Site Rengi

BilgiliUsta.com | Aradığınız Her Bilginin Adresi.

Adaleler Nasıl İhtiyarlar ve Bu Süreç Nasıl Yavaşlatılır?

  • 19 Temmuz 2021
  • Adaleler Nasıl İhtiyarlar ve Bu Süreç Nasıl Yavaşlatılır? için yorumlar kapalı
  • 80 kez görüntülendi.
Adaleler Nasıl İhtiyarlar ve Bu Süreç Nasıl Yavaşlatılır?

 30 yaşından sonra insanlarda adale kaybı başlar. 60 ve 80 yaşın üstündeki erişkinlerdeyse, genç yarıyıla mukayeseyle daha cılız kollar ve bacaklar görülür. 1988 senesinde Tufts Üniversitesi’nde Irwin Rosenberg yaşla ilişkili adale kaybına sarkopeni ismini vermiştir. Adale ihtiyarlaması; adale kök hücresi rakamının eksilmesi, mitokondrilerde hücrede enerji üreten organel işlev bozukluğu, protein niteliği ve geri dönüşümünde düşüş […]

Kaslar Nasıl Yaşlanır ve Bu Süreç Nasıl Yavaşlatılır?  30 yaşından sonra insanlarda adale kaybı başlar. 60 ve 80 yaşın üstündeki erişkinlerdeyse, genç yarıyıla mukayeseyle daha cılız kollar ve bacaklar görülür. 1988 senesinde Tufts Üniversitesi’nde Irwin Rosenberg yaşla ilişkili adale kaybına sarkopeni ismini vermiştir. Adale ihtiyarlaması; adale kök hücresi rakamının eksilmesi, mitokondrilerde hücrede enerji üreten organel işlev bozukluğu, protein niteliği ve geri dönüşümünde düşüş ve hormonal kumpassızlıklar dahil birkaç etkenden etkilenir.

Adale kütlesi kaybının neticesinde; adalelerde cılızlık, sandalyeden kalkma ya da merdivenleri tırmanma gibi günlük etkinliklerde güçlük çekilir. Böylece hareketsizlik çoğalır ve hareketsizlik de her yaşta adale kaybına neden olur. Bu sebeple ileri yaştaki insanlar; bağımsızlığını kaybetme ve erken vefat tehlikesine sahip oldukları kapalı bir döngüye girerler.

Egzersiz, adale kaybını ve zayıflamasını geciktirir hatta tersine çevirir. En son araştırmalar fiziksel etkinliğin mitokondri sıhhatini teşvik edebildiğini, protein geri dönüşümünü çoğaldırdığını ve adale işlevi ile ilişki sinyal moleküllerinin seviyesini çoğaldırdığını buldu. İhtiyarlama sırasında topallayan mekanizmalar çok iyi öğrenilirken egzersiz, kaçınılmaz olanı yavaşlatabilir.

Adale Kök Hücrelerinin Rolü

İskelet adaleyi, adale lider hücreleri ya da miyoblastların adale hücreleri füzyonuyla oluşan çok çekirdekli fiberlerden oluşur. Bu süreç, embriyonik ya da fetal gelişim sırasında ve doğumdan sonra, doku erişkin ebadına erişene kadar devam eder. Olgun fiberler artık dağılınamaz. Netice olarak; erişkinlikte adalelerin büyümesi ve onarımı yalnızca adale kök hücrelerinin varlığıyla muhtemel olur.

1961 senesinde Rockefeller Üniveristesi’nde biyofizikçi Alexander Mauro, elektron mikroskobuyla ilk kez adale kök hücrelerini görerek onlara adale fiberlerinin etrafındaki pozisyonlarından dolayı satellit hücreler ismini verdi. Daha sonra tahlilciler, yalnızca satellit hücrelerinin adaleyi onarabildiğini gösterdi. Bu gidişat ise, ileri yaşlardaki şahıslarda adale zararının iyileşmesinin neden yavaş olduğunu ve genellikle bitirilemediğini gösterir. Satellit hücrelerinin rakamı genç erişkinlerde toplam adalenin %8’ini oluştururken, 70 yaşındaki şahıslarda oranı yalnızca % 0,8’dir.

Satellit hücrelerinin ayrılınma ve onarım hünerindeki düşüs de yargılanabilir ama araştırmalar bu düşüncesi desteklemez. 1989 senesinde yapılan lider çalışmalarda, 2 yaşındaki sıçanlardan izole edilen adalelerin, üç yaşındaki sıçanlara transfer edildiklerinde adalelerin daha süratli onarıldıkları gözlemlendi. Daha aktüel olarak, genç ve yaşlı erişkinlerden bu hücreler izole edildi ve afallatıcı biçimde yaşlılardan alınan hücreler gençlerden alınanlarla aynı biçimde arttı.

Yaşlı satellit hücrelerinin epigenetik işaretlerinde Deoksirübo Nükleik Asit üzerindeki kimyevi gruplar değişiklik görüldü. Çok rakamda gen, Deoksirübo Nükleik Asit metilasyonuyla baskılanmıştı. Bu genlerden biri sprouty 1 adlı, hücrelerin suskun faza geçmesinden mesul bir gendir. Eksilen sprouty 1 anlatımı, satellite hücrelerinin yenilenmesini hudutlandırabilir ve insanlarda ihtiyarlama sırasında adalelerde gözlmelenen satellit hücre rakamındaki düşüşü kısmen açıklayabilir. Gerçeğinde sprouty 1 etkinliğinin uyarılması, yaşa bağlı satellit hücre kaybını önler ve farede yaşa bağlı adale zararlarına karşı koyar.

Mitokondriyal EtmenlerKaslar Nasıl Yaşlanır ve Bu Süreç Nasıl Yavaşlatılır?

Adale ihtiyarlamasının mesullerinde biri, adalelere enerji sağlayan mitokondrilerdir. Tesirli bir biçimde çalışabilmek için iskelet adaleleri, yeterli ölçüde iyi çalışan mitokondriye lüzum dinler. Adalenin etkinliğine ve özelliğine bağlı olarak, insan adale fiber hacminin %5-12’sini bu organeller oluşturur. Araştırmalar mitokondri morfolojisindeki, rakamındaki ve işlevindeki anormalliklerin ihtiyarlamayla beraber kollanan adale kütlesi kaybıyla yakından ilişkili olduğunu gösterir.

2013 senesinde Novartis’te David Glass ve meslektaşları, sıçanlar ihtiyarladığında ölçüyü eksilen mitokondriyal metabolizma yolağının bileşenlerini buldular ve bu bileşenler sarkopeni başlangıcıyla paralellik gösteriyorlardı. Belirtilerin birbiriyle sadece parallelik gösteriyor olmasına karşın, mitokondriyal gen etkinliğinin düşüşü ve sarkopeni başlangıcı arasındaki yakın ilişki, mitokondrilerdeki işlev bozukluğunun sarkopeniyi başlattığına ispat olabilir. Mitokondriyal ayrılınma ve ufalamayı tertip eden proteinlerin üretilmesinin ve gen etkinliğinin ileri yaşlarda durması, adale ihtiyarlaması sırasında mitokondri süreçlerinin topalladığını gösterir.

Adale kök hücrelerinin eksilmesiyle beraber düşük mitokondri niteliğinin altında uyuyan mekanizma, gen etkinliğinin tertip edilmesi olabilir. 2016 senesinde, Nestle Sağlık Enstitüsü ve Manchester Metropolitan Üniversitesi’ndeki tahlilciler sıçan ve insan adalesini araştırdı. Her iki cinste de sarkopeni vaziyetinde, mitokondriyal süreçlerle alakalı gen etkinliğinde kumpassızlık ve hücreler arası civarda protein birikimi görüldü.

Protein Nitelik HakimiyetiKaslar Nasıl Yaşlanır ve Bu Süreç Nasıl Yavaşlatılır?

Çok fazla ölçüde protein harcasalar dahi yaşlı insanlar, adale kütlelerine gözetemezler. Zira ileri yaşlarda bedende proteinler devrilirken, yeni proteinler yeterince süratli biçimde adaleye dönüştürülemezler. Üstelik yaşlı insanların adaleleri düşük seviyede otofajiye hücre vefatı girer. Otofaji sürecinde; zararlı hücreler, proteinler ve organeller devrilerek yine kullanılır. Bunun neticesinde protein yapımı ve imhayı arasındaki balanssızlığın adale ihtiyarlamasıyla ilişkili olması muhtemeldir.

Otofajinin, ihtiyarlama sırasında adale kaybı ve adale cılızlığına neden olabilmesinin başka yolları da vardır. Adale eforunu gözetmek için adalelerin, zamanla hücreler arası civarda biriken atıklardan kurtulması gerekir. Bu atıklar; mitokondri ve endoplazmik retikulum gibi daha önceki organeller, zararlı protein topakları ve özgür radikallerdir. Mitokondrilerin geri dönüşümüyle, adale fiberlerinin enerji yapımı çoğalır ve adale işlevini korur. Şayet adale fiberleri bu riskli atıkları arınmakta zafersiz olursa, fiberler daha ufak ve cılız hale kazançlar. Padova Üniversitesi’nde yapılan bir çalışmada iskelet adalelerinde otofajiyi hakimiyet eden öenmli genlerden biri inaktif olduğunda, farede adale kaybı arkasıydı.

Kandaki Sinyaller

2005 senesinde Stanford Üniversitesi’ndeki araştırma grubu, genç ve yaşlı fareler arasında kan nakli yaptı. Bunun neticesinde, genç farelerin kanındaki etkenlerin yaşlı farelerde adale onarımını teşvik ettiği görüldü. Günümüzde kandaki hormonların ve sihrime etkenlerinin yaşla beraber düşerek adale ihtiyarlamasını etkilediği öğreniliyor. Gerçeğinde hormon yardımı terapisi, protein birleşimlenmesini teşvik ederek adale ihtiyarlamasını geriye çevirebiliyor.

Adalenin kendisi de hormon birleşimleyen bir uzuvdur. Adaleler tarafından üretilen proteinler de kan dolaşımına katılır. Danimarkalı bir tahlilci olan Bente Pedersen bu proteinler için ilk kez miyokin terimini kullandı. Salgılanan miyokinler bölgesel olarak adale hücreleri ya da fibroblastlar ve inflamatuvar hücreler üzerinde adale onarımını sağlamak için tesir eder. Beyin gibi uzak mesafedeki uzuvlar üzerinde de tesirli olabilir.

Takribî olarak 965 değişik miyokinin tespit edilmesine karşın, tahlilciler bu proteinlerin adale ihtiyarlamasındaki rolünü son senelerde keşfetmeye başladılar. İlk belirlenen miyokin interlökin-6 IL-6, inflamatuvar sitokinlerin seviyesini düşürerek adale onarımına katkıda bulunur. Yüksek seviyede IL-6’ya sahip yaşlılar sarkopeniye meyillidirler. Başka bir miyokin olan insülin eşi sihrime etkeni 1IGF-1 egzersizden sonra adale fiberlerinin şişmesini tetikleyebilir. IGF-1 seviyesi yaşla beraber düşer ve sıradandan fazla IGF-1 salgılayan fareler sarkopeniya daha mukavemetlidirler.

Adale İhtiyarlamasıyla Savaşmak İçin Egzersiz

Adale kaybının sebeplerinin çok rakamda ve karışık olmasına karşın, çok rakamda bilimsel ispat egzersizin yaşla beraber alana gelen farklılıkları önlediğini ya da tersine çevirdiğini gösteriyor. İngiltere’de yapılan bir çalışmada, 125 kadın ve erkek acemi bisikletçinin adaleleri araştırıldığında, kumpaslı egzersizin yaşı daha ileri olanlarda dahi adale kütlesinde ya da eforunda kayıp gözlemlenmedi. Daha da tuhaf biçimde, bağışıklık sistemi de çok fazla ihtiyarlamadı.

Egzersiz, adale sıhhatini muhtelif mekanizmalarla tesirler. Misalin; satellit hücre rakamı egzersizle çoğalabilir ve bu sebeple etkin olan yaşlılarda, hareketlilere göre daha fazla satellit hücresi bulunur. Bu da kalça ve diz operasyonundan evvel egzersizin neden iyileşmeyi süratlendirdiğinin sebebidir.
Fiziksel etkinlik adalenin mitokondrisini de tesirler. Egzersiz, mitokondri sıhhatini iyileştirirken, egzersiz yetersizliği iskelet adalesindeki mitokondri işlevi ve rakamını eksiltir. Ayrıca egzersiz, yaşla beraber eksilen miyokinlerin seviyesini de çoğaldırır. Misalin; kumpaslı bir etkinlik programı uygulayan yaşlılarda, artan fiziksel performans ve miyokin seviyesi görüldü.

Adale ihtiyarlaması ile alakalı moleküler ve hücresel yolakların daha detaylı biçimde anlaşılması, protein birleşimini ve adale kütlesini çoğaldırmak için daha tesirli usullerin geliştirilmesine dayanak edecektir. Şu an için, iyi beslenme ve egzersiz, adale kütlesi kaybı ve ihtiyarlamayla savaşmada en tesirli yoldur. Adale ihtiyarlamasının arkasındaki sebepleri araştırmaya ek olarak, gelecekteki araştırmalar adale kaybını önlemek için en uygun egzersiz ve beslenme tasarıyı üzerine olmalıdır. Bu biçimde bir yaşam stili, insanların yaşamlarının sonuna daha sağlıklı şartlarda varmalarını sağlayacaktır.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ