Site Rengi

BilgiliUsta.com | Aradığınız Her Bilginin Adresi.

Edebiyat Nedir? Edebiyat Kavramı Hakkında Temel Bilgiler

  • 13 Haziran 2021
  • Edebiyat Nedir? Edebiyat Kavramı Hakkında Temel Bilgiler için yorumlar kapalı
  • 252 kez görüntülendi.
Edebiyat Nedir? Edebiyat Kavramı Hakkında Temel Bilgiler

Duygu ve düşüncelerin renkli hayallerle, kelimeler kullanarak ifade edilmesi anlamına gelen edebiyatın etimolojik bir tanımın yapmak gerekirse ahlak sözcüğünü açıklamak gerekir. Ahlak Arapça bir kelimedir. Terbiye anlamına kazanç. Terbiye bir insanın ait olduğu cemiyetin kaidelerine uyması, bu kaideler istikametinde şekillenmesi demektir. Veya terbiye dediğimiz kavramı yaşamında uygulanmasına ahlak deriz. Bu sözcüğün edebiyatla alakası terbiye bağlamındadır. […]

Edebiyat Nedir? Edebiyat Kavramı Hakkında Temel BilgilerDuygu ve düşüncelerin renkli hayallerle, kelimeler kullanarak ifade edilmesi anlamına gelen edebiyatın etimolojik bir tanımın yapmak gerekirse ahlak sözcüğünü açıklamak gerekir.
Ahlak Arapça bir kelimedir. Terbiye anlamına kazanç. Terbiye bir insanın ait olduğu cemiyetin kaidelerine uyması, bu kaideler istikametinde şekillenmesi demektir. Veya terbiye dediğimiz kavramı yaşamında uygulanmasına ahlak deriz. Bu sözcüğün edebiyatla alakası terbiye bağlamındadır. Terbiye insanın emin bir kalıba girmesi iken kelimelerin bir kalıba girmesine, derlenip bir araya gelmesine ise edebiyat denir. Edebiyat terimi bizde “Tanzimattan sonra kullanılmaya başlanmıştır. Onun evvelinde şiir ve inşa nesir terimleri kullanılırdı. Muhtelif anlamlar taşısa da, edebiyat, daha çok sadece sanat emeli güdülerek oluşturulan laflı ve yazılı eserlerin tümü anlamında kullanılır.

Edebiyat Nedir? Edebiyat Kavramı Hakkında Temel BilgilerKelimeler doğada Doğa: İnsan zihni hür olarak bulunurlar. Sanatçı yazar, şair bu sözcükleri kullanarak ortaya bir metin çıkarır. İlk evvel cemiyetsel bir anlamı olan bu kelimelerin giderek şahsi bir anlama sahip olur. Kelimeler cemiyette yaşayan herkesin mülküdür. Her birinin ortak, genel-geçer anlamları vardır. Yazar da cemiyetin abonesi, o cemiyette doğmuş, yaşamış ferttir. Cemiyet içinde yaşayan her fert ait olduğu cemiyetin kelimelerini doğduğu andan itibaren dinler, onlara temellük eder. Kelimeleri giderek tanıyan, onlarla tümceler kuran fert bu kelimelerle meramını anlatır vaziyete kazanç. Yazar da aynı şekilde cemiyetteki kelimeleri zamanla bilir. Cemiyette tanıdığı kelimeleri kullanan yazar zamanla okudukları, bildikleri yoluyla bu kelimelerin özel başka anlamlarını da bilir.

Kendi de bu kelimelere yeni anlamlar yükler. Onları başkalaştırır, hakikat anlamlarından soyutlar. Başka Bir Deyişle dil giderek yazarın şahsi kullanım alanına gider. Fransız Dilbilimci Ferdinand De Saussure’e göre dil yetisinin iki cephesi vardır. Cemiyetsel ve fertsel. De Saussure bu cephelere şu isimleri verir: Dil ve laf. Dil dil yetisinin cemiyetsel alandaki tezahürü iken laf dil yetisinin fertsel kullanımıdır. Doğada hür olarak bulunan kelimeler cemiyette bir anlama sahiptirler. Gösterge kavramıyla da karşıladığımız kelimeler lügat anlamlarıyla kullanılırlar cemiyette. Bu anlamlar herkes tarafından anlaşılır ve öğrenilir. Çünkü kelimeler birer paroladır. Fakat bu kelimeler yazar şair tarafından kullanıldıkları süre yeni anlamlar kazanabilirler. Kazandıkları bu yeni anlamlar kelimelerin cemiyet tarafından kullandıkları yeni anlamlar değildir. Yazarın zihnindeki anlamlardır. Başka Bir Deyişle dil yetisini yazar kendi algıları istikametinde şekillendirir. Laf dilin yazar tarafından yeni anlamlarla değiştirilmesidir. Giderek bu kelimeler şairin veya yazarın hayal dünyası içinde sözleşir. Başka Bir Deyişle imgeleşir, metoforlaşır istiare, teşbih unsuru haline kazanç. Bu anlamda laf dilin fertsel kullanımıdır.

Edebiyat Nedir? Edebiyat Kavramı Hakkında Temel BilgilerEdebiyat kavramı dilin fertsel kullanımı ile alakalıdır. Şair veya yazar doğada insan zihninde hür bulunan kelimeleri kendi duygularını, düşüncelerini ifade edebilmek üzere sanki cımbızla seçer, tümceler haline getirir ve bu tümceler metinleşir. Başka Bir Deyişle şair doğadaki kelimeleri kullanarak şiir, roman, öykü yazar. Doğada hür bulunan kelimeleri terbiye eder. Onları tümceler ve metinler haline getirerek emin kumpasa sokar, kelimeler dizgeselleşir ve sanatçının anlatısını aktarmak için vasıta olur. Yazar kelimeleri cemiyetsel anlamlarından sıyırarak kendi hayal dünyasının emrine verir.

Edebiyat Nedir? Edebiyat Kavramı Hakkında Temel BilgilerYazar eylemin şekilsel yanından ziyade içerikle alakalı kısmıyla ilgilenir. Başka Bir Deyişle yazma eylemi yazarın duygu ve düşünce dünyası ile alakalıdır. Düşünce dünyasında olan biten her şeyi yazar yapıtına aktarır. Yazılanlar şahsidir. Yazarın zihninin yapıtıdır. Yazar deneyimleri, hayata bakışıyla alakalı olarak yapıtını kaleme alır. Başka Bir Deyişle edebiyat yapılmış olur.

Yazar:Serpil Altunyay

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ