Site Rengi

BilgiliUsta.com | Aradığınız Her Bilginin Adresi.

Bilim Felsefesi Nedir ?

  • 12 Nisan 2021
  • Bilim Felsefesi Nedir ? için yorumlar kapalı
  • 162 kez görüntülendi.

Felsefenin alt disiplini olan bilim felsefesinin mevzusu, sualleri, bilime olan yaklaşımlar bilim felsefesi olarak ele alınmaktadır. Bilimin ortaya çıkışına baktığımızda Antik Yunan’da ilk olarak felsefenin ortaya çıktığını hatta bu yarıyılda feylesofların bir çoğunun bilimle alakalı çalışmalar da yaptığı görülmektedir. Zamanla bilim ve felsefenin yollarını ayırması bilimin deney ve gözleme dayalı, daha objektif ve kesin yanıtlar […]

Bilim Felsefesi Nedir ?Felsefenin alt disiplini olan bilim felsefesinin mevzusu, sualleri, bilime olan yaklaşımlar bilim felsefesi olarak ele alınmaktadır. Bilimin ortaya çıkışına baktığımızda Antik Yunan’da ilk olarak felsefenin ortaya çıktığını hatta bu yarıyılda feylesofların bir çoğunun bilimle alakalı çalışmalar da yaptığı görülmektedir.

Zamanla bilim ve felsefenin yollarını ayırması bilimin deney ve gözleme dayalı, daha objektif ve kesin yanıtlar araması bilimin yeni bir alan haline gelmesini de imkânlı kılmıştır.
Bilim felsefesi ise, bilimsel çalışmaları, bilimin ne olduğu ve bilimsel usulün güvenirliğini, bilimin emelleri ve işlevlerini tenkit eten, akla ve anlama dayalı açıklamalar yapan bir disiplindir.
Özellikle pozitivizmin olguculuk büyümesi bilimin daha değişik bir ehemmiyet kazandığını göstermektedir.

Bilim Felsefesi Nedir ?Bilim ve Felsefenin Farkları:

Bilim tikel felsefe ise tümeldir.
Bilim objektif nesnel, felsefe ise öznel subjektiftir.
Bilim netlik kapsar felsefe ise denetlemeye dayalıdır. Bilim deney ve gözleme dayalı iken felsefe us ve anlam prensiplerine dayalıdır.
Bilim üniteli ilerler felsefe ise yığılarak ilerler.
Bilim ve felsefe bu kadar değişik iken bilim felsefesi tıpkı ikisinin harmanlanması gibi bilimin bilgilerini denetleyerek, yeni bir perspektif kazandırmaya müteveccihtir.

Bilim Felsefesi Nedir ?Bilim Felsefesinin Esas Soruları Nelerdir?
Bilim Felsefesinin Esas Kavramları:

Paradigma: Bilim adamlarının ortak oluşturduğu yargılar istikametinde çalışmalara doğrultu veren kuramdır.
Kuram: Doğruluğu ispatlanmış olan olgulardır. Teori ile aynı anlamda kullanılır.
Doğrulanabilirlik: Yargının nesnesine uygunluğu ya da ortaya atılan yargının yeni olgularla açıklanmasıdır.
Yanlışlanabilirlik: Yargının huysuzun kanıt edilmesi ya da nesnesiyle çelişmesidir.
Tümevarım: Parçadan tama ya da tikelden tümele başka bir deyişle tek olandan genel olana müteveccih varılan neticeler, çıkarımlardır.
Tümdengelim: Genel olandan özel olana, tamdan parçaya yapılan araştırma belirtisi ya da neticelerdir.
Öndeyiş: Bilimsel çalışmanın neticelerine müteveccih olarak sunulan varsayımlar.

Bilimsel Usuller Nelerdir?
Gözlem,
Hipotez,
Teori,
Deney birer bilimsel usuldür.

BİLİM FELSEFESİNDE BİLİME DEĞİŞİK YAKLAŞIMLAR

1. Mahsul Olarak Bilim

Bilimsel çalışmaların neticesinde ortaya çıkan ve artık bitmiş olan bilgilerdir. Mahsul olarak bilim artık etkin değil, durağandır. Burada artık bilgilerin doğruluğu denenebilir ve anlamlı ya da anlamsız olarak değerlendirilebilir.

Elde edilen bilgiler herkes için geçerli objektif bilgilerdir.
Hakikat emel felsefedeki afaki söylemlerin ortadan kaldırılmasıdır.
Bilim netlik kapsar.
Hakikat özümsenmesi gereken usul tümevarım usulüdür.
Bilimler değişik emeller için hizmet verse de birbirine indirgenebilirler.
Temsilcileri: H. Reichenbach, Carnap ve Hempel’dir.

Bilim Felsefesi Nedir ?2. Aktiflik Olarak Bilim

Bilimin bitmediğini ve kesintisiz yeniliklere sarih olduğunu, her bilimsel bilginin değişebileceği ve geliştirilebileceğini korunurlar. Bilim adamlarının ortaya koyduğu bir mahsul olarak kabul ederler. Bu sebeple bilimsel bilgileri kavramak için aynı zamanda bilim adamlarının da yaşadığı şartları öğrenmemiz gerekmektedir.
Bilimde objektiflik ne kadar ön tasarıda olsa da bilim adamlarının yaşadığı çağdan bağımsız olmaları beklenemez, çalışmalarında bir noktada tesirli olur. Bu anlamda bilim tamamen objektiftir görüşünü aktiflik olarak bilimi kabul edenler özümsemez.
Bilmsel bilgilerin doğrulanabilirliği ya da yanlışlanabilirliğinin tek kriteri deney olmamalıdır. Yaşanılan çağın tesiri de oldukça fazladır.
Bilmdeki ilerleme devrimsel bir biçimdedir.
Temsilcileri: Popper, S.Toulmin, Thomas Kuhn’dur.

Bilim Felsefesi Nedir ?Bilimin Bedeli

Bilim felsefesinin de esas suallerinden biri bilimin işlevi ve emelinin ne olduğudur. Bilim pratik, entellüktüel, edepsel olmak üzere 3 esas işlevi bulunmaktadır.

Patik bedeli; bilimsel bilgilerin yevmiye hayatta da kullanılabilir olduğunu gösterir. Misalin bilimsel bilgiler teknik bilgi ile birleşerek günümüzdeki teknolojik mahsullerin oluşmasına imkân sağlar.
Entelektüel bedeli; insan doğası gereği merak eder. Felsefenin de ortaya çıkış noktası öğrenme tutkusudur. Bilimler merakla başlar ve araştırma neticesinde bilgiler elde edilir.
Edepsel bedeli; bilim kulaktan dolma, bilgiler yerine daha nesnel, kesin ve ispatlanır bilgiler kapsar. Bu sebeple bilimin ahlaki bedeli vardır. Bilimler sayesinde, fert yeni bir perspektif daha sistemli ve meblağlı yargılarda bulunma yetisine sahip olabilir.

Yazar:Soner İnce

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ