Site Rengi

BilgiliUsta.com | Aradığınız Her Bilginin Adresi.

Anosmi Nedir?

  • 30 Nisan 2021
  • Anosmi Nedir? için yorumlar kapalı
  • 152 kez görüntülendi.

Anosmi, şahsın koku alma duyusunu kısmen veya tamamen kaybettiği bir vaziyettir. 10.000 bireyden biri doğuştan anosmi ile doğmaktadır, başka bir deyişle doğdukları andan itibaren hiçbir koku alma duyusu yoktur. Bununla beraber, anosmi öbür bir hayli etken tarafından tetiklenebilmektedir. Nedenine bağlı olarak geçici, kısmi veya kalıcı da olabilmektedir ve koku alma beceriyi olmadan yaşamak bir çaba olabilir. Bu genellikle […]

Anosmi, şahsın koku alma duyusunu kısmen veya tamamen kaybettiği bir vaziyettir. 10.000 bireyden biri doğuştan anosmi ile doğmaktadır, başka bir deyişle doğdukları andan itibaren hiçbir koku alma duyusu yoktur. Bununla beraber, anosmi öbür bir hayli etken tarafından tetiklenebilmektedir. Nedenine bağlı olarak geçici, kısmi veya kalıcı da olabilmektedir ve koku alma beceriyi olmadan yaşamak bir çaba olabilir. Bu genellikle soğuk algınlığı veya grip sonrası burun tıkanıklığı sebebiyle oluşan geçici bir vaziyettir. Bununla beraber, ileri yaştaki erişkinler, ilerleyen yaşla beraber değişen muhtelif sıhhat karmaşıklıkları sebebiyle koku alma duyularını kalıcı olarak kaybetme tehlikeyi altındadır. Beyin veya kafadaki urlar ya da travma gibi asapları etkileyen öbür sıhhat şartlarının da her yaştan fertte kalıcı koku kaybına neden olması mümkün bir vaziyettir.

Sebepleri ve Tehlike Etkenleri

Çoğu zaman, anosmi tıkalı veya şişmiş burun pasajlarının bir neticeyidir. Bu, koku moleküllerinin burun geçişine girmesini önler ve koku kaybına neden olabilmektedir. Anosmiyi tetiklediğine inanılan başka birkaç neden daha vardır ve bu nedenler alttaki gibidir:
Mukus çeperinin tahrişi sebebi
• Sinüzit
• Soğuk
• Grip
• Alerjik olmayan rinite bağlı kronik tıkanıklık
• Sigara içmek
• Grip
• Alerjik rinit
• Kimyevi veya zehirli dumanlar
• İçki kullanımı
Bunlar arasında, soğuk algınlığı anosminin bir haylileri için önde gelen sebeplerinden biridir. Ayrıca, bu tetikleyicilerin neden olduğu anozmi genellikle zamanla eksilmektedir. Nazal pasajların tıkanmasına yol açabilecek öbür etmenler ise alttaki gibidir:
• Urlar
• Polipler
• Nazal septum veya burun içindeki kemiğin deformiteleri
Daha evvel de belirtildiği gibi, beyin veya asaplara hasar vermek ayrıca anosmiyi tetikleyebilmektedir. Nazal geçidinde, burundaki asaplardan beyne bilgi taşıyan reseptörler bulunmaktadır. Bu asaplara verilen rastgele bir zarar, değişmiş bir koku duyusuna veya bunun tamamen kaybolmasına neden olabilmektedir. Muhtelif tıbbi gidişatlar bu zararı tetikleyebilir ve bu tıbbi gidişatlar alttaki gibidir:
• Beyin uru
• Alzheimer hastalığı
• Hipotiroidi
• Huntington hastalığı
• Şizofreni
• Parkinson hastalığı
• Çoklu skleroz
• İnme
• Şeker hastalığı
• Sara
Ayrıca bazı etmenler bireyi anosmi geliştirme tehlikesine daha fazla götürebilir ve bu gidişatlar alttaki gibidir:
• İlerleyen yaş
• Hormonal balanssızlıklar
• Antibiyotik ve yüksek tansiyon ilaçları gibi ilaçlar
• Kimyevilere maruz kalma
• Baş veya beyinde bir yaralanma
• Işınım ve kemoterapi gibi tıbbi rehabilitasyonlar
• Noksan beslenme
• İçki bağımlılığı
• Sigara içme
Çok ender vaziyetler de, bazı bebekler genetik etmenler sebebiyle koku alma duyumu büyümeden doğarlar ve bu vaziyete doğuştan anosmi denmektedir. Anosminin ana semptomu koku kaybı olmasına karşın, etkilenen fertler ayrıca koku alma duyusunun eksilmesi veya kaybolması sebebiyle birkaç işaret daha gösterebilirler.

Bulgu ve Belirtiler

• İştah kaybı
• Libido kaybı
• Bunalım
• Değişmiş koku alma duyusu
• Ani kilo kaybı veya hasılat
Ayrıca birey anosmi için hekime gitmeye karar verirse, vaziyetinin sebebini bulmak için bazı testlerden geçmesi istenebilir.

Teşhisi

Anosmi Nedir?Şahsın sıhhat hizmeti sağlayıcısı veya hekimi evvel yaşadığı bulguları anekdot ederek başlayabilir. Daha sonra devam edip burnunu araştırabilir, bütün bir fizik tetkik yapabilirler ve hatta tıbbi geçmişini sorabilirler. Bu tetkiklere ve yanıtlarına bağlı olarak, hekim alttaki testlerden birini veya birkaçını yapmayı önerebilir:
• Koku kimliği testi
• Beyni görüntülemek için manyetik titreşim görüntüleme MRG taraması
• Beyin bilgisayarlı tomografi BT taraması
• Nazal pasajına bakmak için nazal endoskopi
• Teşhis laboratuvar testleri
• Veya öbür uzmanlara yönlendirilme
Ayrıca şahsın anosmi vaziyetinin sebebi tanımlandığında, hekim buna göre bir rehabilitasyon prosedürü teklif yapacaktır.

Başa Çıkma ve Rehabilitasyon

Anosminin başlangıcı soğuk algınlığı veya grip tarafından tetiklenirse, burun tıkanıklığı düzeldiğinde koku alma hissi geri geleceği için bunun için ek bir rehabilitasyona gereksinim olmayabilir. Anosmi rehabilitasyon taktikleri vardır ve bu taktikler alttaki gibidir:
• Antihistaminikler ve steroidler gibi ilaçlar
• Bir burun dekonjestanı veya burun spreyleri
• Polip varsa, cerrahi olarak çıkarılmaları
• Akupunktur
• Anosmiyi tetikleyebilecek ilaçları almayı vazgeçme
• Koku eğitimi
• Perhiz ve hayat stilinde farklılık olabilecek öbür öğrenilen sebepsel etkenleri ele alma
Ne yazık ki, yaş ilerledikçe veya doğumdan beri mevcutsa anosmi her zaman rehabilitasyon edilememektedir. Bu sebeple bu gibi senaryolarda, daha fazla karmaşıklık veya kazaya yol açmadan evvel bu vaziyetle başa çıkmaya çalışılmalıdır. Etkilenmiş bir ferdin anosmi ile yaşamasına dayanakçı olabilecek birkaç yol vardır ve bu yollar alttaki gibidir:
• Yangın dedektörlerini ve alarmları konuta yerleştirme
• Sigarayı vazgeçme
• İçki alımını sınırlama
• Artıkları buzdolabında vazgeçme sınanmalı ve makûsa gidip gitmedikleri söyleyip söylemediklerini takip etme
• Stresi hakimiyet altında yakalama
Anosmi ile başa çıkmak, bir vakittir bu vaziyetle çaba edenler için çok daha basit olmaktadır. Ancak son zamanlar da koku alma duyularını kaybetmiş olanlar için işler azıcık güç olabilir. Özellikle yakın zamanda teşhis edilmiş olan bireyler de, anosmi hastası olanlar tarafından karşılaşılan bazı karmaşıklıklar vardır.

Karmaşıklıkları

Anosmi Nedir?Ferdin koku alma marifetine bağlı olmayan anosmi ile yüzleşen bazı karmaşıklıklar bulunmaktadır bunlar alttaki gibidir:
• Gıdaların tadına bakılmaması, etkilenen bir ferdin çok fazla veya çok az yemek yemesine neden olabilmektedir
• Besin zehirlenmesi
• Etkilenen fert duman kokusunu tespit edemeyeceğinden, yangında tuzağa düşme tehlikeyi çoğalmaktadır
• Koku almamaya bağlı olarak samimiyet veya libido kaybı feromonlar
• Konutta bulunan kimyevileri veya öbür riskleri koklama yeteneği kaybı
• Bunalıma yol açabilecek duygu vaziyet bozuklukları
• Sosyal yaşamdan geri çekilme
• Beden kokularını koklayamama
Hiç kimse şahsın anosmiden mustarip olmasıyla ilgilenemez, ancak yapabileceği en yakın şey onlarla empati kurmak ve elinden gelen her şeyi sunmaktır. Şayet şahsın anosmi hakkında rastgele bir meseleyi veya kuşkusu varsa, en yakın zamanda bir hekim tarafından destek almalıdır. Akupunktur, koku duyusunun geri kazanılmasında tesirli olan bir hayli rehabilitasyondan biridir. Bununla beraber, sadece bir profesyonel tarafından yapılması gerekmektedir. Konjenital anosmi, günümüzde rehabilitasyonu yoktur. Bunla doğan fertler, ufak yaşlardan itibaren bu vaziyetle başa çıkmaya çalışmalıdır. Nazal polip, sinüzit veya soğuk algınlığı gibi gidişatlardan kaynaklanıyorsa anosmi tersine çevrilebilir. Bununla beraber, daha ileri yaşta ortaya çıkarsa veya doğumdan beri mevcutsa, bu yeti geri alınamaz. Birey öğrenilen bir gidişattan ya da öğrenilen bir sebepten dolayı tamamen iyileşmeden sonra koku alma duyusu geri dönmediğinden şüpheleniyorsa hekimini ziyaret etmelidir. Zira erken tanı daha fazla karmaşıklıkları önleyebilmektedir.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ