Site Rengi

BilgiliUsta.com | Aradığınız Her Bilginin Adresi.

Ahmet Cevdet Paşa Kimdir?

  • 24 Haziran 2021
  • Ahmet Cevdet Paşa Kimdir? için yorumlar kapalı
  • 119 kez görüntülendi.
Ahmet Cevdet Paşa Kimdir?

Osmanlı Devleti’nin son senelerine doğru yetişmiş olan ehemmiyetli devlet adamı ehemmiyetli hukukçu ehemmiyetli tarihçi. Gerçekten Ahmet Cevdet Paşa’nın o kadar çok istikameti var ki hem ilimde hem icrada bulunan bir insandır. Hayatı süresince araştırma yapmış, okumuş, yazmış ve bundan hiç usanmamıştır. Hayatının sonuna dek kendini hem dine hem ilme hem halka adamıştır. 27 Mart 1822 […]

Osmanlı Devleti’nin son senelerine doğru yetişmiş olan ehemmiyetli devlet adamı ehemmiyetli hukukçu ehemmiyetli tarihçi. Gerçekten Ahmet Cevdet Paşa’nın o kadar çok istikameti var ki hem ilimde hem icrada bulunan bir insandır. Hayatı süresince araştırma yapmış, okumuş, yazmış ve bundan hiç usanmamıştır. Hayatının sonuna dek kendini hem dine hem ilme hem halka adamıştır.

6211_ahmed-cevdet-pasa

27 Mart 1822 tarihinde dünyay gelen Ahmet Cevdet Paşa, Türk dünyasının ehemmiyetli ilim adamı ve devlet adamlarından olmakla beraber hukukçu ve sosyolog güzergahı da bulunmaktadır. Hakikat ismi Ahmet’tir, Cevdet ise mahlasıdır. Babası, Lofçalı meclis üyelerinden İsmail Ağa ve annesi Lofça’nın ileri gelenlerinden Topuzoğulları’na üye Ayşe Sünbül Hanım’dır.

İslam hukuku anlamında baş eser olan Mecelle’yi yazmıştır. Şer-i kaideler ile batıyı harmanlayan bir hukuk anlayışına sahiptir.

Devletin bir çok kolunda çalışmış olup bunlar 5 kere adliye, 3 kere eğitim, 2 kere vakıflar, 1 kere içişleri ve 1 kere de ticaret ve ziraat bakanlığıdır. Onun zamanında hazırlanan kanunların ve kurulan müesseselerin çoğunluğunda katkısı bulunmaktadır.

6211_ahmet-~1

Ayrıca Osmanlı Tarihini kapsamlı olarak anlatan 12 ciltlik Tarih-i Cevdet adlı yapıtın sahibidir. Bununla birlikte 1855-1865 tarihleri arasında devletin resmi tarihçisi olarak görev almıştır. O yarıyıllarda yarıyılın politik olaylarını Tezakir-i Cevdet adlı yapıtında kaleme almıştır.

Türkçe yazılmış ilk dil bilgisi kitabı olan Kavâ’id-i Osmâniyye’yi yazmıştır.

Kızı da kendi gibi edebiyat alanında ad yapmış olan ilk Türk kadın romancı yazar Fatma Aliye Hanımdır.

Eğitim Hayatı

O zamanların ilköğretime denk eğitimini Lofça’da aldıktan sonra Medrese eğitimi için İstanbul’a kazanç. İstanbul’da 8 yıla varan medrese eğitimi görür. Medrese eğitimiyle birlikte Murad Molla Dergahı’nde Mesnevi dersleri almış, müneccimbaşı Osman Saib’den ve Mühendishane-i berri Muallimi Miralay Nuri Bey’den yeni stil riyaziye dersleri almıştır.

O yarıyıllar Murad Molla Dergahı bilginlerin, şairlerin kısacası ilim adamlarının uğrak yerlerinden biriydi. Ahmet Cevdet Paşa bu mecliste müddet geçirince şiir yazma tutkusuna kapılmış hatta ilk şiirini de Fehim Efendi’nin konağında yazmıştır. İlk zamanlar şiirlerinde Vehbi mahlasını seçim ediyordu. Fakat bu mahlas başka şairler tarafından da kullanıldığı için Fehim Efendi kendisine 1259 tarihinde “Cevdet” mahlasını vermiştir.

Kariyeri

1845 senesinde Rumeli kalemine Kadı olarak tayin edilip 150 kuruş ücret bağlanmıştır. Siyaset kariyerine başlaması ise Reşit Paşa aracılığı ile olmuştur. Reşit Paşa, veziriazamlığa geldiğinde yeni kanun ve tertipler hazırlatacağı zaman akıllı ve sarih fikirli bir şahıs istemişti. Bunun üzerine Ahmed Cevdet Efendi sevk edilmiş ve böylece siyasete girmiştir. Hatta Reşit Paşa’nın çocuklarına hocalıkta yapmıştır.

1850 tarihinde Meclis-i Maarif aboneliğiyle darülmuallimin müdürlüğüne göreve getirilmiştir. Burada ciddi hizmetler vererek imtihan biçimlerini ve talebe eğitimi ile alakalı tertip etmeler getirmiştir. Bununla birlikte Cevdet Efendi’nin ikinci işi baş katibi olduğu Meclis-i Maarif buluşma ve kararlarıdır.

1863 senesinde Anadolu Kazaskerliği Bosna-Hersek Müfettişliği olarak atandı. Burada ciddi galibiyetlere imza atan Cevdet Paşa giderek Osmanlı’da ehemmiyetli devlet adamlarından biri haline geldi. Cevdet Efendi 13 Ocak 1968 tarihinde iş değiştirerek vezir oldu.

6211_a632890a808131be90d994af96545f17b0bdec13

1866 senesinde Halep vilayetine vali tayin edilen Cevdet Paşa burada 2 sene görev yapıp bu esnada “Fırat” adlı gazete çıkardı.

1868 senesinde temyiz duruşması görevi yapacak olan “Divan-ı Ahkam-ı Adliye”‘ye başkan olarak atandı. Bu görevde olduğu vakitçe hukuk sistemini yarıyılın lüzumlarına göre düzenledi.

1873 senesinde ise Maarif Nazırlığı görevine getirilmiş olup daha evvel aynı göreve üç kere getirilmiştir. Bu görevi sırasında yeniden boş durmamış ve Türkçe, anlam ve edebiyat derslerinde okutulmak üzere mektepler için kitap yazmıştır.

1874 senesinde Yanya valiliğine ceddildikten 7,5 ay sonra İstanbula dönmüş ve Haine Nazırı olmuştur. Adliye Nazırlığı görevi sırasında Ticaret duruşmalarını Adliye Gözaltısına bağladı. Bununla birlikte egemenlere dayanakçı olması açısından “Ceride-i Mehâkim” isimli yapıtını yazmıştır.

1878 senesinde Suriye valisi olmasının akabinde Kozanda Kozanoğlu Ahmet Paşa başkaldırısını yasaklayıp İstanbul’a dönerek Ticaret ve Ziraat Nazırı olmuştur.

1881 senesinde Yıldız Duruşması’nde Adliye Nazırı olarak görev aldı.

1882 senesinde ise Adliye Nazırlığı görevinden istifa edip üç buçuk sene devlet memuriyetinden uzak durdu ve yapıtlarına yoğunlaştı. 1886’da yine Adliye Nazırı olarak atandı ve 4 sene bu görevi icra etti.

Ahmet Cevdet Paşa, ömrünün çoğala kalan zamanlarını ise çocuklarına ve bilimsel çalışmalarına ayırarak geçirdi. 26 Mayıs 1895’te Bebek’teki yalısında hayata veda etti. Naaşı, Fatih Camii bahçesine defnedildi.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ