Site Rengi

BilgiliUsta.com | Aradığınız Her Bilginin Adresi.

Böcek Korkularının Ortak Güzergahları ve Rehabilitasyon Usulleri

  • 31 Mart 2021
  • Böcek Korkularının Ortak Güzergahları ve Rehabilitasyon Usulleri için yorumlar kapalı
  • 106 kez görüntülendi.

Böcek korkusu olarak da adlandırılan Entomofobi, böceklerden fazla veya akıldışı bir biçimde korkmaktır. Bu korku, etkinlik, görünüm ve hatta çok rakamda böcekle ilişkili iğrenme veya tiksinme neticeyi ortaya çıkar. Korkulan bir böceğe verilen tepki; hafif bir rahatsızlıktan ehemmiyetli bir rahatsızlığa kadar değişebilir. Yaygın Böcek Korkuları • Karınca fobisi Myrmecophobia • Suikast Böceği fobisi Skathariphobia • […]

Böcek korkusu olarak da adlandırılan Entomofobi, böceklerden fazla veya akıldışı bir biçimde korkmaktır. Bu korku, etkinlik, görünüm ve hatta çok rakamda böcekle ilişkili iğrenme veya tiksinme neticeyi ortaya çıkar. Korkulan bir böceğe verilen tepki; hafif bir rahatsızlıktan ehemmiyetli bir rahatsızlığa kadar değişebilir.

Yaygın Böcek Korkuları

• Karınca fobisi Myrmecophobia
• Suikast Böceği fobisi Skathariphobia
• Arı fobisi Apifobi
• Kırkayak fobisi Scolopendrphobia
• Hamamböceği fobisi Katsaridaphobia
• Kriket fobisi Ortopatofobi
• Sinek fobisi Muscaphobia
• Güve fobisi Mottephobia
• Sivrisinek fobisi Anofelafobi
• Eşek arısı fobisi Spheksophobia

Bir Hayli entomofobi hastaları, dış mekanlarda veya böceklerle temas etme ihtimalinin olduğu gidişatlardan sakınmaya çalışır. Bu bozukluk, mektep, iş ve ilişkiler de dahil olmak üzere hayatın muhtelif istikametlerini tesirler. Böcek fobisi olan bir şahıs, irrasyonel davrandığının farkındadır, ancak tepkilerini hakimiyet edememektedir.

İnsanlar Neden Tehlikelerden Korkar?

Pek çok insanın, böceklerden korkmak için iyi bir sebebi vardır. Aşinayı gibi bazı böcekler insan bedeninde yaşar ve beslenirler. Sivrisinekler, pire ve keneler dahil olmak üzere bazı böcekler hastalıkları insanlara bulaştırabilir. Böcekler beslendikçe, Lyme hastalığı, Q humması, Rocky Mountain benekli ateşi, sıtma ve Afrika uykusu hastalığı gibi ciddi hastalıklara neden olabilecek parazitik protozoaları, bakterileri veya öteki patojenleri aktarabilirler. Böceklerin hastalıklarla olan ilişkisi; kendimizi bu böcek ısırmalarından gözetmek ve güvende yakalamak için bir tepki yaratır.

İnsanların böcekleri hoşlanmamasının bir başka sebebi de görünüşlerinden kaynaklanmaktadır. Böcek anatomisi insanlar için tamamen yabancıdır ve yabancılık huzursuzluk yaratır. Özellikle bazı böceklerin ise, insanlardan daha fazla uzantısı, göz veya değişik beden kısımları vardır. Ayrıca böceklerin hareket şeklide, bazı insanlara ürpertici bir his ya da bir şeylerin üzerinde dolaşma hissi verebilir. Böceklerden korkmanın nedenleri içinde, böceklerin insanların etrafı hakimiyet altında yakalama güdüsüne ters düşmelerini de gösterebiliriz. Zira bu mahlukatlar; insanların şahsi hayat alanlarını istila ederler ve hatta şahsi hijyenlerine risk teşkil ederler. Bu gidişatta, güvenlik ve paklik kavrayışında huzursuzluk yaratırlar.
Böcekler ayrıca iğrenme veya tiksinti duygularını da uyandırabilirler. Bizi hasta eden sebepleri yalanlama doğrultusundaki natürel meylimiz, içgüdüsel ve kültürel olarak da değişir.

Böcek Korkusu Sebepleri Nelerdir?

Böcek korkusunun kesin bir sebebi olmamakla beraber, insanlar negatif bir karşılaşma sebebiyle fazla bir fobi duygusu geliştirebilirler. Arı tarafından sokulan ya da ateş karınca tarafından ısırılan bir şahıs, acı veren bu tecrübeden sonra bir böceğin varlığına fazla tepki gösterebilir.
Böcek fobisi, çevresindekilerin tavırlarından da bilinmiş bir yanıt olabilir. Mesela; böcek korkusu olan ebeveyn ya da beğendiğinin verdiği tepkiye tanık olmuş bir çocuk aynı biçimde tepki verme meylindedir. Beyin travması gibi, kafalarına aldıkları şiddetli bir darbe neticeyi büyüyen yaralanmalarda bu cins korkular büyümesi daha muhtemeldir. Ayrıca bunalım ve madde bağımlılığı meseleleri olan bireylerde böcek ya da öteki korkuların büyüme ihtimali yüksektir.

Bir korku, birinin, çok az risk bulunabileceği ya da hiç bulunmadığı reeline karşın, bir bireyin ussuzca tepki vermesine ve korktukları şeyden sakınmasına neden olan bir endişe bozukluğudur. Stres, odaklanmış dikkat edilmesi gereken vaziyetlere yanıt vermemizi sağlayan bereketli bir tepkidir. Stres, havlayan köpek gibi potansiyel risklere karşı bedenin geliştirdiği canlandırıcı natürel bir tepkidir. Bu gidişatları yaşarken, asap sistemimiz adrenalin salınımı için sinyaller yollar. Bu hormon vücutlarımızı savaşmaya veya kaçmaya hazırlar. Adrenalin; kalp atışını süratlendirir ve kan tazyiki çoğaldırır. Akciğerlerdeki broş adalelerini genişletir, oksijen girişini artırır ve kana oksijen yardımı yapılmasını sağlar.
Adrenalin, duyumlarımızı da yükseltir ve bizi bir gidişatın ayrıntılarını daha fazla fark etmemizi sağlar. Beynin bir bölgesi olan Amigdala, duygusal tepkimeyi idarer. Böcek ve öteki korkuları olanlar, korktukları belli bir şart ya da nesneyle karşı karşıya kaldıklarında, bu yükseliş halini deneyim ederler. Bu bozukluk, bireyin fiziksel ve psikolojik etkinliklerini, bireyin güvende olduğu vaziyetlerde dahi fobi nesnesine karşı mübalağalı bir tepki gösterdiği belirtilir.

Böcek Korkusu Bulguları

Böcek Fobilerinin Ortak Yönleri ve Tedavi YöntemleriBöcek korkusu olan fertler; farklı derecelerde endişe yaşayabilirler. Kimileri hafif tepki gösterirken, kimileri böcekle karşılaşma fobisi sebebiyle dışarı çıkamayabilirler. Kimileri şiddetli bir panik duygusu ya da panik saldırı olarak adlandırılan sıkılma duygusunu yaşayabilirler.
Böceğe bağlı anksiyete bulguları şunlardır:
• Mide bulantısı
• Kalp çarpıntısı
• Göğüs sızısı
• Baş sızısı
• Baş dönmesi
• Fazla terleme
• Solunum Eforluğu
• Anlaşma
• Adale Eforsuzluğu
• Soluk darlığı

Böcek korkusunun fazla olması vaziyetinde ise, şahıs resimdeki ya da çizimdeki bir böceğe bakamaz, gördüğü zaman kaçmak için bir teşebbüste bulunur. Bu stil fertler hayatlarını banal devam ettiremezler. Fobileri olanlar, tepkilerinin irrasyonel olduğunu anlar, ancak onları önleyemezler.

Böcek Korkusu Rehabilitasyonu

Böcek Fobilerinin Ortak Yönleri ve Tedavi YöntemleriBöcek korkuları yaygın olarak öğrenişsel tavır terapisi ve maruziyet rehabilitasyonu ile rehabilitasyon edilir. Bu ikili yaklaşım, böceklere dinlenen iğrenme etmeni, fobi ve evhamın yanı gizeme böceklere tutumsal tepkiyi ele almaya odaklanmaktadır. Duygusal tepkimeye destekçi olmak için uzmanlar rahatlama tekniklerini öğretir, böylece şahıs kendilerini durgunlaştırmayı bilebilir. Terapistler ayrıca, bireyin fobilerini kuvvetlendiren düşünce kalıplarını belirlemesiyle beraber yine eğitmesine destekçi olur. Şahıs bunu yaparak, korktuğu böcekler hakkında daha anlamlı düşünmeye başlayabilir. Böylece böcekler hakkında ayrıntılı bilgi kapsayan, tercihen fotoğraflı kitap ve mecmualar okuyarak böcekler hakkında bilgi edinmeye başlar. Böceklerin etraftaki pozitif rolleri bilmek, bu fertlerin böceklerin daha balanslı bir görünümünü almasına destekçi olacaktır. Bu da düşünce ve duygularımızın tutumlarımızı etkilediğinin bir kanıtıdır.
Terapistler genellikle; korkan bir insanın tutumsal tepkileriyle başa çıkmasına destekçi olmak için maruziyet terapisini kullanırlar. Bu rehabilitasyon usulü, bir böcek hakkında düşünmekle başlayıp bir böceğe dereceli olarak maruz kalmayı kapsar. Yapılan bir hadise çalışmasında, böcek korkusu olan bir çocuk, kriketlerle çoğalan temas seviyelerine maruz kalmıştır.
Bu terapide izlenecek adımlar;
• Bir kavanoz kriket tutulur.
• Ayak ucuna kriket değdirilir.
• 60 saniye süresince kriketlerle aynı odada kalması sağlanır.
• Eldiven ile bir kriket tutması sağlanır.
• 20 saniye süresince üryan elle kriketi yakalaması istenir.
• Bir kriketin üryan kolunda dolaşmasına izin verilir.
Böcek Fobilerinin Ortak Yönleri ve Tedavi YöntemleriKorktuğu bir böceğe kademeli olarak maruz kalma eylemi, insanın fobileriyle yavaş yavaş yüzleşmesine destekçi olur. Bu rehabilitasyon; insan böceklerle karşılaştığı zaman artık kaygı dinlemediği noktaya gelene kadar devam eder. Maruziyet terapisinde, bedenin bilinmiş olan korunma cevabını yine değerlendirmede tesirli olduğu bulunmuştur.
Korunma tavır mekanizmaları, bizi risklerden gözeten asap sisteminin otomatik tepkileridir. Bir şeyin riskli olduğunu düşünürsek, bedenimiz buna göre hasar görmemizi ve yaşamımızı gözetmemize destekçi olur. Böylece böcek korkusu olan bir şahıs onlardan hasar görmesini önleyecek biçimde tepki verdiğinde, beyinde korunma tavrı mekanizması kuvvetlenir. Bu tepki, hakikatçi bir hasar temennisi olmasa dahi ortaya çıkar.
Duyarsızlaşma; böcek korkusu olan bireyin böceğe değme ya da görme neticesinde korkulmaması gerektiğinin öğretilmesidir.
Zamanla, beyin mübalağalı cevabın lüzumlu olmadığını bilir. Duyarsızlaştırma usulleriyle beraber pozitif yardım kullanılması, bireyin böceklerle pozitif neticeleri ilişkilendirmesine destekçi olduğu düşünülmektedir. Misalin, 20 saniye zamanla eldeki bir böceği yakalamak için bireye mükâfat verilebilir. Bu ferdin böcekleri daha pozitif olarak görmesine destekçi olur. Uygun görülen rehabilitasyon ile, böcek fobisi olan insanlar böcek fobilerini büyük miktarda eksiltebilir veya fobilerini tamamen ortadan kaldırabilir.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ