Site Rengi

BilgiliUsta.com | Aradığınız Her Bilginin Adresi.

Çinko Noksanlığı: Sebepleri, Kaynakları ve Yardımları

  • 17 Nisan 2021
  • Çinko Noksanlığı: Sebepleri, Kaynakları ve Yardımları için yorumlar kapalı
  • 90 kez görüntülendi.

Çinko noksanlığı şahıslar arasında yaygın görülen bir gidişattır. Şiddetli olduğu vaziyetlerde gelişmenin gecikmesine, iştah kaybına ve potansiyel olarak ciddi neticelere yol açmaktadır. Neyse ki, günlük çinko lüzumlarını yiyecekler ve desteklerle karşılamak basittir. Bu yazıda çinko noksanlığı, kaynaklar, yan tesirler, dozaj ve daha aşırısı hakkında bilgiler yer almaktadır. Gıda Kaynakları Bakliyat ve hububatlar takribî % 30, […]

Çinko noksanlığı şahıslar arasında yaygın görülen bir gidişattır. Şiddetli olduğu vaziyetlerde gelişmenin gecikmesine, iştah kaybına ve potansiyel olarak ciddi neticelere yol açmaktadır. Neyse ki, günlük çinko lüzumlarını yiyecekler ve desteklerle karşılamak basittir. Bu yazıda çinko noksanlığı, kaynaklar, yan tesirler, dozaj ve daha aşırısı hakkında bilgiler yer almaktadır.

Gıda Kaynakları

Bakliyat ve hububatlar takribî % 30, et takribî % 50 ve süt mahsulleri takribî % 20 perhiz çinko sağlamaktadır. Çinko bakımından zengin yiyecekler bulunmaktadır ve bunlar alttaki gibidir:
• Kırmızı et
• Kümes hayvanları
• Deniz mahsulleri istiridye, yengeç, ıstakoz
• Yumurtalar
• Fasulyeler
• Fındık
• Kepekli hububatlar
• Dayanak edilmiş hububatlar
• Süt Mahsulleri
Ayrıca bütün hububatlı ekmekler, hububatlar ve baklagiller çinko emilimini eksilten fitatlar kapsamasına karşın, yeniden de iyi çinko kaynaklarıdır.

Yardımlar

Çinko Eksikliği: Nedenleri, Kaynakları ve TakviyeleriSitrat, sülfat, glukonat, orotat, oksit, pikolinat ve asetat dâhil olmak üzere dayanak olarak bir dizi değişik çinko formu mevcuttur. Elementel çinko yüzdesi forma göre değişmektedir. Genel olarak, sitrat ve asetat gibi organik çinko tuzları, çinko okside mukayeseyle daha iyi emilime sahiptir. Çinko noksanlığı bazı hastalıklarla ilişkidir ve bunlar alttaki gibidir:
• İspatlanmış çinko noksanlığı ve çinko kaybetme şartları
• Akrodermatit enteropati ve Wilson hastalığı
• Büyümekte olan ülkelerde çocuklarda akut ishal
• Zatürre ve sıtma

Günlük Çinko Lüzumu ve Dozaj

Milli Yüksekokullar Tıp Enstitüsü Gıda ve Beslenme Heyeti’na FNB göre çinko için Önerilen Perhiz Desteği RDA alttaki gibidir:
Yaş Erkek Kadın Hamile Emzirme
0-6 Ay 2 mg 2 mg
7-12 Ay 3 mg 3 mg
1-3 Yaş 3 mg 3 mg
4-8 Yaş 5 mg 5 mg
9-13 Yaş 8 mg 8 mg
14-18 Yaşarası 11 mg 9 mg 12 mg 13 mg
+19 Yaş 11 mg 8 mg 11 mg 12 mg
Optimal çinko dozu bireye göre değişmektedir. Genel bir kaide olarak, günde 15 mg önleyici bir doz olarak kabul edilirken, bir noksanlığı düzenlemek için 30 mg’a kadar daha yüksek dozlar gerekmektedir. Erişkinler için hemen hemen tüm fertler için negatif sıhhat tesirleri tehlikeyi oluşturmayacak azami günlük yiyecek alım seviyesi olan tolere Edilebilir Üst Alım Seviyesi UL 40 mg/gündür.

Çinko Noksanlığı

Çinko Eksikliği: Nedenleri, Kaynakları ve TakviyeleriŞahısların takribî % 10’unun çinko RDA’nın yarısından daha az bir perhiz alım bulunmaktadır ve ayrıca üçüncü dünya ülkelerindeki şahısların % 50’sinden aşırısında çinko beceriksizdir. Dünya çapında vefatların % 1,4’ü çocukluk çağında ciddi çinko noksanlığı ile ilişkilidir. Çinko noksanlığı, gecikmiş sihrime, iştahsızlık, üşengeçlik, bağışıklık işlev bozukluğu ve enfeksiyona yatkınlıkla karakterizedir. Daha şiddetli hadiselerde çinko noksanlığı erkeklerde saç dökülmesi, ishal, bozulmuş tat belirginliği, kilo kaybı, gecikmiş cinsel olgunlaşma, iktidarsızlık, testosteron noksanlığı hipogonadizm, göz ve cilt lezyonlarına neden olmaktadır. Çinko noksanlığı tehlikeyi taşıyan gruplar bulunmaktadır ve bunlar alttaki gibidir:
• Sindirim bozuklukları olan şahıslar
• Vejetaryenler
• Hamile ve emziren bayanlar
• İçkiler
• Orak hücre hastalığı olan şahıslar

Nedenler

1 Noksan alım
Çinko noksanlığı, perhizden noksan çinko alımından kaynaklanmaktadır. Vejetaryenler, et yemedikleri için yüksek bir çinko noksanlığı tehlikesine sahiptirler ve et çinko bakımından yüksektir ve çinko emilimini artırmaktadır. Perhizleri genellikle baklagiller ve kepekli hububatlar açısından zengindir, ancak bu yiyecekler çinkoyu bağlayan ve emilimini yasaklayan fitatlar kapsamaktadır. Büyümekte olan ülkelerde noksan beslenme sebebiyle noksan çinko alımı alana gelmektedir.
2 Noksan emilim
Sindirim sisteminin muhtelif hastalıklar noksan çinko emilimine neden olmaktadır ve bunlar alttaki gibidir:
• Akrodermatit enteropati
• Ladin
• Kistik fibroz
• İnflamatuar bağırsak hastalıkları Crohn hastalığı
• Kısa bağırsak belirtiyi
Bağırsakta düşük demir emiliminin bir başka sebebi, çinko emilimini yasaklayan yüksek ölçüde gıda maddesi alımıdır ve bunlar alttaki gibidir:
• Fitatlar bütün hububatlar, baklagiller
• Yüksek lif alımı
3 Çoğalan kayıp
Çinko Eksikliği: Nedenleri, Kaynakları ve TakviyeleriBazı sebeplerden dolayı çoğalan çinko kaybı alana gelmektedir ve bunlar alttaki gibidir:
• Uzun süreli ishal
• Böbrek hastalıkları
• Karaciğer sirozu
• Alkolizm
• Uzun süreli kanama bağırsak asalakları ve ağır adet kanaması
• IL-1’i artıran kronik inflamatuar hastalıklar
• Orak hücre hastalığı ve talasemi gibi hemolitik kansızlıklar
• Fazla terleme ve egzersiz
• Tip I ve tip II diyabetliler

Çinko Fazla Yükü

Çinko fazla yüklenmesi enderdir, ancak çinkoya fazla doz veya toksik fazla maruz kalma sebebiyle ortaya çıkmaktadır. Galvanizli kaplardan salınan çinko ile kontamine besin veya meşrubatların tüketimi de çinko toksisitesine yol açmaktadır. Yüksek çinko alımının 200 mg/günden fazla çinko alımı akut yan tesirleri kramplar, bulantı, kusma, ishal, iştahsızlık ve baş sızılarını kapsamaktadır. Çinko titremesi veya metal dumanı ateşi olarak da öğrenilen çinko sarsıntıları, çinko oksit kapsayan taze endüstriyel dumanların yoğun solunmasından kaynaklanmaktadır. Ateş, titreme, öksürük, göğüs sızısı ve karın rahatsızlığı olarak ortaya çıkmaktadır. 50-300 mg/gün dozlarında uzun süreli dayanak çinko alımı, bakır ve demir yetersizliğine, bağışıklık işlevinin eksilmesine ve asap sistemi için toksisiteye yol açmaktadır. Aynı zamanda düşük yoğunluklu lipoprotein LDL kolesterolünde bir çoğalışa ve yüksek yoğunluklu lipoprotein HDL kolesterolünde, kalp işlevinde başkalaşıma ve bozulmuş pankreatik enzimlerde eksilmeye neden olmaktadır. 100 mg/gün çinkonun üzerindeki dozlarla uzun süreli dayanak, çinkonun immünsüpresif tesirine bağlı olarak prostat kanseri izafi tehlikesini takribî 3 kat çoğaldırmaktadır.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ