Site Rengi

BilgiliUsta.com | Aradığınız Her Bilginin Adresi.

Ergenlik Yarıyılının Tabiatındaki Tehlike

  • 15 Aralık 2021
  • Ergenlik Yarıyılının Tabiatındaki Tehlike için yorumlar kapalı
  • 88 kez görüntülendi.
Ergenlik Yarıyılının Tabiatındaki Tehlike

5-24 yaş arasındaki ergenler ve genç erişkinler, cinsel olarak Birleşik Devletler ABD popülasyonunun takribî %25’ini temsil eder, ancak tüm yeni cinsel yolla berişen enfeksiyon CYBE olaylarının takribî yarısını oluşturur. Ergenler, cinsel olarak faal rastgele bir yaş grubu arasında azami Neisseria gonorrhea ve Chlamydia trachomatis insidansına sahiptir. Cinsel yolla berişen en ehemmiyetli istenmeyen ABD senede teşhis takribî 200,000 ergenlerde pelvik inflamatuar hastalıktır PID. Bu popülasyonda ayrıca ilk PID’den sonra yüksek CYBE tehlikeyi vardır, bu da onları infertilite, dış gebelik ve kronik karın sızısı gibi ilişkili faize sıhhati sekelleri tehlikesine sokar. Ergenlerin faize senelerine yeni girdiği göz önüne alındığında, CYBE ve PID eksiltme çabaları had safhaya çıkarılmalıdır.
Adolesanlarda CYBE eksiltme çabalarına gelince, çok etmenli bir yaklaşım lüzumludur. Ergenlerle sağlık profesyonelleri ile kesiştikleri yerde buluşmak bu her zaman yalnızca bir hekimin büro civarında olmaz, ergenlerle seks hakkında saklı bir biçimde konuşmak, uygun biçimde tarama yapmak ve hastaları pozitif neticelerle bilgilendirmek gerekir. Ayrıca hem hastaları rehabilitasyon etmek hem de yine bulaşmayı önlemek için muayenelere teşvik etmek ehemmiyetlidir.

Ergenlik Yarıyılının Natürel Tehlikeleri Nelerdir?

Ergenlik Döneminin Doğasındaki RiskErgenlik, bireyin kendi kimliğini belirleme arayışı olarak tecrübeleme ve keşfetme ile karakterize edilen süratli fiziksel, sosyal-duygusal ve cinsel başkalaşım yarıyılıdır. Birçoğu için, cinsel başlangıç ergenlik yarıyılında hakikatleşir. Cinsel açıdan faal ergenler ve genç erişkinler arasındaki bir dizi tutumsal, biyolojik ve kültürel etmen, bu yaş grubunda CYBE edinme tehlikesinin daha yüksek olmasına neden olur. Biyolojik olarak, genç bayanlar artan servikal ektopi genellikle servikal kanal içinde yer alan, serviksin dış yüzeyinde bulunan kolumnar hücrelere atıfta bulunan sebebiyle CYBE’lere daha duyarlıdır. Bu ektopi alanları ince, vaskülarize epitel ile kırılgandır ve bu sebeple kan damarları vajinal civarla yakın temas halindedir ve cinsel yolla berişen enfeksiyonlara karşı muhtemelen eksilen mukozal bariyerler oluşur.
Biyolojik etmenlerin ötesinde, ergenlerin korunmasız cinsel ilişkiye girme, birden fazla cinsel partnere sahip olma ve yüksek tehlikeli cinsel tavırlarla sonuçlanabilecek uyuşturucu ve içki kullanma ihtimalleri daha yüksektir. Hastalık Hakimiyet ve Tedbire Merkezlerine CDC göre, cinsel açıdan faal lise talebeleri tarafından bildirildiği üzere kondom kullanımı düşüktür. 2017 senesinde yapılan ankette ABD’li lise talebelerinin %46’sı en son seks yaptıklarında kondom kullanmamıştır. Genç bayanlar, rahim içi aygıtlar ve implantlar gibi çok tesirli ve uzun süreli doğum hakimiyet usullerini daha yüksek oranlarda kullanmaktadırlar, ancak bunlar bel soğukluğu veya klamidya gibi CYBE’lere karşı hiçbir koruma sağlamaz.
Lezbiyen, gey, biseksüel, transgender LGBT olarak belirlenen cinsel azınlık gençliği, cinsel yolla berişen enfeksiyonlar için yüksek tehlike altındaki ergen popülasyonunun bir alt kümesini temsil eder. Pek çok LGBT genci mukavemetli ve başarılı olsa da, homofobi, heteroseksizm ve ebeveyn reddinin tesirleri psikolojik kasvete ve ardından kendine hasar verici tehlikeli tavırlarda çoğalışa neden olabilir. Cinsel azınlık gençlerinin cinsel ilişkiye girme, daha genç yaşlarda cinsel ilişkiye başlama, daha fazla sayıda cinsel partnere ≥4 partner sahip olduklarını bildirme ihtimalleri daha yüksektir. Heteroseksüel veya cis-cinsiyete mukayeseyle yaşıtlarına göre bariyer kontrasepsiyon kullanma ihtimalleri daha düşüktür. Transgender gençler özellikle erkekten bayana transgender genç daha yüksek HIV ve CYBE oranlarına sahiptir ve kendiliğindene daha düşük önleyici sağlık muayenesi oranları ve genel olarak daha makûs sağlık olduğunu bildirmektedir.

Adolesanların Sağlık Hizmetlerinden Faydalanmaları

Adölesanların LGBT, heteroseksüel ve cis-cinsiyet benzer sağlık hizmetlerinden faydalanmaları karışıktır ve genel sağlık hizmetlerinden faydalanmaları düşüktür. Ergenler arasında daha yüksek CYBE oranları, cinsel sağlık ve faize sıhhati için gözetici bakım ve hizmetlere ulaşımın önündeki manileri yansıtıyor olabilir. Amerikan Pediatri Yüksekokulu AAP, senede en az bir gözetici sağlık ziyareti önermektedir. Ancak bilgiler, ergenlerin yalnızca %40-80’inin 12 ay içinde biltihapçı basamak sağlık hizmeti ziyareti bildirdiğini göstermektedir. Sigortalı ergenler üzerinde 2010 senesinde yapılan bir araştırma, üçte bkocamanın 13-17 yaşları arasında gözetici bakım ziyareti yapmadığını ve diğer %40’ının hayatlarının bu 4 senelik yarıyılında sadece bir gözetici bakım ziyareti yaptığını ortaya koymuştur. Bakıma ulaşımdaki maniler arasında sadece hastalandıklarında buluşmaya lüzum dinlediklerine inanmak, erişim yetersizliği, mektep ve muayenehane saatleri arasındaki çatışmalar, saklılıkla alakalı evhamlar, sağlık sigortasının olmaması, doğum hakimiyeti veya CYBE testi için ödeme yapamama ve CYBE hizmetlerine ulaşımı çevreleyen mühürleme yer almaktadır.
Önleyici olmayan bakım ziyaretleri ergenler arasında biraz daha sık olsa da, yoğun bir uygulama etrafı ve bir klinisyenle kısa süreli görüşmeler, tehlike alma tavırları ve ortaya çıkan problemin dışındaki evhamlar cinsel sağlık hakkında bütün konuşma fırsatı vermeyebilir. Nordin ve ekibi, yoğun uygulama civarları ve bir klinisyenle kısa süreli karşılaşmalar ne olursa olsun, tüm ergen ziyaretlerinin önleyici bakım hizmetleri sağlamak için bir fırsat olarak görüldüğü, fırsatların kaçmadığı bir paradigma önermektedir. Bir muayenehane, akut/hasta ziyaretlerini hastalar geciktiğinde iyi bakım ziyaretlerine çevirerek ergenler için gözetici sağlık ziyaretlerinin sayısını başarılı bir biçimde artırır. CYBE’lerin ergenler arasındaki orantısız yükü göz önüne alındığında, cinsellik ve cinsel tehlike etmenleri hakkında konuşmaları kapsayan önleyici ziyaretler büyük ehemmiyet taşımaktadır.Ergenlik Döneminin Doğasındaki Risk
AAP, Amerikan Tabipler Birliği ve Ergen Tıbbı Derneği, hekimlerin rutin sağlık hizmetlerinin bir parçası olarak gençlerle cinselliği konuşmayı nasihat etmektedir. Adolesanların sağlıklı ilişkiler ve tutumlar geliştirmelerine dayanakçı olmada doktorların ehemmiyetli bir rolü vardır. Bununla birlikte, ergenler sağlık hizmetleriyle kesiştiğinde, hekimler kendilerini bütün teçhizatlı hissetmeyebilir veya belirli cinsel sağlık lüzumlarını idareme mevzusunda uzmanlığa sahip olmayabilir. Literatür, biltihapçı basamak pediatristlerinin, ergenlerle cinsellik ve cinsel tehlike alma tavırları hakkında ehemmiyetli konuşmalar yapmakta meblağlı olmadıklarını göstermektedir. Adolesan hastalara sağlık teftişi ziyaretleri sağlayan AAP aboneleriyle yapılan bir ankette, çocuk hekimlerinin %58’i ergen sağlık meselelerine ilgi duymadıklarını bildirmiştir. Belki de daha kaygı verici olan, ankete katılanların <%9’unun gençlere müteveccih CYBE ve HIV testiyle alakalı AAP siyasetlerine veya CDC önerilerine çok bilindik olduğu reelidir. Ek olarak, sağlayıcıların %25’i, ebeveynlerin rızası olmadan gençlerin CYBE testiyle alakalı kendi ülke kanunlarını bilmemeleridir.
Çocuk hekimleri faize sıhhati hizmetlerinin adolesan sağlık hizmetlerinin ehemmiyetli bir parçası olduğuna inanırken, yarısından azı %46 cinsel açıdan faal tüm gençler için CYBE testini önermektedir. Ayrıca büyük çoğunluğu >%70 prezervatif reçete etmemiş veya dağıtmamış, tesirli kondom kullanımı mevzusunda balaka vermemektedir. Ergenlerin önleyici ziyaretler için birincil hekimlerini görme mevzusunda her zaman meblağlı olmadıkları göz önüne alındığında, sağlayıcıların CYBE taraması için başka fırsatlardan faydalanmaları gerekir. Mektep temelli sağlık merkezleri SBHC’ler, ergenlerin sağlık hizmetlerine erişebilecekleri bir diğer ehemmiyetli yerdir.
SBHC’ler, muayenehaneler ergenlerin zati mektepte günlerini geçirdikleri yerlerde bulunduğundan, giderekme ve erişim dahil olmak üzere bu yaş grubu için sağlık hizmetlerinin önündeki bazı yaygın manileri ortadan kaldırmaktadır. Bu merkezlerin çoğu kentsel alanlardadır ve öncelikle liselere, seçenek mekteplere veya değişik sınıf seviyelerine sahip mekteplere hizmet vermektedir. SBHC kullanan ergenlerin, bu muayenehaneleri kullanmayanlara göre daha fazla biltihapçı basamak sağlık hizmeti ziyareti ve daha az acil servis ziyareti yaptıkları gösterilmiştir. SBHC’lerin bazen mektep bölgesi siyaseti veya ülke yasayı tarafından doğum hakimiyet hapları dağıtması menedilmiş olsa da, bazıları bu hizmetleri sağlayabilir, ayrıca CYBE’leri tarayabilir ve rehabilitasyon edebilir.
Ergenler ayrıca acil servislerde ED’ler bakım ararlar. Acil servis, hastaları başka bakım kaynakları olmaksızın rehabilitasyon eden kritik bir güvenlik ağı olarak belirlenmiş ve ergenler, acil servisteki hasta popülasyonunun takribî %15’ini oluşturmaktadır. Bir çalışma, 10-17 yaşındakilerin %18’inin ve 18-24 yaşındakilerin %25’inin evvelki sene bir acil servise başvurduğunu bulmuştur ve bu hasta popülasyonu için bu mekanda bulunan CYBE oranları ehemmiyetlidir. PID, ABD Acil servislerinde CYBE için bakım arayan ergenler arasında en yaygın tanıdır ve çalışmalar ne yazık ki bu etrafta PID’nin yanlış rehabilitasyon edildiğini göstermiştir.
Acil servis, ergenlerin sağlık hizmeti alması için hazır bir yer olsa da, özellikle ergen sağlık hizmetlerinin karışık doğası göz önüne alındığında, birçok güçlük ortaya çıkarmaktadır. Goyal et ve ekibi acil servise genitoüriner şikayetlerle başvuran ergenlerde CYBE prevalansının %26 olduğunu göstermiştir. Schneider ve ekibi acil servise genitoüriner olmayan şikayetlerle başvuran ergenlerde CYBE prevalansının %10 olduğunu bulmuşlardır. Acil bakımın doğası ve kesintisizliğin olmaması göz önüne alındığında, pozitif çıkan ancak acil serviste rehabilitasyon edilmeyen hastaların takibi kaybedebileceği ve bu sebeple rehabilitasyon edilmeyeceği kaygısı vardır. Bu, antibiyotik yönetimi ve fazla rehabilitasyon ile ilişkili antibiyotiğe mukavemetli organizmaların gelişimi ile dengelenmelidir. Bu, acil servis civarında ergen CYBE eksiltme teşebbüslerinin bazı karışıklıklarını vurgulamaktadır.

Kaynakça:
pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33003676/
actforyouth.net/resources/rf/rf_confidentiality_1118.pdf
rimed.org/rimedicaljournal/2020/10/2020-10-19-perspective-chu.pdf
sciencedirect.com/science/article/pii/S1054139X17305086

Yazar: Özlem Güvenç Ağaoğlu

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ