Site Rengi

BilgiliUsta.com | Aradığınız Her Bilginin Adresi.

Adamcıl ve Serinkanlı Hayvanlar

  • 25 Nisan 2021
  • Adamcıl ve Serinkanlı Hayvanlar için yorumlar kapalı
  • 212 kez görüntülendi.

Hayvanların serinkanlı ve adamcıl hayvanlar olmak üzere iki gruba dağılmasının esası, kullandıkları enerji kaynağıdır. Serinkanlı hayvanlar metabolik işlevlerini sürdürmek için kendi bedenlerinin dışındaki ısı kaynaklarını kullanırlar. Adamcıl hayvanlar etraf sıcaklığından bağımsız olarak iç ortamlarının sıcaklığını statik meblağ. Bu yalnızca ısı üretme becerisinden değil aynı zamanda soğutma maharetiyle alakalıdır. Adamcıllar beden ısılarını metabolik süratlerini tertip ederek hakimiyet […]

Hayvanların serinkanlı ve adamcıl hayvanlar olmak üzere iki gruba dağılmasının esası, kullandıkları enerji kaynağıdır. Serinkanlı hayvanlar metabolik işlevlerini sürdürmek için kendi bedenlerinin dışındaki ısı kaynaklarını kullanırlar. Adamcıl hayvanlar etraf sıcaklığından bağımsız olarak iç ortamlarının sıcaklığını statik meblağ. Bu yalnızca ısı üretme becerisinden değil aynı zamanda soğutma maharetiyle alakalıdır. Adamcıllar beden ısılarını metabolik süratlerini tertip ederek hakimiyet eder. Biyologlar adamcıl hayvanları endotermik olarak adlandırır zira bedenlerinde ısı üretilir. Serinkanlı hayvanlar beden sıcaklıklarını hakimiyet etmek için etraflarına güvenmek zorunda olsa da adamcıl hayvanlar bunu natürel olarak yapar. Birkaç imtiyaz dışında tüm memeliler ve kuşlar Sıcakkanlı ve Soğukkanlı Hayvanlaradamcıldır; tüm sürüngenler, böcekler, örümcekler, amfibiler ve balıklar ise durgundur. Bir hayvanın sıcak ya da serinkanlı olması beden sıcaklığına bağlıdır.

Memeliler ve kuşlar gibi adamcıl canlılar iç sıcaklıklarını statik yakalamaya çalışır. Bunu serin bir etraftayken ısı oluşturarak, daha sıcak bir etraftayken kendilerini soğutarak yaparlar. Isı üretmek için adamcıl hayvanlar yedikleri yiyecekleri enerjiye dönüştürür. Beden sıcaklığını statik yakalamak için serinkanlı hayvanlarla karşılaştırıldığında çok fazla yemek yemeleri gerekir. Adamcıl bir hayvanın yediği besinlerin yalnızca minik bir kısmı beden kütlesine dönüştürülür. Gerisi statik bir beden sıcaklığı oluşturmak için kullanılır. Serinkanlı canlılar etraflarının sıcaklığını alırlar. Etrafları soğukken beden ısıları düşük, etrafları sıcakken beden ısıları yüksektir. Sıcak civarlarda serinkanlı hayvanların kanı adamcıl hayvanlardan daha sıcak olabilir. Serinkanlı hayvanlar sıcak civarlarda çok daha faaldir ve soğuk civarlarda daha yavaştır. Bunun sebebi adale etkinliklerinin civar sıcak olduğunda süratlenen, civar soğuk olduğunda yavaşlayan kimyevi tepkinlere bağlı olmasıdır. Serinkanlı bir hayvanın yediklerini beden kütlesine dönüştürmesi adamcıl bir hayvana göre daha fazladır.

Serin Kalmak ve Sıcak Yakalamak

Serin kalmak için adamcıl hayvanlar terler ve suyun buğulaşması ile ısı kaybeder. Ayrıca gölgeli bir alana hareket ederek veya ıslanarak ferahlayabilirler. Yalnızca memeliler terleyebilir. İnsanlar, maymunlar ve maymun gibi primatlar bedenlerinin her tarafında ter bezleri bulunur. Köpekler ve kedilerde ter bezleri yalnızca ayak tabanlarındadır. Balinalar ter bezleri olmayan memelilerdir. Suda yaşadıklarından ter bezlerine lüzum dinlemezler. Büyük memeliler fazla ısınırlarsa soğumada güçlük sürükleyebilirler. Bu surattan misalin fillerin süratli bir biçimde ısı kaybedecek büyük ve ince kulakları vardır. Memelilerde kıl, kürk veya yağ doku bulunur, kuşlarda ise onları sıcak yakalamaya dayanakçı olacak tüyler bulunur. Bir Hayli memelinin kışın onları sıcak yakalayan kalın kürk katmanları vardır. Beden sıcaklıklarını gözetmelerine dayanakçı olmak için kılların çoğu yazın dökülür. Adamcıl hayvanlar civar çok soğuksa ve iç sıcaklıkları düşmüşse çok daha fazla ısı Sıcakkanlı ve Soğukkanlı Hayvanlarüretmek için titreyebilir. Bazı adamcıl hayvanlar, özellikle kuşlar, kışın soğuk bölgelerden daha sıcak bölgelere göç eder.

Serinkanlı hayvanlar genellikle ısınmak ve metabolizmalarını çoğaldırmak için güneşlenmek isterler. Sürüngenler güneşlenirken tenlerine düşen güneş ışığını had safhaya çıkarmak için güneşin doğrultusuna dik olarak uzanırlar. Ayrıca yüzey alanlarının çoğalması için göğüs kafeslerini genişler ve daha fazla ısı emmek için ciltleri kararır. Bir sürüngen çok ısındığında güneş ışınlarına paralel olarak uzanır, gölgeli bir alana girer, ağzını geniş açar, deri rengi açılır veya serin toprağa gömülür. Arılar veya yusufçuklar gibi bazı serinkanlı hayvanlar soğuk bir etrafta ılık kalmak için titrer. Kışları soğuk olan bölgelerde yaşayan balıklar, soğuk aylarda daha derin sulara taşınır veya daha sıcak sulara göç eder. Bazı balıkların kanlarında çok soğuk sularda yaşamda kalmalarına dayanakçı olmak için antifriz gibi davranan özel bir protein bulunur.
Yılanlar, kertenkeleler, kurbağalar, semenderler ve çoğu kaplumbağa soğuk kış ayları süresince kış uykusuna uyur. Bazı böcekler çok üşüdüğü zaman can verir ancak ötekileri daha sıcak alanlara göç ederek veya yerin alt kısımlarına giderek yaşamda kalır. Bal arıları beraber kalarak ve kanatlarını ısı üretmek için hareket ettirerek sıcak kalır.

Adamcıllığın ve Serinkanlılığın Avantajları ve Dezavantajları

Adamcıl olmak canlıya bir hayli avantaj sağlar. Adamcıl canlılar serinkanlı canlıların güçlükle hareket edebileceği soğuk civarlarda etkin kalabilir. Adamcıl hayvanlar kutup bölgelerinde veya serinkanlı canlıların dahi yaşamda kalmakta zorlanacağı yüksek dağlarda olduğu gibi dünyanın hemen her yerinde yaşayabilir. Adamcıl canlılar daha faaldir, besinleri yiyecekleri arayabilir, sıcaklığı farkı bir hayli etrafta kendini basitçe korunabilir. Serinkanlı bir hayvan bunu ancak yeterince sıcak olduğunda yapabilir. Serinkanlı hayvanların etkinlikleri bulundukları etrafının sıcaklığına bağlıdır. Misalin bir sürüngen evvel sıcaklığını yükseltir, sonra avlanır. Bu sayede avcılardan daha basit kaçar Serinkanlı hayvanların ayrıca kendine eş aramak emeliyle de etkin ve sıcak olmaları gerekir.
Serinkanlı olmanın da avantajları vardır. Serinkanlı hayvanlar yaşamda kalabilmek için adamcıl hayvanlardan daha az enerji tüketirler. Memeliler ve kuşlar gıda ve enerjiye kendisiyle aynı ağırlığa sahip bir sakinden daha çok lüzum dinler. Bunun sebebi adamcıl

Sıcakkanlı ve Soğukkanlı Hayvanlar

hayvanlarda bedenden ısı kaybının beden yüzey alanıyla, bedenlerinde üretilen ısının da kütleleriyle bir orantısının olmasıdır. Bir hayvanın beden yüzeyinin kütlesiyle oranı beden büyüklüğünden daha azdır. Bu daha büyük bedenli adamcıl hayvanların özgür vazgeçtiklerinden daha fazla ısı üretebilecekleri ve beden sıcaklıklarını daha basit değişmezleyebilecekleri anlamındadır. Minik bedenli adamcılların ısı kaybetmesi daha basittir. Daha büyük bedenli olarak sıcak kalmak güç değildir. Bu surattan adamcıl hayvanların bedeni genellikle fazla minik değildir. Aksi halde üretebileceklerinden daha süratli ısı kaybederler.

Minik memeliler yaşamda kalmak için çok sık beslenmelidir, zira beden ısısının değişmezliğini gözetmek için daha fazla enerjiye lüzumları vardır. Ayrıca meyve, tohum ve böcekler ve hatta değişik minik memeliler gibi yüksek enerjili yiyecekler yemeleri gerekir. Daha büyük memeliler, daha düşük enerjili yiyecekler yiyerek veya daha az sıklıkla yiyerek enerji elde edebilir. Çöl gibi gıdaların az olduğu bir etrafta sürüngenlerin bir avantajı vardır. Serinkanlı hayvanlar beden ısılarını statik yakalamak için çok fazla yemeleri ve kalori yakmaları gerekmediğinden daha bereketlidirler ve gıda olmadan daha uzun vakit yaşamda kalabilirler. Serinkanlı bir hayli hayvan yiyecek kıt olduğunda beden sıcaklıklarını muhtemel olduğu kadar düşük yakalamaya çalışır.
Adamcıl olmanın bir değişik dezavantajı, adamcıl bedenlerinin virüs, bakteri ve asalakların yaşaması için hoş bir civar sağlamasıdır. Memeliler ve kuşlar, bu işgalcilerle ve enfeksiyonlarla aralıksız değişen beden sıcaklıkları olan sürüngenlerden daha fazla mesele hayata meylindedir. Bununla beraber memelilerin ve kuşların, serinkanlı hayvanlardan daha eforlu bir bağışıklık sistemi geliştirmiş olmaları bir avantajdır. Bir sürüngenin bağışıklık sistemi hayvanlar daha sıcak olduğunda daha tesirlidir ancak bakteriler düşük sıcaklıklarda muhtemelen daha yavaş geliştiği için sürüngenler enfeksiyona tutulduklarında bazen beden sıcaklıklarını düşürürler.

Adamcıl ve Serinkanlı Arasında Kalanlar

Bazı hayvanlar bütün olarak sıcak veya serinkanlı hayvanlar kategorilerine girmez. Misalin yarasalar beden ısısını statik yakalayamayan ve etkin olmadıklarında soğumayan memelilerdir.
Echidelerin beden sıcaklığı genellikle 25 ile 37 santigrat derece arasında değişir ve soğuma güçlüğü sürüklerler. Köstebek fareleri beden sıcaklıklarını tertip edemeyen başka bir memeli grubudur ancak yer altında yaşadıkları için etraflarının sıcaklığı çok fazla değişmez.
Ayılar, dağ sıçanları, sincaplar ve yarasalar gibi bazı adamcıl hayvanlar soğuk kış aylarında kış uykusuna uyur. Kış uykusu sırasında bu hayvanlar depolanan beden yağları ile yaşar ve beden sıcaklıklarını 10 santigrat dereceye kadar düşürebilir.
Şahin güvesi kullanımı sırasında ısı üreten devasa kanat adaleleri sebebiyle uçarken beden sıcaklığını etraf sıcaklığının çok üstüne çıkabilen bir böcektir. Arılar ısı üretmek için kanatlarını süratle hareket ettirerek beden ısılarını etraf sıcaklığının üstüne çıkarabilen böceklerin bir başka misalidir.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ