Site Rengi

BilgiliUsta.com | Aradığınız Her Bilginin Adresi.

Erkler Ayrılığı Nedir?

  • 23 Nisan 2021
  • Erkler Ayrılığı Nedir? için yorumlar kapalı
  • 153 kez görüntülendi.

Kuvvetler ayrılığı, çok yeni bir kavram gibi gözükse de hakikatinde tarihi çok daha önceki yarıyıllara dek uzanır. Öyle ki, bu uzanma Antik Yunan’a kadar ulaşır. Yunanlar aşinayı üzere bir haylilerince demokrasinin hem anası hem de babası olarak kabul edilir. Demokrasinin Yunan orijinli bir müessese olduğu günümüzde öğrenilen ve de herkesçe kabul edilmiş bir hakikattir. Hakikatinde Yunan ulusu […]

Erkler Ayrılığı Nedir?Kuvvetler ayrılığı,

çok yeni bir kavram gibi gözükse de hakikatinde tarihi çok daha önceki yarıyıllara dek uzanır. Öyle ki, bu uzanma Antik Yunan’a kadar ulaşır. Yunanlar aşinayı üzere bir haylilerince demokrasinin hem anası hem de babası olarak kabul edilir. Demokrasinin Yunan orijinli bir müessese olduğu günümüzde öğrenilen ve de herkesçe kabul edilmiş bir hakikattir. Hakikatinde Yunan ulusu demokrasiyi yaşamlarına sokarak refah içinde yaşamayı kastetmiş ve de bu bahtta çok kez canlarını bile vermişlerdir. Nihayetinde bunu muvaffak olan Yunan ulusu, günümüz demokrasi kavrayışının da esasını oluşturmuştur. Demokrasi denildiği süre, insanın usuna bir hayli esas ilke kazanç. Usumuza gelen ilkeler ne kadar beden bulur bu ciddi anlamda 21. asırda da münakaşa mevzusudur.

Demokrasi için bırakılmaz olan ilk evvel güçlerin ya da başka bir ifade ile eforların birbirleri ile legal olarak ayrışmasıdır. Bu demokrasi için olmazsa olmaz bir kavramdır. Aksi halde demokrasiden bahsedilemez. Peki, eforlar dediğimiz ya da ilk ifademiz gibi güçler ne demektir? Kuvvet demek, bir devletin kumpaslı bir mekanizmaya sahip oluşu nedeniyle bünyesinde bulundurduğu müesseseleri içerir. Bu müesseseler arasında bir ilişki vardır, ancak bu ilişki legal çerçeve ile tertip edilmiş ve de anayasal olarak güvence altına alınmıştır.

Kuvvet dediğimiz süre, usumuza kanunuma, yürütme ve de yargı gelmelidir. Bu esas üç uzuv arasında en ehemmiyetli olanı kuşkusuz kanunumadır. Kanunuma, eforunu neyden alıyorsa ona göre daha eforlu ya da daha cılızdır. Buradaki en esas kural, yasamanın sahip olduğu yetkinin kaynağı açısından millete katlanıyor olmasıdır. Şayet ulus yasamaya bir yetki vermiş ise, bu gidişatta bu yetki sahibi kanunuma müesseseyi, çoğunlukla kendi içinde bir yürütme uzvu yaratır. Bu yürütme uzvu kanunuma ile etkileşim halinde olmak zorundadır. Bu etkileşim anayasal çerçevede ele alındığı hudutlar dahilinde olmalıdır.

Erkler Ayrılığı Nedir?Kanunuma ve de yürütme arasındaki güçler ayrılığı kimi zaman sert kimi zaman yumuşak olabilir. Misalin parlamenter rejimlerde güçler ya da bir başka dokunuşla erkeler arası ayrım yumuşaktır. Son derece etkileşim vardır. Bunları da teftiş altına alan bir yargı vardır ki, bu arada yumuşak bir kanunuma yürütme balansı olduğundan bütün olarak bağımsız olmalıdır ki zorunlu teftişi re’sen yapabilsin. Parlamenter rejime sahip olan ülkelerde kanunuma ve de yürütme arasında çok ciddi bir ayrım da mevzubahisi olabilir. Bu bütün olarak ülkenin tüzüğünün öngördüğü sisteme bağlıdır. Misalin başkanlık sisteminin olduğu Amerika Birleşik Devletleri’nde güçler sert ayrılığı vardır.

Kuvvetler sert ayrılığı hakikatinde bütün olarak demokrasinin eriştiği son nokta olarak da kabul edilebilir. Bu gibi rejimlerde kanunuma, yargı ve de yürütme birbirinden kesin çizgilerle ayrıdır. Hiçbir biçimde birbirlerinin yetki alanına taşamazlar. Bu anlamda Amerikan tipi sistem hakikatinde son derece demokratik bir sistem kabul edilir. Ancak bu gidişatta ülkenin yapısının eyalet sisteminde olması sistemin işleyişi bağlamında kritik bir ehemmiyete sahiptir.

Yazar:Emir Karasu

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ