Site Rengi

BilgiliUsta.com | Aradığınız Her Bilginin Adresi.

Ataksi, Cinsleri ve Rehabilitasyonu

  • 07 Mayıs 2021
  • Ataksi, Cinsleri ve Rehabilitasyonu için yorumlar kapalı
  • 80 kez görüntülendi.

Ataksi; konuşmayı, göz hareketlerini, yutma kabiliyetini, yürüme, nesneleri alma ve diğer iradi hareketleri etkileyebilecek adale koordinasyonu noksanlığıdır. Multipl skleroz, kafa travması, içki kullanımı, felç, beyin felci, genetik veya ur dâhil olmak üzere birçok değişik etkenler ataksiye neden olabilir. Ayrıca bazı enfeksiyonlarla ilişkili bir semptom olabilir. Birçok ataksi cinsi vardır. En yaygın bazı cinsleri, sebepleri ve […]

Ataksi; konuşmayı, göz hareketlerini, yutma kabiliyetini, yürüme, nesneleri alma ve diğer iradi hareketleri etkileyebilecek adale koordinasyonu noksanlığıdır. Multipl skleroz, kafa travması, içki kullanımı, felç, beyin felci, genetik veya ur dâhil olmak üzere birçok değişik etkenler ataksiye neden olabilir. Ayrıca bazı enfeksiyonlarla ilişkili bir semptom olabilir. Birçok ataksi cinsi vardır. En yaygın bazı cinsleri, sebepleri ve mevcut rehabilitasyonları alttaki gibidir.

Ataksi Nedir?

Ataksi; koordinasyonu, balansı ve konuşmayı etkileyen bir grup bozukluğu ifade eder. Ayrıca yutmayı ve yürümeyi de zorlaştırabilir. Bazı bireyler ataksi ile doğar, fakat bazı bireylerin ataksisi zamanla usulca büyür. Bazıları için, stoke, multipl skleroz, beyin uru, kafa travması veya fazla içki tüketimi gibi başka bir gidişattan kaynaklanabilir. Ataksi zamanla daha da kötüleşebilir veya balansta kalabilir. Bu kısmen sebeplerine bağlıdır.

Cinsleri

Genellikle görülen yaygın ataksi cinslerinden bazıları alttaki gibidir:
Serebellar ataksi: Beyincik duyusal likeni, koordinasyon ve motor hakimiyetin birleştirilmesine takviyeci olur. Bu, duyusal likeni, koordinasyon ve motor hakimiyetinin asimilasyonuna katılan beynin bir bölgesi olan serebellum işlev bozukluğundan kaynaklanan ataksidir. Serebellar ataksi, alttaki gibi nörolojik meselelere neden olabilir:
•Gevşeklik
•Uzuvlar, adaleler, uzuvlar veya eklemler arasında koordinasyon beceriksizliği
•Kol, el, bacak veya göz hareketinin mesafesini, eforunu ve süratini hakimiyet etme hüneri
•Ne kadar zaman geçtiğini doğru hipotez etmekte güçlük sürüklemek
•Süratli, değişken hareketler asıllaştıramama
Semptomların kapsamı, beyincik hangi bvefatlarının zarar gördüğüne ve lezyonların bir tarafta mı tek taraflı mı yoksa iki tarafta mı iki taraflı olduğuna bağlıdır. Vestibuloserebellum etkilenirse, bireyin balansı ve göz hareketi hakimiyeti etkilenir. Birey daha iyi denge sağlamak, geriye ve ileriye doğru sallanmaktan sakınmak için genellikle ayakları birbirinden ayrı duracaktır.
Hastanın gözleri sarih olsa bile ayakları birleştirmek için denge güç olabilir. Şayet spinocerebellum etkilenirse, hastanın denk olmayan basamaklarla, yan basamaklarla ve durmasıyla alışılmadık bir yürüyüşü olur. Spinocerebellum gövde ve kol hareketlerini kumpaslar. Serebrocerebellum etkilenirse, birey isteğe bağlı, tasarlanmış hareketlerle meseleleri olacaktır. Gönüllü hareketler reelleştirilirken baş, gözler, uzuvlar ve gövde titreyebilir. Konuşma, ritim ve ses yüksekliğiyle değişebilir.
Duyusal ataksi: Bu propriyosepsiyon kaybı sebebiyle ataksidir. Ataksi, Türleri ve TedavisiPropriyosepsiyon, bedenin komşu kısımlarının göreceli pozisyonunun algısıdır. Bedenin zorunlu çabayla hareket edip etmediğini gösteren ve beden parçalarının birbirlerine göre konumu hakkında geri bildirim veren bir anlamdır. Duyu ataksisi olan bir hasta, tipik olarak, her adımda toprağa dokunduğu zaman topuğu sert bir biçimde vurması ile sabit olmayan bir durma yürüyüşüne sahiptir. Postural balanssızlık, cılız aydınlatılmış civarlarda daha da makûslaşır. Bir hekim hastadan gözleri kapalı ve ayakları birlikte durmasını isterse, balanssızlıkları çoğalır. Bunun sebebi propriyosepsiyon kaybının hastayı görsel bilgilere çok daha fazla bağımlı hale getirmesidir. Hasta uzuvlar, gövde, farenks, gırtlak ve gözler ile meselesiz koordine edilmiş gönüllü hareketler asıllaştırmayı güç bulabilir.
Vestibüler ataksi: Vestibüler sistem etkilenir. Akut ani tek taraflı gidişatlarda, hasta baş dönmesi, bulantı ve kusma yaşayabilir. Yavaş başlangıçlı kronik iki taraflı hadiselerde, hasta yalnızca tereddütlük yaşayabilir.
Belirtiler
Belirtiler ataksinin ciddiyetine ve cinsine bağlı olarak değişebilir. Ataksi bir yaralanma veya başka bir sağlık vaziyetinden kaynaklanıyorsa, semptomlar rastgele bir yaşta ortaya çıkabilir, iyileşebilir ve sonunda yok olabilir. İlk ataksi belirtileri genellikle şunları içerir:
•Cılız uzuv koordinasyonu.
•Dizartri, karmaşık ve yavaş konuşma, kelime üretmesi güçleşir. Hasta ayrıca ses seviyesini, ritmi ve perdeyi hakimiyet etmekte zorlanabilir.
Ataksi ilerledikçe, değişik semptomlar da ortaya çıkabilir, bu semptomlardan bazıları;
•Yutma güçlüğü, boğulma veya öksürüğe neden olur.
•Surat ifadeleri daha az belirgin hale kazanç.
•Bedenin bazı bvefatlarında titreme, sarsıntı veya sallanma olur.
•Göz hareketleri istemsiz, süratli, ritmik, yineleyen, dikey, yatay veya dairesel olabilen Nistagmus.
•Adale etkinliği beceriksizliği sebebiyle soğuk ayaklar,
•Denge ile alakalı meseleler
•Yürüme güçlüğü, bazı insanların tekerlekli sandalyeye bile gereksinimi olabilir.
•Görme ve duyma problemleri
•Yaşama eforluğu sebebiyle bunalım, belirtileri.

Serebellar Ataksiler

Erken başlangıçlı serebellar ataksi çoğunlukla 4 ile 26 yaşları arasında ortaya çıkar. Geç başlangıçlı ataksi, genellikle 20’den sonra ortaya çıkar. GeçAtaksi, Türleri ve Tedavisi başlangıçlı ataksi, genellikle erken başlangıçlı ataksi ile karşılaştırıldığında daha az ciddi semptomlar içerir. Ataksi telanjiektazi semptomları genel olarak şunları içerir:
•Gözlerin, yanakların ve kulakların köşesinde görünen minik damarlar
•Fiziksel ve cinsel gelişimdeki gecikmeler
Friedreich’in ataksi semptomları genel olarak şunları içerir;
•Omurganın yan çarpıklığı veya skolyoz
•Zayıflamış kalp adaleyi
•Yüksek kemerli ayaklar
•Şeker hastalığı
Ataksi yaralanma veya hastalıktan kaynaklanıyorsa, semptomlar zamanla iyileşir ve sonun da tamamen ortadan kalkar.

Rehabilitasyon

Ataksi, genellikle iyileştirilemese de semptomları rahatlatmak ve hastanın yaşam niteliğini iyileştirmek için çok şey yapılabilir. Koordinasyon ve denge problemleri için rehabilitasyon, genellikle hastanın mümkün olduğunca bağımsız olmasına takviyeci olan adaptif aygıtların kullanılmasını içerir. Bunlar bir baston, koltuk değneği, yürüteç veya tekerlekli sandalye kullanımını içerebilir. Titreme, sertlik, spastisite, uyku bozuklukları, adale eforsuzluğu, bunalım veya hayal kırıklığı, yeis ve hiddet gibi semptomlar, kastedilen fizik rehabilitasyon, konuşma terapisi, ilaçlar ve danışmanlık ile ele alınabilir.
Mesleksel terapi: Bu, bireyin konutta ve işte daha iyi manipülasyonsine takviyeci olabilir.
Konuşma terapisi: Yutma, öksürme, boğulma ve konuşma problemlerinde takviyeci olabilir. Konuşma çok güçleşirse, konuşma terapisti bireyin konuşma dayanakçılarını nasıl kullanacağını bilmesine takviyeci olabilir.
Ortopedik bakım: Bu, omurganın çarpıklığının rehabilitasyonunda takviyeci olabilir.
Fiziksel terapi: Bu, eforun korunmasına ve hareketliliğin iyileştirilmesine takviyeci olabilir.
Danışmanlık: Seanslar, bireyin semptomların fiziksel mobiliteyi ve koordinasyonu etkilediğinde ortaya çıkabilecek hayal kırıklığını ve bunalımı idaremesine takviyeci olabilir.
Destekler ve beslenme: E vitamini seviyeleri düşükse, destekler, özel bir perhiz veya her ikisi de takviyeci olabilir. Glutene duyarlılık ataksi ile ortaya çıkabilir, bu sebeple glutensiz bir perhiz takviyeci olabilir.
İlaç rehabilitasyonu: Ataksi telanjiektazi rehabilitasyonu, bağışıklık sistemini kuvvetlendirmek için gamma-globulin enjeksiyonlarını kapsar. Ayrıca adale spazmları ve hakimiyet edilemeyen göz hareketleri için ilaçlar vardır.

Nedenler

B-12 Vitamini beceriksizliği ataksinin potansiyel bir sebebidir. Örtüşen serebellar ve duyusal ataksi, ayrıca diğer nörolojik anormallikler üretebilir. Ataksi ayrıca başka bir sağlık gidişatının belirtisi olabilir. Genetik olan ya da olmayan olarak da tanımlanabilir:
Kalıtsal ataksi: Bu, ataksinin genetik bir yanılgıdan kaynaklandığı anlamına kazanç. Anne veya babadan veya her ikisinden de servet kalan demektir. Jenerasyonlar boyunca geçen yanılgılı gen, serebellar ataksiye neden olabilir. Bazı gidişatlarda, ciddiyeti bir jenerasyondan öbürüne makûslaşır ve başlangıç yaşı gençleşir. Ataksiyi bir ebeveynden servet alma uğru, ebeveynin sahip olduğu ataksinin tipine bağlıdır. Bir bireyin Friedreich ataksisini Ataksi, Türleri ve Tedavisigeliştirmesi için yanılgılı genin hem anne hem de baba tarafından taşınması gerekir resesif irsiyet. Öte yandan, spinocerebellar ataksi, sadece bir ebeveynin, hatalı geni baskın irsiyet taşımasını gerektirir ve çocuklarının her bkocaman, gidişatı geliştirme tehlikesinin yüzde 50’sine sahip olacaktır.

İrsiyetsel ataksi: Ailede ataksi hikayesi olmasa bile, bazı insanlar hala bu gidişatı geliştirebilir. Bazı gidişatlarda, hekimler sebebi belirleyemez. Alttakiler sebepler ataksiye neden olabilir:
•Beyin operasyonu
•Kafa yaralanması
•İçki veya uyuşturucu kullanımı
•Su çiçeği gibi enfeksiyonlar genellikle enfeksiyon arınıldıktan sonra kaybolur
•Beyin uru
•Toksik kimyevilere maruz kalma
•MS Multipl skleroz, serebral palsi ve diğer nörolojik şartlar
•Doğum evveli serebellum malformasyonu

Teşhis

Ataksi belirtileri gösteren bir hasta muhtemelen asap sistemi uzmanı olan bir nörolog tarafından görülecektir. Uzman, hastanın tıbbi geçmişini beyin zararı gibi muhtemel nedenler ve irsiyetin belirtileri için aile hikayesi açısından hakimiyet edecektir. Alttaki testler de istenebilir:
•Beyin zararı olup olmadığını görmek için MR veya BT taraması,
•İrsiyetsel ataksi değerlendirmesinde genetik testler
•Bazı ataksi tipleri kanın yapısını etkileyebileceğinden kan testleri
•Bazı ataksi biçimlerine bağlı sistemik anormallikleri hakimiyet etmek için idrar testleri. Wilson hastalığında, 24 saatlik idrar bir araya gelmesi sistemde olağandışı ölçüde bakır bulunduğunu gösterebilir.
Uzman sebebini belirleyemezse bu sporadik veya idiyopatik ataksi olarak bilinir. Kesin bir tanı konması zaman alabilir, zira semptomlar diğer birçok gidişatı gösterebilir.
Ataksi rehabilitasyonu yoktur ve uzun vadeli görünüm tipine bağlıdır. Kalıtsal ataksisi olan bireylerin, hastalığı olmayanlardan daha kısa bir ömre sahip olmaları muhtemeldir. Şiddetli hadiseler çocuklukta veya genç yetişkinlikte ölümcül olabilir, ancak birçok birey 50’li veya 60’lı yaşlarında yaşar. Ataksi, bir insanın yaşamı boyunca bir kaza, operasyon veya hastalıktan kaynaklanıyorsa, vaziyet stabilize olabilir veya zamanla kötüleşebilir.

Yazar: Özlem Güvenç Ağaoğlu

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ