Site Rengi

BilgiliUsta.com | Aradığınız Her Bilginin Adresi.

Çölün İçindeki Çöl: Tenere

  • 27 Eylül 2021
  • Çölün İçindeki Çöl: Tenere için yorumlar kapalı
  • 19 kez görüntülendi.
Çölün İçindeki Çöl: Tenere

Hayattan yoksun olduğu için ‘Çölün içindeki çöl’ olarak adlandırılan alan, Sahra’nın denize en uzak bölgesinde yer alır.

5063_tenereHayattan yoksun olduğu için ‘Çölün içindeki çöl’ olarak adlandırılan alan, Sahra’nın denize en uzak bölgesinde yer alır. Her tarafı kara ile abluka etilmiş Nijerya‘nın Tenere Çölü’nde, dünyanın azami 244 metre kumulu da dâhil olmak üzere, kum dalgaları ufka doğru çekilir ve ebediye dek sürecekmiş gibi daha büyük kumullara yol açmaya devam ederler.

Ama tıpkı Sahra’nın tamamı gibi, Tenere de sadece kumdan ibaret değildir. California büyüklüğü kadar bir alanda, çöl yelleriyle kavrulmuş, çakıl taşlarıyla kaplı platolar ve bir gezginin, cin, dev ya da iblislere benzettiği olağanüstü kayalar yer alır. Tenere’nin doğu hududunda yer alan Bilma vaha köyü, tuz ticareti yapmak için 560 kilometre’lik çölü geçerek Agadez’in pazar merkezine gelen Tuareg, deve kervanlarının başlangıç noktasıdır. Bilma daha sonra ismini, Bilma’nın Grand Ergin’e Nijerya’dan Çad’a, kuzeydoğu doğrultusunda uzanan 1200km’lik tuzlaya vermişti. Erg’in güney yarısı 160 kilometre uzunluğunda ve 1 kilometre genişliğindeki kocaman, paralel kum tepelerinden oluşur. Dargın ve yakıcı çöllerdeki iki kum tepeciği arasında bulunan çukurlara, kasis denir ve kasisler kervancılar için natürel rotalar olarak kullanılır.

Bu saldırgan etrafta gezinen göçebe Tuaregler, suratlarındaki mavi renkten dolayı “‘Mavi Adamlar” olarak öğrenilir. Öteki Müslümanların tersine Tuaregler, suratlarını örter; bu muhtemelen deve üzerinde geçen günler süresince, Sahra çölünün şiddetli yeli ve kavurucu sıcağından korunmak emeliyle ortaya çıkmış bir ananedir. Kafalarını ve suratlarını sarmalayan kumaşın mavi rengi derilerine sürtünür, takma isimleri buradan kazanç.

Toprağın Tuzu5063_tenere3

Tuareg ulusunun tuz kaynağı, özellikle kazılan çukurlar suyla dolduğunda, natürel yolla oluşan tuz, birikintilerinin çözüldüğü Bilma etrafında yer almaktadır. Tuz kristalleri su yüzeyinde katılaşır; kevgirden geçirilir ve herbiri 18 kilogram gelen konik tahta kalıplarda şekil alır. Tuaregler çölün aşılacağı bir gezi için, kaya sertliğindeki konileri develerin sırtına yükler. Her deveye 6 blok koni yüklenir. Arkası arda dizilmiş deve kervanları, kabaran Tenere Çölünü geçmek üzere sabit bir tempoda yola koyulur, günde 14-18 saat durmaksızın ilerler. Az rakamdaki yol işaretlerinden biri, 1973 senesinde sırlı bir biçimde yok edilene dek gezginlerin günler süresince görebilecekleri tek ağaç olan ve ‘Tenere Ağacı olarak öğrenilen akasyadır. Akasya ağacı gezginleri, yolculuğun bir sonraki ayağı için zengin bir su kaynağı olan seyrek kuyulardan birine götürürdü.

5063_tenere2Ticaret ağının merkezi ve Air Dağlarının büyük Pazar yeri Agadeze varmak, 15 gün süren çetin bir yolculuktan sonra reelleşirdi. Fakat mavi kirli tacirleriyle konvoyları tarihe karışma yolunda zira şimdiki Tuaregler giderek çöl yolculuğunu birkaç saate indiren dört çekerli vasıtaları seçim ediyor. Kavrulan çölün tersine, Tenere’nin kuzey batı hududunu çizen Air Dağları çoraklıktan tamıyla uzaktır. Bagzane tepesi etrafında çiftçilerin, dağ eteğindeki taraçalarda hurma, zseytin ve öteki ekinleri yetiştirebilmelerine imkân veren baharlar yaşanır.

Yükseklikleri 1900 metreye erişen dağlar, ceylan, devekuşu, babun, antilop ve öteki daha büyük cinslerin yer aldığı yabani hayat bakımından zengindir. Air bölgesinin ilk durgunları, kimileri 5000 sene evvele ait olabilecek kaya fotoğrafları ve oymalar yaparak kendilerine ait ilk izleri vazgeçtiler. Fil, gergedan ve zürafa fotoğrafları Sahranın, kervanların karşısına bir zamanlar yakıcı çöl kumları yerine yemyeşil bir rota çıkardığını gösteriyor.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ