Site Rengi

BilgiliUsta.com | Aradığınız Her Bilginin Adresi.

Akıcı Mozaik Çeper Modeli Nedir?

  • 23 Nisan 2021
  • Akıcı Mozaik Çeper Modeli Nedir? için yorumlar kapalı
  • 80 kez görüntülendi.
Akıcı Mozaik Çeper Modeli Nedir?

Tahlilciler, onlarca sene hücre çeperinin dikkat çekici işlevlerini ve yapısını incelediler. Çeperin işlevlerini çözmek, çeperin yapısını kavramak dolayısıyla muhtelif özelliklerini anlamakta uyumaktaydı. Misalin, iletkenlik çalışmaları gösterdi ki, yağlar ve yağda çözünebilen maddeler öteki maddelere mukayeseyle hücreler arasında ve hücre dışı civarlarda daha basit hareket edebiliyorlardı. Geçmiş senelerdeki tahlilciler, hücre çeperinin lipit kapsaması gerektiğini ve aıncak […]

Akıcı Mozaik Zar Modeli Nedir?Tahlilciler, onlarca sene hücre çeperinin dikkat çekici işlevlerini ve yapısını incelediler. Çeperin işlevlerini çözmek, çeperin yapısını kavramak dolayısıyla muhtelif özelliklerini anlamakta uyumaktaydı. Misalin, iletkenlik çalışmaları gösterdi ki, yağlar ve yağda çözünebilen maddeler öteki maddelere mukayeseyle hücreler arasında ve hücre dışı civarlarda daha basit hareket edebiliyorlardı. Geçmiş senelerdeki tahlilciler, hücre çeperinin lipit kapsaması gerektiğini ve aıncak bu biçimde yağda çözünebilir maddelerin çeper içinde çözünerek hücre içine geçebileceği neticesine vardılar. Şimdiki bilgilerimize doğru bu ilk ehemmiyetli adım; 1930’ların sonunda Princeton Üniversitesinden J.F. Danielli ve Londra Üniversitesinden H. Davson tarafından atıldı. Danielli ve Davson suyla çevrili çeperin iki gizeme fosfolipit katmanından alana geldiğini ve fosfolipitin polar olan hidrofilik kısmının çeper dışına bakan bölümüde, apolar olan hidrofobik kısmını n çeperin iç suratına bakan tarafında yer aldığı ve iki kısımdan oluştuğu fikrini formülize ettiler. Hidrofilik ve hidrofilik ilişki içinde bulunan bir yapı oldukça dayanıklı ve esnek olacaktı. Gerçekten, şimdi “Lipozom” ismiyle öğrenilen kürecikler fosfolipit yapılarından oluşmuştur. Bu fosfolipit esaslı kürecikler suyla karıştırıldığında dahi bir zaman sonra kendiliğinden oluşacaktır. Hücre çeperinin mikroskop fotoğrafları lipozomların mikroskop fotoğraflarına çok fazla eşlik göstermektedir ve bu büyük bir ihtimalle lipitlerin çift tabaka boşluklar oluşturmaya ihtimal veren bir yapıya sahip olması ilk canlı varlıkların başkalaşımı imkânlı kılmıştır.
Fosfolipitin çift tabaka modeli dayanıklılık, elastiklik ve hücre çeperinden yağın basitçe geçme mekanizmasını açıklamasına rağmen, iyonların ve kimyevilerin hücre çeperinden seçici geçişlerine kesin bir anlatım getirememiştir. Davson ve Danielli çeperin her iki tarafının, protein ile çevrilmiş olabileceği fikrini önerdiler. Yüklü proteinden yapın porlar ufak moleküllerin ve iyonların hücre çeperinden geçişine ihtimal verecekti. Ancak modelin bu kısmının yanlış olduğu delil edilmiştir.

Akıcı Mozaik Zar Modeli Nedir?Akıcı Mozaik Çeper Modeli

1972 senesinde, Kaliforniya Üniversitesinden S.J. Singer ve Salk Enstitüsünden G.L. Nicholson, hemen hemen, tüm dünyanın kabul ettiği akıcı-mozaik çeper modeli varsayımını sundular. Bu modele göre Danielli ve Davson’un fosfolipit çift tabaka fikri, fosfolipit küreciklerinin hidrofilik başlarının çeperin her iki tarafında sulu etrafla karşı karşıya, hidrofobik kuyruk kısımlarının ise çeperin iç tarafına bakacak biçimde yerleştikleri görüşleriyle birleşir. Bununla beraber akıcı-mozaik modelde, proteinlerin meskeni oldukça değişiktir. Çeperi örtmek yerine, muhtelif biçimlerde kritik işlevlerin büyük çoğunluğunu üstlenmek üzere, proteinler çeperin içine batmış gidişattadır.
Yüzeyi sınırlayan proteinlere perifal proteinler denir. İç yüzeyde olanlar genellikle dış yüzeyde olanlardan aşikar bir biçimde değişiktirler. Bu asimetri özelliği çeperin öteki asimetrik özelliklerinden yalnızca bir tanesidir. Misalin, fosfolipitler çift tabakanın iç ve dış yarılarında tamamen değişik dizilim gösterirler. Karbohidrat grubu iletişimleri çeperin yalnızca dış kısmında yer alırken, proteinlerin büyük bir kısmı lipit çift tabakanın içinde integral proteinler hemen hemen her zaman iç ya da dış tarafta bulunan bulunan bir parçayla kaynamış olarak bulunur. İntegral proteinler bir hayli değişik irtibatlar gösterebilir: Kimileri tamamen çift tabaka içinde defineli olabilir. Bir kısmının ise yüzeye doğru çıkan parçaları vardır. Kimileri lipit göbeğinin dış yarısında hapsolmuşken, öbürleri iç yarısındadır. Kimileri ise lipit katmanında bir baştan bir başa uzanırlar. Beklenildiği gibi, hidrofılik amino asitler bunlar polar ya da elektiriksel olarak yüklü R gruplarıdır protein moleküllerinin lipit çitf tabakasından suya doğru çıkan kısımlarında daha çok yer alırlar. Oysa hidrofobik apolar amino asitler kısım kısım bol ölçüde lipit çift tabaka içinde defineli halde bulunurlar. Gerçekten de çeperde yer alan proteinler içinde hidrofobik ve hidrofilik amino asitlerin bulunduğu yer, proteinin hangi kısmının çeper içinde kalacağını hangi kısmının dışarı doğru çıkacağını ya da proteinin integral ya da periferal olacağını tanımlar. Sadece akıcı mozaik çeper modeliyle varlıkları tanımlanan integral proteinler artık dondurup kırma mikroskobu ve öteki tekniklerle doğrulanmaktadır.
Akıcı Mozaik Zar Modeli Nedir?Akıcı çeper modeline göre, çeper yapısı durağan değildir. Her bir lipit molekülü çeper hattında sağa sola hareket edebilir. Bu surattan muhakkak bir zamanda muhakkak bir konumda bulunan bir molekül, bir kaç saniye sonra tamamen değişik bir konumda bulunabilir. Lipitlerin hare ketliliği doymamış fosfolipitler bakımından zengin olan ve kolesterol kapsamayan çeperlerde azami seviyeye ulaşır. Saniyede 2 mikrometrelik bir sürat böyle çeperler için olasıdır. Böyle afallatıcı harekete zati yalnızca 2 mikrometre boyunda olan bir çok organizmada tesadüfebiliriz. misalin: Escherichia coli. Kolesterol varlığında ise, kolesterol cılız bağlarla komşu fosfolipitlere bağlanıp, iki tesire neden olabilir. Şayet, çeper fosfolipitleri çoğunlukla doymuş ise kolesterol, fosfolipitlerin oldukça sıkı ve kumpaslı bir biçimde ambalajlanmasını ve neticede bükülmez ve katı halde kristalize olmasını maniler. Bunun yanında, fosfolipitler çoğunlukla doymamışsa bunun neticesinde hidrofobik kuyruktaki kıvrımlar fosfolipitleri gevşek meblağ kolesterol molekülü aradaki bu boşlukları doldurabilir, komşu fosfolipitlere bağlanır ve böylece birbirleriyle kaynaşırlar. Nebat hücrelerinin çeperlerinde kolesterol bulunmaz; bunun yerine dayanıklılık hücre duvarıyla sağlanır.
Kolesterol konsantrasyonu ve doygunluk derecesi cinsler arasında ve hatta aynı organizma içindeki dokular arasında dahi lüzum dinlenen elastiklik ölçüsüne bağlı olarak harikulade spektrum gösterir. Bununla beraber, tıpta, insanın perhizinde fazla ölçüde bulunan kolesterol ve doymuş yağın hücre çeperi sertleşmesinde çok ehemmiyetli rol oynadığını ve buna bağlı olarak özellikle arter duvarlarında sertleşmeye neden olacağı ileri sürülmektedir. Arterlerdeki atardamarlardaki sertleşmeler artereosikleroz çarpıntı ve kalp hastalıklarının men ehemmiyetli sebebidir. Hücre çeperindeki proteinler bir dereceye kadar yanlara doğru dağılarak hareket edebilirler; fakat bu hareketler lipitlerden daha az olur. Bütün hareket hürlüğü, çeper üzerinde yer alan proteinlerin özel işlevsel lüzumlarıyla bağdaşmaz. Misalin, asap hücre çeperindeki bazı proteinler asap impulslarının bir hücreden ötekisine mesajımında lüzumludurlar. Bunlar yalnızca bir asap hücresinin ötekisine bağlandığı muhakkak noktalarda bulunurlar; başka pozisyonlarda işlevlerini yerine getiremeyecek yerlerde bulunmazlar. Aynı biçimde, bağırsağı döşeyen hücrelerde sodyum iyonlarını dışarıya pompalamaktan mesul proteinler, hücrelerin yalnız bir tarafında bulunan çeper içinde yer alırlar. Bu taraf bağırsak boşluğundan uzakta olan kısımdır.
Akıcı Mozaik Zar Modeli Nedir?Kısaca netice olarak, bazı çeper proteinleri çeper içinde çakılıdır, bu surattan da çeper akıcılığını sınırlarlar. Bazı vaziyetlerde, bu çakılma, belki de iki ya da daha fazla intrinsik proteinlerin arasındaki sıkı ilişkilerin oldukça büyük yapısal ve işlevsel komplekslerin hareketlerinin basitlikle ilerlemesine imkân vermesinin bir neticeyi olabilir. Öteki vaziyetlerde periferal ve integral proteinler birbirlerine cılız bağlanmış olabilirler. Hatta lipit molekülleri de hareketlerinde bütün serbest olmamalıdır, doğrudan doğruya intrinsik proteinlere bağlı olan lipitler proteinlerle cılız bağlar yaparlar, böylece hareket etmez hale kazançlar. Akıcı mozaik çeper modelinde, çeperde bulunan porlar bir ya da bir grup protein molekülü arasında bulunan kanallar olarak tasvir edilmektedir. Sabit kalmayan proteinlerin lipit çift tabaka içinde bir yandan bir yana çekilmesi bir hayli çeper porlarının kollanan hareketliliğini açıklamaktadır. Protein içindeki amino asitlerin muhtelif R gruplarını değişik kılan özellikler porlara bazı seçici özellikler verir ve bazı iyonların ya da porlardan sığabilecek büyüklükteki moleküllerin gerçekten por süresince hareket etmelerini sağlarlar.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ