Site Rengi

BilgiliUsta.com | Aradığınız Her Bilginin Adresi.

Dopamin Zaferi Artırabilir mi?

  • 24 Nisan 2021
  • Dopamin Zaferi Artırabilir mi? için yorumlar kapalı
  • 148 kez görüntülendi.

Daha mutlu, daha uslu, daha zengin, ilişkileri daha eforlu ya da daha fazla iş yapan biri olmak… Ya da daha yaratıcı veya yaptığı işe daha iyi odaklanmak… Şahıslar bu özelliklerden en çok hangisinin kendisinde olmasını isterler? Bunlara ulaşabilmek için azıcık daha dopamine lüzum olabilir. Bu yazıda geçen bu nörotransmitterin tesirleri bireyi daha zaferli bir insan […]

Daha mutlu, daha uslu, daha zengin, ilişkileri daha eforlu ya da daha fazla iş yapan biri olmak… Ya da daha yaratıcı veya yaptığı işe daha iyi odaklanmak… Şahıslar bu özelliklerden en çok hangisinin kendisinde olmasını isterler? Bunlara ulaşabilmek için azıcık daha dopamine lüzum olabilir. Bu yazıda geçen bu nörotransmitterin tesirleri bireyi daha zaferli bir insan haline nasıl getirir, bunlarla alakalı bilgiler bulunmaktadır.

Tutumsal Tesirler

Daha Sosyal ve Dışa dönük Yapabilir: Dopamin ve yolakları dışadönüklük ile ilişkilidir. Bunalımı olan 16 erkek hasta üzerinde yapılan bir çalışmada yüksek dopamin seviyeleri dışa dönük bir karakter ile ilişkilendirilmiştir. Aksine, bir beyin bölgesinde striatum düşük dopamin D2/D3 reseptör mevcudiyeti, 14 sıhhatli insan gönüllü üzerinde yapılan bir başka çalışmada şahsi ufalama, uzaklaşma ve sosyal korku ile ilişkilendirilmiştir. İlave olarak, dopamin etkinliğinde çoğalışa neden olan gen varyantları olan insanlar daha dışa dönüktür.
130 bireyle yapılan bir çalışmada, DRD4 reseptörünü kodlayan genin % 40 daha yüksek bir ekspresyonu ve dolayısıyla daha yüksek dopamin etkinliği ile ilişkili olan SNP’si olanlar daha yüksek dışadönüklük seviyelerine sahiptir. Spesifik olarak, COMT A/A genotipinin taşıyıcılarında DRD4 geninin bu SNP’sinde C alelinin varlığı, T den daha yüksek dışadönüklük ve hipomani seviyeleri ile ilişkili bulunmuştur
Allel A, bu SNP olarak DRD2 geni D2 reseptörlerinde üçte bir eksilme ile ilişkilendirilmiştir. 24 birey üzerinde yapılan bir çalışmada taşıyıcıların dışadönüklük skorları anlamlı derecede yüksektir. Bu insanlar daha yüksek dopamin etkinliğine bu reseptörün seviyelerini eksilterek ve daha yüksek zevkli yanıtlara çoğalan mükâfat hipotez yanılgısı yoluyla sahip olabilirler.
Motivasyonu Artırabilir
Dopamin Başarıyı Artırabilir mi?Dopamin motivasyon molekülü olarak da öğrenilir. Manevi motivasyondan mesuldür ve bir şeyler yapmak için motivasyonel / manevi güdü sağlamaktadır. Bir şeyler yapıyoruz zira onları mükâfatlandırıcı buluyoruz. Dopamin, mükâfat arama tavrından mesuldür, beyindeki mükâfat sinyalidir. Dopamin beyin hücrelerinin aktivasyonu iyi bir duygu / mükâfat ile sonuçlanırken, inaktivasyonu aversiyona neden olmaktadır. Hayvan çalışmalarında yüksek, orta ve düşük dopamin kaynaklı öforik, arayıcı ve aversif vaziyet konsantrasyonları sırasıyla araştırılmıştır. Dopamin araştırmayı ve yenilik arayışını çoğaldırır. Merak ve alaka, manevi motivasyonun ehemmiyetli bileşenleridir.
Değişik memeli cinslerinde, dopamin ile bulgu, yeni bilme ve bireyin etrafına alaka ile alakalı pozitif tecrübeler arasında bir ilişki vardır. Gşöhretlik etkinliklerinde sıklıkla özünde motive edilen akış vaziyetleri yaşayan şahıslar, belli beyin bölgelerinde daha fazla dopamin D2-reseptör seviyelerine sahiptir. Tersine, düşük dopamin seviyeleri insanları ve hayvanları bir şeyler için çalışma ihtimalini eksiltir. Dopamin blokajı, mükâfat almak için mücadeleleri ciddi biçimde bozabilir.

Sosyal Hakimliği Artırabilir: Primatlarda ve farelerde dopamin D2 reseptörünün bloke edilmesi , yüksek sosyal sınıf primatlarda sosyal baskınlığı eksiltmiştir. Bir çalışmada, hakimlik kazanan ancak astlarda değişmeyen maymunlarda sosyal barınma sonrasında D2 reseptörleri takribî % 20 çoğalmıştır. D2 reseptörleri etraf tarafından ancak yalnızca sosyal bir yapı oluşturulmadan evvel değiştirilebilir. 14 insan gönüllüsü üzerine yapılan bir çalışmada, bir sosyal hiyerarşi oluşturulmadan evvel D2/D3 reseptörlerinin rakamı aralarında değişiklik göstermemiştir, ancak sosyal yapı kurulduktan sonra baskın hale gelenler daha yüksek D2/D3 reseptör etkinliği geliştirmiştir. Bununla beraber, bir çalışma, daha evvel tabi olan bazı maymunların baskın hale geldiği ve kimilerinin baskın hale geldiği sosyal hiyerarşinin yine tertip edilmesinin, daha evvel tabi olan ancak daha evvel bağımlı olmayanlarda baskın maymunlarda yalnızca D 2/3 reseptör etkinliğini çoğaldırdığını bulunmuştur.
Sosyoekonomik Gidişatı Artırabilir: Sosyoekonomik statü temel olarak eğitim puanı ve iş cinsi başka bir deyişle idareyiciler, profesyoneller, büyük şirket sahipleri karşısında ufak emek ile tanımlanmaktadır. 42 sıhhatli insan üzerinde yapılan bir araştırma, sosyoekonomik gidişatı daha yüksek olanların iki beyin bölgesinde kaudat ve putamen daha fazla D2/D3 reseptörüne sahip olduğunu buldu. Ancak, 38 kokain bağımlısında vaziyet böyle değildi . Çalışma aynı zamanda daha yüksek D2/D3 reseptör mevcudiyetini daha yüksek bir eğitim seviyesine erişmesi ile ilişkilendirmiştir.
İdrak Edilen Sosyal Yardımı Artırabilir: Yukarıyada tartışılan çalışmada, aileden, dostlardan ve öteki ehemmiyetli şahıslardan gelen yardımı değerlendiren bir ölçekle test edildiği gibi, idrak edilen sosyal yardım ve D2/D3 reseptör etkinliği dopamin bağlanması ile eş bir korelasyon görülmüştür.
Yenilik Aramayı Artırabilir: Dopamin, yeni yerlere seyahat faktörün insan eşdeğeri olan hayvanlarda bulgu tutumunu teşvik etmektedir. Yüksek yenilik arayışı genellikle subkortikal bölgede daha düşük D2 reseptör mevcudiyeti, hücre dışındaki daha yüksek dopamin seviyeleri ve uyuşturucu bağımlılığına karşı çoğalan hassasiyet ile ilişkilendirilmiştir. Daha yüksek dopamin dolaylı olarak MAO seviyeleri ile ölçülür daha yüksek sansasyon arayışı ile ilişkilidir. Serotonin, 76 bebek üzerinde yapılan bir çalışmada görüldüğü gibi, duyu/yenilik arayışını eksilterek dopaminin tesirlerine karşı koymaktadır. 130 erişkin üzerinde yapılan bir araştırma, genetik olarak daha fazla dopamin COMT A/A genotipinin taşıyıcıları olan bayanların da daha fazla yenilik arayışına sahip olduğunu buldu. A/A hastalarının A/G ve G/G için 11,9’luk bir yenilik arayışı puanı 8,7 çıkmıştır.
İlaç Bağımlılığını Eksiltebilir: Bazı çalışmalar, uyuşturucu ve içki bağımlılığı olan bireylerinDopamin Başarıyı Artırabilir mi? beyin bölgesinde striatum daha düşük bir D2/D3 reseptör etkinliği gözlemlemiştir. Hakimiyetlerle karşılaştırıldığında, kokain makûsa kullanan şahıslar 80 birey üzerinde yapılan bir çalışmada kaudat, putamen ve ventral striatumda daha düşük D2/D3 reseptörleri olduğunu göstermiştir. Maymunlarda ve kemirgenlerde, düşük D2/D3 reseptör etkinliği yüksek kokain kendiliğindene uygulamayı öngörmüştür. Esrarengiz bir biçimde, daha fazla D2 reseptörü olan egemen maymunlar, alt hayvanlara mukayeseyle kendinden ehemmiyetli miktarda daha az kokain uyguladı. Bu sebeple, yüksek D2 reseptör seviyelerinin, baskın maymunları, hayvanlar ve insanlardaki bilgilerle meblağlı olan kokainin destek edici tesirlerinden “gözettiği” anlaşılmaktadır.

Öğrenişsel Tesirler

Belleği ve Bilmeyi Artırabilir: Beyindeki dopamin etkinliği hafıza ve bilmede büyük rol oynar ve çoklu hayvan çalışmalarına göre uzun süreli hafıza depolanması ve alınması için lüzumludur. Dopamin ehemmiyetli vakalara işaret eder ve motivasyonel ehemmiyeti olanları anımsamaya destekçi olur, böylece hatıraların gelecekteki tavırlar için uygun ve ulaşılabilir olmasını sağlar. 32 yaşlı insan üzerinde yapılan muayenehane bir çalışmada, dopamin lideri levodopa verilmesi uzun süreli epizodik hafızayı çoğaldırmıştır. Dopamin ayrıca çalışma hafızasında ehemmiyetli bir rol oynar, bu da kendi eylemlerimize kılavuzluk etmek için kısa süreli hafızadan bilgi kullanma kapasitesidir. Beyin hücrelerinde yapılan çalışmalar, dopaminin bu tip hafızada yer alanların etkinliğini çoğaldırdığını bulmuştur.
Serotonin ayrıca hafıza yaradılışı sırasında dopamin ile de çalışır. Serotonin reseptörlerinin aktivasyonu, çoklu hayvan çalışmalarında görüldüğü gibi, beynin biliş ve hafıza yaradılışında başka bir deyişle prefrontal korteks ve hipokampus yer alan kısımlarında dopamin salınımını artırabilir. Sıçanlarda yapılan bir araştırma, dopamin salınımının bir ferdin belli uyaranlarla motive olmasına ve tavırlarını buna göre değiştirmesine neden olabileceğini buldu. Bu sebeple, mükâfat odaklı bilme sırasında ehemmiyetli bir rol oynamaktadır.
Dikkat ve Odağı Artırabilir: Frontal loblardaki dopamin disfonksiyonu, sıçanlarda ve primatlarda yapılan muhtelif çalışmalarda görüldüğü gibi, dikkatin eksilmesine ve hatta DEHB gibi dikkat noksanlığı bozukluklarına neden olabilir. Orta dereceli dopamin çoğalışları hafifçe pozitif tesiri artırarak 18 lisans talebesi üzerinde yapılan ufak bir çalışmada misyonlar arasında dikkatlice tesirli olma kapasitesini geliştirmiştir. 200’den fazla insan üzerinde yapılan bir görüntüleme çalışmasında, beyinde daha yüksek dopamin seviyesine sahip olanlar dopamin akısını tanımlayan bir enzimde bir polimorfizm sebebiyle, devam eden vazifelerle alakalı uyaranlara daha aktif bir biçimde dikkat toplamıştır.
Yaratıcılığı Artırabilir: 100 sıhhatli insan üzerinde yapılan bir araştırma, yaratıcılığın Dopamin Başarıyı Artırabilir mi?dopamine özellikle frontal ve striatal dopaminerjik yollar arasındaki etkileşime katlandığını göstermiştir. Bununla beraber, yaratıcılık karışıktır ve değişik görünümler değişik dopaminerjik sistemlerden etkilenebilir. Dopamin ilk olarak yaratıcılıkla ilişkilendirildi ve Parkinson hastası 27 birey üzerinde yapılan bir muayenehane çalışma, dopamin çoğaldırıcı ilaçlarla rehabilitasyon edildiğinde gelişmiş sözel ve görsel yaratıcılık geliştirdiklerini bulmuştur. Dopamin, yaratıcılığın ve yaratıcı düşüncenin ana bileşenlerinden ikisi olan öğrenişsel elastiklik ve yeni tecrübelere sarihlik ile alakalıdır.
Yukarıyada bahsedilen 100 sıhhatli insan üzerinde yapılan çalışmada, yaratıcılık beynin dopamin açısından zengin bölgelerinde gri madde içeriği ile ilişkili bulunmuştur. Yaratıcılığın muhtelif doğrultuları COMT, DRD2 ve DRD4 genlerindeki SNP’lerle ilişkilendirilmiştir. Bir SNP DRD2, rs1800497 varyant T, beyinde eksiltilmiş dopamin reseptörleri ile ilişkilidir. Bu alel 92 sıhhatli Kafkasyalı üzerinde yapılan bir çalışmada daha yüksek sözel yaratıcılıkla iletişimlidir.
DRD4’teki bir polimorfizm yaratıcılıkla karışık bir ilişkiye sahiptir. DRD4-7R, 185 sıhhatli insan üzerinde yapılan bir çalışmada bozulmuş elastiklik düşük yaratıcılıkla irtibatlı ile değil, aynı zamanda daha yüksek yenilik arayışı yüksek elastiklik ve yaratıcılıkla irtibatlı ile ilişkilendirilmiştir. 32 sıhhatli insan üzerinde yapılan muayenehane bir çalışmada, dopaminin biyokimyasal lideri olan besin desteği L-tirosin tarafından, yakınsak- “derin” ancak değişik- “beyin kasırgası” düşünme misyonlarında yaratıcılık teşvik edilmiştir.. Bu, bu amino asit açısından zengin bir perhiz yiyerek veya destekler alarak yaratıcılığımızı geliştirme ihtimalini düşündürmektedir.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ