Site Rengi

BilgiliUsta.com | Aradığınız Her Bilginin Adresi.

Arkeoloji Nedir?

  • 06 Nisan 2021
  • Arkeoloji Nedir? için yorumlar kapalı
  • 167 kez görüntülendi.

Arkeoloji, insan tutumlarını belirlemek ve açıklamak emeliyle parasal viraneleri araştıran bir antropoloji dalıdır. Öncelikli olarak tarih evveli-yazının buluş edilmesinden evvelki zamanlar-insan geçmişiyle ilgilenen arkeoloji, bu tarihte var olan nesneler üzerinde odaklanır.

Arkeoloji Nedir?

Arkeoloji, insan tutumlarını belirlemek ve açıklamak emeliyle parasal viraneleri araştıran bir antropoloji dalıdır.

Öncelikli olarak tarih evveli-yazının buluş edilmesinden evvelki zamanlar-insan geçmişiyle ilgilenen arkeoloji, bu tarihte var olan nesneler üzerinde odaklanır. Arkeologlar alet edevat, çanak çömlek ve kimileri 2.5 milyon seneden daha fazla geçmişe sahip olan jenerasyonu tükenmiş kültürlerin serveti olarak değerlendirilen enkazlar üzerinde tahlil yaparlar.

Bu nesneler ve bulundukları yerlere vazgeçiliş stilleri, insan tutumunu kavramak için bir bakış açısı sunar. Misalin, sığ ve hudutlu mangal kömürü rezervlerinin üzerinde bulunan oksitlenmiş toprak, kemik parçaları, kömürleşmiş nebat viraneleri, etrafa dağılan ateşten dolayı çatlamış kayalar ve çanak çömlekler, besin pişirme ve hazırlama süreçlerini gösterir.

Arkeoloji Nedir?

Bu enkazlardan insanların yeme alışkanlıkları ve uyum faallikleri basitçe çıkarılabilir. Hatta bu viranelerin iskelet viraneleriyle beraber açıklanması, geçmişte insan hayatının biyo-kültürel açıdan da araştırılmasına imkân tanır. Böylece arkeolog, yazılı metinlerin ilk kez ortaya çıktığı 5000 sene evveliyle kendini sınırlamak zorunda olan tarihçiden çok eskiki tarihlere ait bilgi ve belirtilere erişebilir.

Arkeologlar, tarih evveli cemiyetlerde hudutlu değildir; şayet varsa, parasal viraneleri destekleyen tarihi dokümanları da inceler. Okur-yazar cemiyetlerin çoğunda yazılı kayıtlar; çiftçiler, balıkçılar, emekçiler, köleler ve eş şahıslardan oluşan avam katmanından çok, idareyici elitler alakalıdır. Bundan dolayı yazılı viranelerin arkeologlara sadece sadece arkeolojik enkazlardan bilebileceklerden daha aşırısını söyleyebildiği gibi, arkeolojik viraneler de tarihçilere, yazılı evraklardan bilebileceklerinden aşırısını ortaya koyabilir.

Arkeologlar genelde insanların geçmişi üzerinde yoğunlaşır; ancak ehemmiyetli rakamda arkeolog, alakalarını günümüz dünyasının parasal nesnelerine yöneltmiştir. Buna bir misal olarak, William Rathje tarafından 1973 senesinde Arizona Üniversitesi’nde başlatılmış olan Çöp Projesi gösterilebilir. Konut milleti atıklarının araştırıldığı bir çalışma olan Çöp Projesi, günümüzün cemiyetsel mevzularıyla alakalı afallatıcı bilgiler üretmeyi sürdürmektedir. Proje aynı zamanda sosyologların, iktisatçıların ve öteki sosyal bilimcilerin bilgilerini elde etmek için kullandığı görüşme ve anket tekniklerinin geçerliliğini denemektedir.

Arkeoloji Nedir?

Ortaya çıkan neticeler, insanların inandıkları ve yaptıklarının söyledikleri şeylerle asılda yaptıkları arasında büyük değişiklikler olduğunu gösterir. Misalin, 1973’te Tuscon’da içki tüketimi oranını bulmak emeliyle bir anket oluşturmak ve uygulamak için ananesel teknikler kullanılmıştır.

Şehrin bir kesiminde ankete katılan konut milletinin %15′ i bira harcadığını belirtmiş ancak katılımcılar harcanan bira paketi ölçüsünün sekizi aşmadığını söylemiştir. Bununla beraber, bu bölgede asıllaştırılan çöp incelemesine göre katılımcıların %80’ninden aşırısı bira harcıyordu ve bu oranın %50’si haftada sekiz kutu biradan aşırısını çöpe atıyordu.

Arkeoloji Nedir?

Çöp projesinin ortaya çıkardığı bir öteki alaka çekici belirti de, sığır eti maliyetlerinin doruğa eriştiği ve hep yüksek seviyede izlediği 1973 senesinde konut milleti tarafından çöpe atılan sığır eti ölçüsünün de paralel olarak çoğalmış olmasaydı. Aklıselimimiz bize bütün tersinin doğru olması gerektiğinin söylese de, yüksek maliyet ve mülkün az bulunurluğu, ziyan edilen et ölçüsüyle ters değil, doğru orantılıydı. Bu belirtiler, sadece ananesel görüşme ve anket tekniği kullanıldığında insan tavrı hakkında nasıl yanlış yorumlar yapabileceğimizi göstermesi açısından son derece ehemmiyetlidir. Eş biçimde insanlara asılda yaptıklarıyla yaptıklarını sandıklarının her zaman birbiriyle örtüşmediğini göstermesi açısından da ehemmiyeti yadsınamaz.

1987’de Çöp Projesi kapsamında Amerika Birleşik Devletleri ve Kanada‘nın farklı bölgelerindeki çöp depolama alanlarında kazı yapılmaya başlanmıştır. Bu çalışmadan ilk elde edilen bilgiler, hangi maddelerin çöp depolama alanlarına götürüldüğünü ve burada nasıl bir süreç yaşandığını gösterdi. Bir kere daha, genel kanıların hakikatinde asıllaşan şeyle anlaşmadığı ortaya çıktı. Misalin gazete gibi tabiatta biyolojik olarak ayrışabilen maddelerin çöp depolama alanlarına gömüldüğünde, çürümelerinin çok daha fazla zaman aldığı görüldü. Bu cins bilgiler katı atık depolamasıyla alakalı meseleleri çözme mevzusunda ehemmiyetli adımlar atmamıza dayanakçı olmaktadır.

Yazar:Rahman Karasu

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ