerektirir. Görüşme ve katılımcı gözlemi, etnografik araştırmayla ilişkili başlıca usullerdir ve etnomüzikologların saha çalışması yürütürken dahil oldukları en yaygın faaliyetlerdir. Çoğu etnomüzikolog, çalıştıkları müzikle çalmayı, şarkı söylemeyi veya dans etmeyi de bilir. Bu usul, bir müzik pratiği hakkında uzmanlık vebilgi edinme biçimi olarak kabul edilir. 1960 senesinde UCLA’da şanlı programı kuran bir etnomüzikolog olan Mantle Hood, bu iki müzikaliteyi hem Avrupa banal müziğini hem de Batı dışı bir müziği çalabilme kabiliyeti olarak adlandırmıştır.
Etnomüzikologlar ayrıca alan anekdotları yazarak, ses ve video kayıtları yaparak müzik üretimini muhtelif biçimlerde belgelerler. Son olarak, müzikal analiz ve transkripsiyon vardır. Müzikal analiz, müzik seslerinin detaylı bir tanımını gerektirir ve hem etnomüzikologlar hem de tarihi müzikologlar tarafından kullanılan bir usuldür. Transkripsiyon, müzikal seslerin yazılı notasyona dönüştürülmesidir. Etnomüzikologlar genellikle transkripsiyonlar üretir ve argümanlarını daha iyi açıklamak için bunları yayınlarına dahil ederler.

Etnomüzikoloji ile Alakalı Etik Hususlar

Etnomüzikologların araştırmaları sırasında dikkate aldıkları ve çoğu kendilerine ait olmayan müzik uygulamalarının temsiliyle alakalı bir dizi etik mesele vardır. Etnomüzikologlar, yayınlarında ve ulusa sarih sunumlarında kendilerini temsil edecek kaynaklara veya ulaşıma sahip olmayan bir grup insanın müziğini temsil etmek ve yaymakla misyonludur. Doğru temsiller üretme mesullüğü vardır, ancak etnomüzikologlar, abonesi olmadıkları bir grup için asla konuşamayacaklarının da farkında olmalıdırlar.
Çoğunlukla Batılı etnomüzikologlar ve bu alandaki Batılı olmayan ihbarcılar veya araştırma katılımcıları arasında da sıklıkla bir efor değişikliği vardır. Bu denksizlik genellikle ekonomiktir ve bazen etnomüzikologlar, bilgi verenlerin tahlilciye sağladığı bilgi için gayri fotoğrafı bir alışveriş olarak araştırma katılımcılarına para veya armağanlar verir. Son olarak, genellikle ananesel veya folklorik müzikle alakalı düşüncesi mülkiyet haklarıyla alakalı sualler vardır. Pek çok kültürde, müziğin fertsel mülkiyeti kavramı yoktur. Ortaklaşa olarak sahiplenir, bu sebeple etnomüzikologlar bu ananeleri kaydolduklarında çetrefilli gidişatlar ortaya çıkabilir. Kaydın emelinin ne olacağı mevzusunda çok sarih laflı olmalı ve müzisyenlerden izin istemelidirler. Kaydı ticari emelle kullanma kaderi varsa, müzisyenlere kredi vermek ve tazminat ödemek için bir tertip etme yapılmalıdır.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ