Site Rengi

BilgiliUsta.com | Aradığınız Her Bilginin Adresi.

Disfaji Yutma Güçlüğü Nedir?

  • 26 Temmuz 2021
  • Disfaji Yutma Güçlüğü Nedir? için yorumlar kapalı
  • 165 kez görüntülendi.
Disfaji Yutma Güçlüğü Nedir?

Disfaji yutma güçlüğü, istatistiklere göre senelik olarak her 25 erişkinden bir şahsı etkilemektedir. Ancak çok az birey bu vaziyeti yaşamaya devam eder ve tıbbi destek istemektedir. Birey yemeğini yerken neredeyse boğulma duygusuyla beraber yaşıyorsa muhtemelen yutma güçlüğü yaşıyordur. Bu, yeterince çiğnemeden büyük ölçüde ekmek veya başka bir gıda yutarken ve yuttuğunda oldukça yaygın bir gidişattır […]

Disfaji yutma güçlüğü, istatistiklere göre senelik olarak her 25 erişkinden bir şahsı etkilemektedir. Ancak çok az birey bu vaziyeti yaşamaya devam eder ve tıbbi destek istemektedir. Birey yemeğini yerken neredeyse boğulma duygusuyla beraber yaşıyorsa muhtemelen yutma güçlüğü yaşıyordur. Bu, yeterince çiğnemeden büyük ölçüde ekmek veya başka bir gıda yutarken ve yuttuğunda oldukça yaygın bir gidişattır Neredeyse herkes arada bir bu gidişatla karşı karşıya kalmaktadır, ancak bu vaziyet disfaji fertler için azıcık daha değişiktir. Zira neredeyse her gün yutma güçlüğü ile savaşmak zorunda kalırlar. Ve daha makûssu çoğu zaman, disfaji, ciddi altta uyuyan bir tıbbi sualin işaretidir. Bu sebeple, bu vaziyet ve onu rehabilitasyon etmek için mevcut alternatiflerden haberdar olmak gerekmektedir. Disfaji ve rehabilitasyonu hakkında bilgiler altta yer almaktadır.

Disfaji Nedir?

Disfaji, yiyeceklerin yutulmasında zorluklara neden olan tıbbi bir gidişattır, başka bir deyişle yiyecekleri yutmak için her zamankinden daha fazla mücadele gösterilmektedir. Bu vaziyet asap veya adale problemlerinin bir neticeyidir ve oldukça acı verici olmaktadır. Çoğunlukla yaşlı erişkinleri ve bebekleri etkilemektedir. Ayrıca disfaji altta uyuyan tıbbi vaziyetin bir bulgusu olabilmektedir. Bu vaziyet genellikle üç genel türe dağılır ve cinsleri alttaki gibidir:
Oral disfaji: Bu tip disfaji, inme sonrası bazen yüzeye çıkabilen dil cılızlığından kaynaklanmaktadır.
Faringeal disfaji: Bu tip disfaji, boğazdaki meseleler, Parkinson hastalığı, felç veya amyotrofik lateral skleroz gibi asapları etkileyen nörolojik meselelerden kaynaklamaktadır.
Özefagus disfajisi: Bu tip disfaji, özofagusta tıkanma veya tahriş sebebiyle mesele olduğunda ortaya çıkar. Bazı gidişatlarda, bu vaziyeti rehabilitasyon etmek için cerrahi bir prosedür gerekmektedir.
Birey yutma sırasında daha fazla ağrı yaşıyorsa, odinofajiden mustarip olabilir. Ancak, bazı şahıslar aynı anda ikisine de sahip olmaktadır.

Bulgular ve Belirtiler

Disfajiye bağlı bulgu ve belirtiler bulunmaktadır ve bunlar alttaki gibidir:
• Yemek yerken boğulma
• Gıda yutmaya çalışıldığında geğirme veya öksürme
• Mide asidi boğazdan geri gelmesi
• Mide ekşimesi
• Salya
• Ses kısıklığı
• Yineleyen pnömoni
• Yenilen yemeğin boğaza ya da göğse sıkıştığını sezme
• Noksanlık veya besinleri geri getirme
• Ağızdaki tükürük ölçüsünü hakimiyet edememe
• Ağızdaki yiyeceği çiğneme veya hakimiyet etmedeki zorluk
• Ani ve açıklanamayan kilo kaybı

Nedenleri ve Tehlike Etkenleri

Disfaji Yutma Güçlüğü Nedir?Mümkün disfaji sebepleri bulunmaktadır ve bu sebeplerden kimileri alttaki gibidir:
İnme: Oksijen beceriksizliği sebebiyle beyin hücrelerinin yıkımı
Amyotrofik Lateral Skleroz: Progresif nörodejenerasyona neden olan rehabilitasyon edilemez bir vaziyet
Yaygın Spazm: Yemek borusu adalelerinin anormal bir biçimde kasılması
Özofagus Halkası: Özofagusun ufak bir kısmının daralması
Multipl Skleroz: Miyelinin asapları gözeten bağışıklık sistemi tarafından yıkımı
Parkinson Hastalığı: Motor hünerlerini bozabilecek dejeneratif nörolojik hastalık
• Işınım gibi tıbbi rehabilitasyonlar
Skleroderma: Cilt ve bağ dokularının sertleşmesine ve bunalmasına neden olan bir grup otoimmün hastalık
• Yemek borusu kanseri
Skleroderma: Ağız kuruluğu
Birkaç etken de disfaji büyüme tehlikesini çoğaldırma potansiyeline sahiptir. Bu etkenler alttaki gibidir:
• Nörolojik tıbbi vaziyetler
• Yaş, erişkinlerin yaşı ilerlediği için aşınma ve eskime sebebiyle gençlerden daha fazla tehlike altındadır. Ayrıca bazı bebekler de tehlike altında olabilmektedir.
• İçki içme
• Sigara içme

Teşhisi

Birey Disfaji için tıbbi destek almaya karar verirse, vaziyeti için hekimi veya konuşma dili patoloğunun uygulayacağı bazı testlerin desteği ile teşhis edilebilmektedir. Birey vaziyeti için bir konuşma patoloğunu ziyaret ediyorsa, öncelikle yutma harekâtının hangi düzeyinin zorluk çıkardığını bulmaya çalışılmalıdır. Daha sonra yaşadığı bulgular hakkında sualler sorulabilir. Disfajiyi teşhis etmeye dayanakçı olabilecek birkaç çalışma ve testler vardır, bunlar alttaki gibidir:
Yutma çalışması: Hastaya, içlerinden hangisinin yutmada zorlandığını görmek için değişik kıvamda yiyecekler yutturulur.
Baryum yutma testi: Hastadan baryum kapsayan bir akışkanı içmesi istenir. Alınan baryum X-ışınlarında ortaya çıkar, hekim yemek borusu ve adale etkinliğini ayrıntılı olarak tahlil edebilmek için bu testi uygular.
Endoskopi: Yemek borusuna bakmak için bir kamera kullanılır. Ayrıca hekim kanserden şüpheleniyorsa biyopsi yapılabilir.
Manometri: Bu, özofagus adalelerinin çalışması sırasında alana gelen tazyik farklılıklarını ölçmek için yapılan bir çalışmadır.
Disfaji için mevcut rehabilitasyon prosedürlerine geçmeden evvel, çoğunun disfaji ve odinofaji arasındaki karmaşıklığı öğrenmelidir. Bu şartlardan birine neredeyse her zaman öbürü eşlik eder ve ikisi arasındaki ana farklardan kimileri tartışılmaktadır. Bu değişikliklerden kimileri alttaki gibidir:
Disfaji:
• Disfaji de katı ve akışkan yiyecekleri yutarken bir tıkanma veya boğaza yapışma hissi verir
• Genellikle altta uyuyan nörolojik bir bozukluktan kaynaklanmaktadır
• Disfaji büyüme tehlikeyi yaşla beraber çoğalmaktadır
• Otoimmün hastalıkların sık görülen semptomlarından biridir.
Oodinofaji:
• Besini yutma güçlüğünden ziyade yutkunmaya çalışırken disfaji vaziyetindeki gibi acıya neden olmaktadır
• Genellikle mukozanın imha olması veya tahriş olması sebebiyle oluşmaktadır
• Adale hastalıkları bu vaziyeti geliştirme tehlikesini artırmaktadır
• İmmünsüpresif şahıslar, odinofaji büyüme tehlikeyi daha yüksektir.

Rehabilitasyon Usulleri

Disfaji Yutma Güçlüğü Nedir?Disfaji rehabilitasyonu vaziyetin sebebine ve cinsine bağlı olarak değişmektedir. Oral disfaji veya orofarengeal disfaji yüksek disfaji genellikle altta uyuyan nörolojik bir problem sebebiyle büyür ve rehabilitasyonu zorlu bir harekât haline gelmektedir. Orofarengeal disfajinin rehabilitasyonunda dayanakçı olabilecek natürel yollar vardır. Bu natürel yollardan kimileri alttaki gibidir:
Yutma Terapisi: Konuşma terapisti hastanın adalelerin işleyişini iyileştirmek için bazı oral motor ve solunum egzersizleriyle beraber yutmanın yeni yollarını bilmesine dayanakçı olur.
Tüp Besleme: Zatürre, dehidratasyon veya eksik beslenme tehlikeyi olan hastaların nazal tüp nazogastrik tüp ile beslenmesi gerekebilir. PEG perkütan endoskopik gastrostomi tüpleri bazen ufak bir kesikle mideye cerrahi olarak implante edilebilir.
Ayrıca Özofagus disfajisini rehabilitasyon etmek için cerrahi müdahale gerekmektedir. Düşük disfajinin rehabilitasyon alternatifleri bulunmaktadır ve bu rehabilitasyon alternatifleri alttaki gibidir:
Genişleme: Özofagusa ufak balon yerleştirilir ve ikincisinin genişletilmesi gerektiğinde şişirilir. Balon, emeline hizmet ettikten sonra kaldırılmaktadır.
• Botulinum zehirli maddeyi veya botoksu: Botulinum zehirli maddeyi, daralmayı eksiltmek için sert adaleleri paralize edebilen güçlü bir zehirli maddedir. Bu rehabilitasyon usulü, yemek borusunun adaleleri sertleştiğinde kullanılmaktadır. Aynı zamanda orofarengeal disfaji için de işe yarayabilmektedir.
Stent meskeni: Stent veya plastik tüp daralan veya tıkanmış bir özofagusa yerleştirilir.
Laparoskopik Heller Myotomi: Özofagusun alt ucundaki adaleyi kesmeyi kapsamaktadır. Zira bu, yemek borusu mideye gıda salmak için açılmadığında yapılmaktadır.
Şayet disfaji GÖRH’den kaynaklanıyorsa, oral yoldan ilaç alarak rehabilitasyon edilebilmektedir. Eozinofilik özofajit, kortikosteroidlere gereksinim dinlerken, özofagus spazmlarının iyileşmesi için adale hafifleticilere gereksinim dinlemektedir. İnme gibi altta uyuyan vaziyetler sebebiyle disfajiden mustarip olanlar için, akupunktur profesyonelce yapıldığında dayanakçı olabilecek uygun bir rehabilitasyon alternatifidir. Yutma güçlüğünü rehabilitasyon etmek, aynı zamanda yutmayı basitleştirmek için perhizde birkaç ehemmiyetli farklılık yapmayı da kapsamaktadır.

Disfaji İçin Perhiz

Disfajinin ciddiyetine bağlı olarak hekimler, üç seviyeli disfaji perhizinin rastgele birini önermektedir. Bu üç seviyeli perhiz alttaki gibidir.
Seviye 1: Bu, orta ila şiddetli disfajisi olanlar için birinci seviyedir. Bu perhiz yumuşak ve sıvı gıdalrı kapsamaktadır. 1. seviye perhizinde yer alan yiyecekler alttaki gibidir:
• Sade ekmek
• Muhallebi
• Yoğurt
• Puding
• Meyve püresi
• Sufle
• Çorba
• Sebze püreleri
• Saflaştırılmış et
• Patates püresi
Seviye 2: Bu, yumuşak, nemli ve yarı katı besinleri kapsar ve hafif ila orta dereceli disfajisi olanlara müteveccihtir. 2. seviye perhizinde yer alan yiyecekler alttaki gibidir:
• Yumuşak ekmek ve krep
• Nemli köfte
• Pişmiş yulaf ezmesi
• Nemli hububatlar
• Nemli kekler ve kurabiyeler
• Haşlanmış veya pişmiş sebzeler
Seviye 3: Bu, hafif disfajisi olanlar için ileri bir seviyedir. Bu gıdalar öteki iki seviyedeki gıdalara mukayeseyle daha fazla çiğneme gerektirmektedir. 3. seviye perhizinde yer alan yiyecekler alttaki gibidir:
• Yumurta
• İnce dilimlenmiş balık ve et
• Pirinç
• Erişte
• Çorba
• Çiğneme dışı şekerlemeler
• Soya peyniri
• Süzme peynir
Birey sağlık uzmanına danıştıktan sonra, disfaji perhizinin üç seviyesinden hangisinin en uygun olduğuna karar verebilir. Etkilenen fertler bazı besinlerden de sakınmalıdır. Sakınılması gereken gıdalar alttaki gibidir:
• Kuru ekmek
• Kraker
• Kuru hububatlar
• Kuru meyve veya kuruyemiş kapsayan kurabiye veya kekler
• Meyve veya sebzeleri kesmek
• Kuru et
• Patates cipsi
• Mısır
• Patlamış mısır
• Hindistan cevizi
• Fındık
• Tohumlar
• Nuga ve çiğneme şekeri gibi yapışık gıdalar
Disfajik olan fertlerin, vaziyetlerinin makûslaşmasını önlemek için ek ipuçlarını takip etmesi gerekmektedir. Bu temkine ipuçları alttaki gibidir:
• içki içmekten sakınmak
• Sigarayı vazgeçmek
• Sağlık hizmeti sağlayıcısı tarafından öngörülen egzersizleri takip etmek
• Disfaji sebeplerinden biri olan inme gibi sağlık karmaşıklıklarını önlemek için kumpaslı olarak egzersiz yapmak
• Sağlıklı bir kiloyu gözetmek
• Birey GERD gibi gidişatlardan mustarip ise daha ufak öğünler yemek
• Büyüyen aklalaziyi önlemek için, birey kendisini uzun zaman soğuk sıcaklıklara maruz vazgeçmekten sakınmak gibi.
Yutma zorluğu yutma güçlüğü ve yutma sırasında ağrı odinofaji özofagus kanserinin ilk bulgularından biridir. Öteki semptomlar hazımsızlık, kusma ve kilo kaybını kapsamaktadır. Bu sebeple, yutma birey için güç bir iş haline geliyorsa, bu semptomu ciddiye almalıdır ve olası olan en kısa zamanda tıbbi destek almalıdır. Temel olarak yutmanın üç evresi vardır ve bu düzeyler alttaki gibidir:
• Yumuşatma safha: Bu safhada, çiğneme ve besinlerin tükürük ile karıştırılması yer alır. Bu yutmayı basitleştirmek için gıdaya bolus yumuşak bir meblağlılık vermektedir.
• Faringeal safha: Bu safhada, gıda ve akışkanın hava yoluna girmesini önlemek için ses kıvrımları kapalı kalmasıdır.
• Yemek borusu evresi: Bu, yutmanın son safhasıdır. Bu safhada, gıda borusu yemek borusuna doğru hareket eder ve bu da mideye doğru itmektedir.
Disfaji zaman zaman gelip gidebilen ve her zaman ciddiyetinde farklılık gösteren bir gidişattır. Çoğu zaman, altta uyuyan bir gidişattan kaynaklanır ve bu vaziyetin rehabilitasyonu disfajiyi de basitleştirmektedir. Birey kumpaslı olarak disfaji yaşıyorsa ve buna açıklanamayan kilo kaybı veya kusma gibi öteki bulgular eşlik ediyorsa, şipşak bir hekime danışmak en iyisidir.
Yutma güçlüğünü önlemek, bir hayli hastalık için bir rehabilitasyondan daha iyidir. Ancak, disfaji ile gayret edenler için çok geç değildir. Zamanında rehabilitasyon ve sıkı bir perhiz uygulamak bireyin çok daha süratli iyileşmesine dayanakçı olmaktadır. Ayrıca, birey hekimi iyileşme sürecinde karşılaştığı her ufak farklılık hakkında bilgilendirmeyi unutmamalıdır. Bunun sebebi, çoğu zaman disfajinin, acil rehabilitasyon gerektirebilecek altta uyuyan bir sağlık karmaşıklığının bulgusu olduğudur.

Yazar: Özlem Güvenç Ağaoğlu

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ